ჰერმან ჰესე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ჰერმან ჰესე
Hermann Hesse 2.jpg
დაბ. თარიღი 2 ივლისი 1877(1877-07-02)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10]
დაბ. ადგილი Calw, ვიურტემბერგის სამეფო, გერმანიის იმპერია
გარდ. თარიღი 9 აგვისტო 1962(1962-08-09)[1] [2] [3] [5] [6] [7] [8] [9] [10] (85 წელი)
გარდ. ადგილი მონტანიოლა, ტიჩინოს კანტონი, შვეიცარია[11]
ფსევდონიმი Emil Sinclair
საქმიანობა რომანისტი, პოეტი, ლიტერატორი, მხატვარი და ფილოსოფოსი
ენა გერმანული ენა[12]
მოქალაქეობა Flag of the German Empire.svg გერმანიის იმპერია
Flag of Switzerland.svg შვეიცარია
ალმა-მატერი Johannes-Kepler-Gymnasium
Magnum opus მძივით თამაში, დემიანი, ტრამალის მგელი, სიდჰარტა, პეტერ კამენცინდი და ნარცისი და ოქროპირი
ჯილდოები ნობელის პრემიის ლაურეატები ლიტერატურის დარგში[13] [14], ორდენი ხელოვნებისა და მეცნიერების სფეროებში შეტანილი წვლილისათვის, ბაუერნფილდის პრემია, გერმანიის წიგნის ვაჭრობის მშვიდობის პრემია, გოტფრიდ კელერის პრემია და გოეთეს პრემია
მეუღლე Ruth Wenger და Ninon Hesse
შვილ(ებ)ი ბრუნო ჰესე და Martin Hesse
ხელმოწერა Hesse Signature.svg

ჰერმან ჰესე (გერმ. Hermann Hesse დ. 2 ივლისი. 1877, კალვი, ვიურტემბერგი ― გ. 9 აგვისტო. 1962, მონტანიოლა, შვეიცარია) — გერმანელი მწერალი. ნობელის პრემიის ლაურეატი (1946). 1912 წლიდან ცხოვრობდა შვეიცარიაში.

ჰესე ინტელექტუალურ მწერალთა რიგს განეკუთვნება; მის თხზულებებში ვხვდებით სრულიად განსხვავებული აზრობრივი სფეროდან გამომდინარე იდეებს. ჰესემ რთული შემოქმედებითი ევოლუცია განვლო. ადრინდელი ნაწარმოებები („რომანტიკული სიმღერები“, 1899; „ჰერმან ლაუშერი“, 1901) აღბეჭდილი იყო ესთეტიზმითა და ნეორომანტიკული სულისკვეთებით; მომდევნო წლებში თავი იჩინა რეალისტურმა, სოციალურ-კრიტიკულმა ტენდენციებმა (რომანები „პეტერ კამენცინდი“, 1904; „ბორბლის ქვეშ“, 1906). ჰესეს I მსოფლიო ომის შემდგომ შემოქმედებას ღრმა კვალი დაამჩნია დასავლეთის სამყაროს სულიერ-კულტურის კრიზისის განცდამ. მის მხატვრულ ძიებათა ცენტრში მოექცა თვითმყოფი და ჰარმონიული პიროვნების ჩამოყალიბების პრობლემა (რომანი „დემიანი“, 1919), რაც მის ნოველისტიკაშიც დამკვიდრდა („კლაინი და ვაგნერი“, 1920; „კლინგზორის უკანასკნელი ზაფხული“, 1920). ჰესეს შემდგომ რომანებსა და მცირე პროზაულ თხზულებებს საფუძვლად უდევს „ტრამალის მგელი“ (1927) სიცოცხლის „ბიპოლარული“ ხასიათი და საპირისპირო პოლუსთა ჰარმონიული ურთიერთშეთანხმების იდეაა წარმოჩენილი. ეს პრობლემა დგას მომდევნო რომანებშიც „ნარცისი და გოლდმუნდი“ (1930), „თამაში რიოში მარგალიტებით“ (1943). დიდ ყურადღებას იმსახურებს ჰესეს ესეისტური ხასიათის თხზულებებიც („მოაგარაკე“, 1925; „ნიურნბერგის მოგზაურობა“, 1927), ნაკლებად მნიშვნელოვანია გამოსახვის ტრადიციულ ფორმებზე დაფუძნებული მისი ლირიკა. ჰესეს პროზისათვის დამახასიათებელია თხრობის ინტელექტუალიზაცია, ესეიზმი, სიმბოლურ-ალეგორიული ელემენტების სიჭარბე და ფილოსოფიური სიღრმე. მის თხზულებებში ორი სინამდვილეა წარმოდგენილი — გარეგანი, ყოფით-ემპირული და შინაგანი, აიმბოლურ-ალეგორიული, რომელსაც თვითონ უწოდებს „მაგიურს“.

