ლევან თედიაშვილი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
ლევან თედიაშვილი
Levan Tediashvili (born 15 March 1948) — Georgian wrestler.jpg
პირადი ინფორმაცია
სრული სახელი ლევან ქიტესას ძე თედიაშვილი
მეტსახელ(ებ)ი დიდი ტედი[1][2]
ეროვნება ქართველი
დაბ. თარიღი 15 მარტი, 1948 (1948-03-15) (74 წლის)
დაბ. ადგილი საგარეჯო, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი
სიმაღლე 182 სმ
წონა 82–100 კგ
სპორტი
ქვეყანა საბჭოთა კავშირის დროშა სსრ კავშირი
საქართველოს დროშა საქართველო
სახეობა თავისუფალი ჭიდაობა
კლუბი „განთიადი“ (თბილისი) „ლოკომოტივი“ (თბილისი) „დინამო“ (თბილისი)
მწვრთნელი ივანე მეკოკიშვილი
ვახტანგ ბალავაძე
ჯილდოები
საპატიო ნიშნის ორდენი ლენინის ორდენი საქართველოს ღირსების ორდენი ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენი
სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი — 1971 ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი
მედლები
საბჭოთა კავშირის დროშა საბჭოთა კავშირი
თავისუფალი ჭიდაობა
ოლიმპიური თამაშები
ოქრო მიუნხენი 1972 -82 კგ
ოქრო მონრეალი 1976 -90 კგ
მსოფლიო ჩემპიონატი
ოქრო სოფია 1971 -82 კგ
ოქრო თეირანი 1973 -90 კგ
ოქრო სტამბოლი 1974 -90 კგ
ოქრო მინსკი 1975 -90 კგ
ვერცხლი მეხიკო 1978 -100 კგ
ევროპის ჩემპიონატი
ოქრო მადრიდი 1974 -90 კგ
ოქრო ლენინგრადი 1976 -90 კგ
ოქრო სოფია 1978 -100 კგ
სამბო
მსოფლიო ჩემპიონატი
ოქრო თეირანი 1973 -90 კგ

ლევან თედიაშვილი (დ. 15 მარტი, 1948, საგარეჯო, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი, თავისუფალი სტილის მოჭიდავე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1971). ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის, საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის, ფილას, ღირსების ორდენების კავალერი. 1973 წელს დასახელებული იყო საბჭოთა კავშირის საუკეთესო სპორტსმენად.[3]

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ოლიმპიური თამაშების 2-გზის ჩემპიონი (1972, 1976) ჭიდაობაში, მსოფლიოს 4-გზის (1971, 1973, 1974, 1975) და ევროპის 3-გზის ჩემპიონი (1974, 1976, 1978). მსოფლიო თასის მფლობელი (1973). ასევე მსოფლიო ჩემპიონი სამბოში (1973).

1971, 1973 და 1974 წლებში დასახელდა საქართველოს წლის საუკეთესო სპორტსმენად.[4]

1987 წელს გამოვიდა რეჟისორ გიორგი შენგელაიას ფილმი „ხარება და გოგია“, რომელშიც მთავარ როლებს ლევან თედიაშვილი და ველოსიპედისტი ომარ ფხაკაძე ასრულებდნენ.

საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციის მიერ 1999 წელს ორგანიზებულ გამოკითხვაში XX საუკუნის მესამე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა (მძლეოსან ვიქტორ სანეევის და ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე გივი კარტოზიას შემდეგ) და ბრინჯაოს პრიზი გადაეცა.

ლევან თედიაშვილი ერთადერთი მოჭიდავეა, რომელმაც ჩემპიონის ტიტული სამ სხვადასხვა წონით კატეგორიაში მოიპოვა: 82 და 90 კგ წონებში ოლიმპიადა და მსოფლიო პირველობები მოიგო, 100 კგ წონით კატეგორიაში კი ევროპის ჩემპიონის ტიტული.

1993–1995 წლებში იყო სახელმწიფოს მეთაურის რწმუნებული კახეთის რეგიონში.

1993 წლის 22 სექტემბერს, აფხაზეთის ომის დროს, ბაბუშერას აეროპორტში აფეთქებულ თვითმფრინავს შეეწირა ლევან თედიაშვილის 19 წლის ვაჟი ვახტანგი.[5]

საქართველოს პრეზიდენტის, ედუარდ შევარდნაძის ბრძანებით, ვახტანგ თედიაშვილი 1998 წელს ვახტანგ გორგასლის სახელობის III ხარისხის ორდენით დაჯილდოვდა.

