მთავარი გვერდი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ამჟამად ქართულ ენაზე ხელმისაწვდომია 129,578 სტატია.

გეოგრაფია · ისტორია · მეცნიერება · რელიგია · საზოგადოება · სამართალი · სპორტი · ხელოვნება · საქართველო

მეგზური · ხშირი შეკითხვები · ქართული კლავიატურის დაყენება · ფორუმი · მოთხოვნილი სტატიები

HSutvald2.svg

რჩეული სტატია

კლოდ დებიუსი, 1908, ფოტოგრაფი ფელიქს ნადარი
აშილ კლოდ დებიუსი (ფრანგ. Achille-Claude Debussy; დ. 22 აგვისტო, 1862 — გ. 25 მარტი, 1918) — ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ფრანგი კომპოზიტორი გვიან XIX და ადრეულ XX საუკუნეებში. მოკრძალებული მატერიალური შესაძლებლობების და ძალზე მცირე კულტურული ჩართულობის ოჯახში დაბადებული დებიუსი საკმარისად ნიჭიერი აღმოჩნდა იმისათვის, რომ ათი წლის ასაკში ჩარიცხულიყო საფრანგეთის წამყვან მუსიკალურ სასწავლებელში — პარიზის კონსერვატორიაში. ის თავდაპირველად ფორტეპიანოს სწავლობდა, მაგრამ თავისი მოწოდება ინოვაციურ კომპოზიციაში დაინახა, მიუხედავად იმისა, რომ ამას კონსერვატორიის კონსერვატორი პროფესორები არ ეთანხმებოდნენ. თავისი მომწიფებული სტილის განსავითარებლად მრავალი წელი დასჭირდა და თითქმის 40 წლის იყო, როცა 1902 წელს საერთაშორისო აღიარებას მიაღწია თავისი ერთადერთი ოპერით „პელეასი და მელისანდე“. 1881 და 1882 წლებში იყო რუსეთში. კონსერვატორიის დამთავრების შემდეგ მიიღო რომის პრემია (კანტატისთვის „უძღები შვილი“. 1885–1886 წლებში ცხოვრობდა რომში. 1887 წელს პარიზში დაბრუნდა და დაუახლოვდა სიმბოლიზმისა და იმპრესიონიზმის წარმომადგენელ პოეტთა და მხატვართა ჯგუფს, რომელსაც სტეფან მალარმე ხელმძღვანელობდა. დებიუსი ზოგჯერ მოიხსენიება პირველ იმპრესიონისტ კომპოზიტორად, თუმცა თავად ამ ტერმინის წინააღმდეგი იყო. ადრეული, მათ შორის რუსული და შორეული აღმოსავლეთის მუსიკის გავლენით შეიმუშავა ჰარმონიის და საორკესტრო ფერის საკუთარი სტილი, რომელსაც მაშინდელი მუსიკალური ისტებლიშმენტი დასცინოდა და უშედეგოდ ეწინააღმდეგებოდა. მან გადაახალისა მუსიკალური გამომსახველობის ფორმები, გაამდიდრა ბგერითი, საორკესტრო და საფორტეპიანო პალიტრა. კოლორიტისათვის იყენებდა ბუნებრივ კილოებს, პენტატონიკას, პოლიტონალობისა და ატონალობის ელემენტებს.

HSSubpages.svg

დღის სტატია

მაგნა კარტა
თავისუფლების დიდი ქარტია, ასევე მაგნა კარტა (ლათ. Magna Carta Libertatum) გამოიცა ინგლისში 1215 წელს და იყო ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წინაპირობა ხანგრძლივი ისტორიული პროცესისა, რომლის შედეგად თანამედროვე კონსტიტუციური სამართალი ჩამოყალიბდა. თავისუფლების დიდი ქარტია თავდაპირველად შეიქმნა რომის პაპს, მეფე იოანე უმიწაწყლოს და მის ინგლისელ ბარონთა შორის მეფის უფლებების შესახებ უთანხმოების გამო. ქარტიის თანახმად მეფეს გარკვეული უფლებები უნდა დაეთმო, დამორჩილებოდა სამართლებრივ პროცედურებს და ეღიარებინა, რომ მეფეც შეზღუდული იყო კანონით.



W-circle.svg

სიახლეები

მაია სანდუ
  • იტალიელი კინორეჟისორი ფრანკო ძეფირელი 96 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
  • მოლდოვის რესპუბლიკის ორ უმაღლეს თანამდებობას ქალები იკავებენ: მაია სანდუ (სურათზე) მოლდოვის პრემიერ-მინისტრად, ხოლო ზინაიდა გრეჩანი პარლამენტის თავმჯდომარედ აირჩიეს.
  • დანიის საპარლამენტო არჩევნებში მემარცხენე-ცენტრისტული პარტიები მეტე ფრედერიკსენის ხელმძღვანელობით იმარჯვებენ.
  • ბრიგიტე ბირლაინი ავსტრიის პირველი ქალი-კანცლერი გახდა.
  • საფეხბურთო კლუბმა ლივერპულმა უეფას ჩემპიონთა ლიგის ფინალში ტოტენჰემ ჰოტსპური დაამარცხა და ევროპის ყველაზე პრესტიჟულ ჯილდოს მეექვსედ დაეუფლა.
  • ესპანელი ფეხბურთელი ხოსე ანტონიო რეიესი ავტოავარიის შედეგად 35 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

  • HSDagensdatum.svg

    15 ივნისი — ამ დღეს...

    ჯონი უმიწო
  • ძვ. წ. 763 : ასირიელებმა მზის დაბნელება დააფიქსირეს, რამაც შესაძლებელი გახადა მესოპოტამიის ისტორიის ქრონოლოგიის დადგენა.
  • 1215 : ინგლისის მეფე ჯონ უმიწაწყლო (სურათზე) თავისუფლების დიდ ქარტიას ამტკიცებს.
  • 1667 : ადამიანის სისხლის გადასხმა პირველად დოკუმენტურად აღწერა ექიმმა ჟან-ბატისტ დენიმ.
  • 1752 : ბენჯამინ ფრანკლინმა დაამტკიცა, რომ ელვა ელექტრობა იყო.
  • 1846 : ორეგონის ხელშეკრულებით დამტკიცდა საზღვარი აშშ-სა და კანადას შორის 49-ე პარალელზე როკის მთებიდან ხუან-დე-ფუკას სრუტემდე.
  • 1954 : უეფა (ევროპული ფეხბურთის ასოციაცია) ჩამოყალიბდა ბაზელში, შვეიცარია.
  • 2015 : საქართველოში გამოცხადდა გლოვის დღედ.



  • HSVissteduatt.svg

    იცით თუ არა, რომ?

    ვიკიპედიის ახალი მასალებიდან:
    მოზამბიკის დროშა