ჰესეს მიღებული აქვს მრავალი ლიტერატურული პრემია — ფონტანეს (1919), გოეთეს (1948), რააბეს (1950), გერმ. წიგნით მოვაჭრეთა მშვიდობისა (1955) და სხვ. 1956 წელს დაარსდა ჰესეს სახელობის პრემია.

ბიბლიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რომანები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოთხრობები და ნოველები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბიოგრაფიები და ავტობიოგრაფიები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • 1904 — „ბოკაჩო“ / გერმ. Boccaccio
  • 1904 — „ფრანც ასიზელი“ / გერმ. Franz von Assisi
  • 1925 — „დამსვენებელი“ / გერმ. Kurgast
  • 1927 — „მოგზაურობა ნიურნბერგში“ / გერმ. Die Nürnberger Reise
  • 1937 — „სამახსოვრო ფურცლები“ / გერმ. Gedenkblätter

ლექსების კრებულები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • 1899 — „რომანტიკული სიმღერები“ / გერმ. Romantische Lieder
  • 1902 — „ლექსები“ / გერმ. Gedichte
  • 1911 — „გზაში“ / გერმ. Unterwegs
  • 1920 — „მხატვრის ლექსები“ / გერმ. Gedichte des Malers
  • 1921 — „რჩეული ლექსები“ / გერმ. Ausgewählte Gedichte
  • 1928 — „კრიზისი: ნაწყვეტი დღიურიდან“ / გერმ. Krisis : Ein Stück Tagebuch
  • 1929 — „ღამეთა ნუგეში“ / გერმ. Trost der Nacht
  • 1937 — „ახალი ლექსები“ / გერმ. Neue Gedichte
  • 1942 — „ლექსები“ / გერმ. Gedichte

ქართულად ნათარგმნი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • დამსვენებელი (გამომცემლობა „მერანი“, 1985; გამომცემლობა „ინტელექტი“, 2007)[15]
  • მოხილვა დილის ქვეყნისა (გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, 1979)[15]
  • დემიანი:ემილ ზინკლერის ახალგაზრდობა (გამომცემლობა „იბისი“, 2009)[15]
  • მცირე პროზა (გამომცემლობა „მერანი“, 2006)[15]
  • აუგუსტუსი (გამომცემლობა „იბისი“, 2003)[15]
  • ნარცისი და გოლდმუნდი (2001)[15]
  • ფიქრი და განსჯა (გამომცემლობა „ლომისი“, 1996)[15]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 data.bnf.fr: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 Hermann Hesse
  3. 3.0 3.1 Hermann Hesse
  4. Hermann Hesse — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  5. 5.0 5.1 Encyclopædia Britannica
  6. 6.0 6.1 SNAC
  7. 7.0 7.1 Nationalencyklopedin — 1999.
  8. 8.0 8.1 IMSLP — 2006.
  9. 9.0 9.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  10. 10.0 10.1 Discogs — 2000.
  11. გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #11855042X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  12. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119074490
  13. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1946/
  14. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  15. 15.0 15.1 15.2 15.3 15.4 15.5 15.6 საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ელექტრონული კატალოგი