1995–1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საგარეჯოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999–2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.

2003 წელს ლევან თედიაშვილის თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა. 2005 წლიდან ჭიდაობის საერთაშორისო ფედერაციის (FILA) დიდების დარბაზის წევრია.

2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა ნუგზარ შატაიძის წიგნი „ლევან თედიაშვილი“.

მიღწევები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ოლიმპიური ჩემპიონი
მსოფლიოს ჩემპიონი
მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი
ევროპის ჩემპიონი
მსოფლიო თასი
  • 1st 1973 (90 კგ)
საბჭოთა კავშირის ხალხთა V სპარტაკიადის ჩემპიონი
საბჭოთა კავშირის ხალხთა VI სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი
საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი
თბილისის საერთაშორისო ტურნირის ჩემპიონი
  • 1st 1970, 1971, 1972, 1975, 1978
სამბოში მსოფლიოს ჩემპიონი

საინტერესო ფაქტები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურისა და სპორტის კომიტეტის კოლეგიამ თავის სხდომაზე დაამტკიცა რესპუბლიკის საუკეთესო სპორტსმენთა ათეული 1976 წლის შედეგების მიხედვით, სადაც ლევან თედიაშვილი 1976 წლის საქართველოს მეორე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა.[6]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ბერიშვილი, ელგუჯა., ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, თბ.: პალიტრა L, 2013. — გვ. 108. 371 გვ.
  • შატაიძე, ნუგზარ., ლევან თედიაშვილი, თბ.: საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაცია, 2011.

პერიოდიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. ჩიქვანაია, თამაზ (15 მარტი, 2020). „საგარეჯოელი „დიდი ტედი“ — იუბილარ ლევან თედიაშვილის თავგადასავლები“. Sputnik-georgia.com. Sputnik საქართველო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-30. ციტირების თარიღი: 30 იანვარი, 2022. ციტატა: „თხრობას კი ერთი კანადელი ჟურნალისტის ნათქვამით დავასრულებ, რომელმაც ხუმრობით დიდი ტედი შეარქვა: „ლევან თედიაშვილი ყველაზე დიდია მსოფლიოში, ყველაზე დიდი და ყველაზე სრულყოფილი“. მგონი, ასე ზუსტად ვერავინ დაახასიათებდა...“ შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
  2. ბალახაძე, ვასილ (27 დეკემბერი, 2020). „...ჩავედი, ამოვიტანე ბოცები, ღვინო აბაზანაში ჩავუსხი და ვუთხარი: ადე, ვერან, „პახმელიაზე“ უნდა გამოგიყვანო მეთქი! — ლევან თედიაშვილი და ძმები პეტერსონები...“. lelo.ge. „ლელო“. ციტირების თარიღი: 30 იანვარი, 2022. ციტატა: „ლევანი ჩვენთვის მუდამ დიდი მოტივაცია იყო. ამიტომ თედიაშვილის სახელი ამერიკაში, ჩემს სახლში, სადაც სავარჯიშო დარბაზიც მაქვს მოწყობილი — კედელზე მიწერია. კერძოდ: „დაამარცხე დიდი ტედი“. ჩვენ, მე და ჩემი ძმა როცა ვვარჯიშობდით სწორედ ასე მოვუწოდებდით ერთმანეთს!“ შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
  3. დანელია, ვაჟა (25 იანვარი, 2018). „როგორ ჩაუშვა ლევან თედიაშვილმა ამერიკელი პეტერსონი ღვინით სავსე აბაზანაში“. lelo.ge. „ლელო“. ციტირების თარიღი: 30 იანვარი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
  4. საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-15. ციტირების თარიღი: 2020-07-15.
  5. ღვინიაშვილი, გიორგი (3 იანვარი, 2022). „ლევან თედიაშვილი: „მამა, სად მოდიხარო? შენთვის ნასროლ ერთ ტყვიას მაინც გადავეფარები-მეთქი; ასეც მქონდა ჩაფიქრებული, მაგრამ...“ — დიადი ფალავანი და „ჯარისკაცის მამა““. Sportall.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-31. ციტირების თარიღი: 31 იანვარი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
  6. საუკეთესონი // „ლელო“, 31 დეკემბერი, 1976, № 259 (5809), გვ. 1.