გიგა ლორთქიფანიძე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
გიგა ლორთქიფანიძე
Giga Lortkipanidze.jpg
გიგა ლორთქიფანიძე
დაბ. სახელი გრიგოლ ლორთქიფანიძე
დაბ. თარიღი 19 ოქტომბერი, 1927
თბილისი, საქართველოს სსრ
გარდ. თარიღი 13 ივნისი, 2013 (85 წლის)
საქმიანობა მსახიობი, რეჟისორი
მეუღლე(ები) ქეთევან კიკნაძე (მსახიობი)

გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე (დ. 19 ოქტომბერი, 1927, თბილისი — გ. 13 ივნისი, 2013, იქვე) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი, რუსთაველისა და მარჯანიშვილის პრემიების ლაურეატი, თბილისის საპატიო მოქალაქე, საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის თავმჯდომარე, ასზე მეტი სპექტაკლის, მარჯანიშვილის თეატრის ხელმძღვანელი დიდი დროის განმავლობაში, 4 ფილმის — მათ შორის, „დათა თუთაშხიას“ ავტორი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით 1996 წელს.[1]

1950 წელს დაამთვარა მოსკოვის ა. ლუნაჩარსკის სახელობის თეატრისა და ხელოვნების ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი.

1952–1954, 1957–1963, 1963–1967, 1976–1980 წლებში კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის რეჟისორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი; 1954–1956 წლებში ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის, 1963–1965 თბილისის ალექსანდრე გრიბოედოვის სახელობის რუსული დრამატული თეატრის მთავარი რეჟისორი; 1967 წელს რუსთავში დააარსა სახელმწიფო დრამატული თეატრი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1976 წლამდე; 1984–1986 წლებში საქართველოს ტელევიზიის მხატვრული ხელმძღვანელი; 1985 წლიდან ვასო აბაშიძის სახელობის მუსიკალური თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი; 1999-2000 წლებში შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის რექტორი. მისი მნიშვნელოვანი დადგმებია: კ. გოლდონის „სასტუმროს დიასახლისი“ (1952), კ. ლორთქიფანიძის „კოლხეთის ცისკარი“ (1959), ნ. დუმბაძის „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“ , „მე ვხედავ მზეს“ (1960, 1961), სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“ (1978) და სხვ., ვ. აბაშიძის მუსიკალურ თეატრში „მევიოლინე სახურავზე“ (1986), თბილისის საოპერო თეატრში ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტე“ (1990), ბ. კვერნაძის „კოლხთა ასული“ (1997), ბათუმის საოპერო თეატრში ჯ. ვერდის „აიდა“ (1998). განხორციელებული აქვს დადგმები მოსკოვის თეატრ „სოვრემენნიკში“ და „მოზარდ მაყურებელთა თეატრში მალაია ბრონნაიაზე“; გადაიღო მხატვრული ფილმები „დათა თუთაშხია“ (1976-1977), „წიგნი ფიცისა“ (1983), „ერთ პატარა ქალაქში“ (1985), „თეთრი ბაირაღები“ (1990), „პრემიერა“ (1992). ეწეოდა აქტიურ სააზოგადოებრივ მოღვაწეობას. 2009 წელს გამოვიდა საქართველოს პატრიარქის, ილია II-ის, დაცვით.[2] ასევე ცნობილი იყო ნაციონალური მოძრაობის მმართველობის კრიტიკით.[3] მისი დაა ისტორიკოსი მარიკა ლორთქიფანიძე.

ფილმოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დამდგმელი რეჟისორი ფილმებისა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სცენარის ავტორი ფილმებისა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გადაღებულია ფილმში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დადგმული სპექტაკლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მარჯანიშვილის თეატრი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • 1986: „მევიოლინე სახურავზე“

თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბათუმის საოპერო თეატრი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოსკოვის თეატრ „სოვრემენნიკი“[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოზარდ მაყურებელთა თეატრი მალაია ბრონნაიაზე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემიების კომიტეტი, თავმჯდომარე
  • საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირი, გამგეობის თავმჯდომარე (1985-)
  • საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირი, წევრი
  • საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტი, წევრი (1992-1995)
  • საქართველოს პრეზიდენტთან არსებული ლიტერატურის, ხელოვნებისა და არქიტექტურის სახელმწიფო პრემიების კომიტეტი, წევრი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • 1981: სსრკ სახელმწიფო პრემია
  • 1985: შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია, მრავალსერიანი მხატვრული ფილმის „წიგნი ფიცისა“ შექმნისათვის
  • 1995: საქართველოს სახელმწიფო პრემია
  • 1996: თბილისის საპატიო მოქალაქე
  • 1996: ღირსების ორდენი
  • საპატიო ნიშნის ორდენი
  • შრომის წითელი დროშის ორდენი
  • სსრკ სახალხო არტისტი
  • საქართველოს სახალხო არტისტი


რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]