გიუნტერ გრასი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
გიუნტერ გრასი
Günter Grass auf dem Blauen Sofa.jpg
დაბ. თარიღი 16 ოქტომბერი 1927(1927-10-16)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7]
დაბ. ადგილი თავისუფალი ქალაქი დანციგი
გარდ. თარიღი 13 აპრილი 2015(2015-04-13)[8] [2] [4] [6] [7] (87 წელი)
გარდ. ადგილი ლიუბეკი, გერმანია[8]
დასაფლავებულია Church in Behlendorf
საქმიანობა მწერალი, სცენარისტი, პოეტი, მოქანდაკე, რომანისტი, დრამატურგი, ესეისტი, ავტობიოგრაფი, მხატვარი, graphic artist და altar server
ენა გერმანული ენა[9]
ეროვნება Kashubians
მოქალაქეობა Flag of Germany.svg გერმანია
Flag of the German Reich (1935–1945).svg მესამე რაიხი
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg ვაიმარის რესპუბლიკა
ალმა-მატერი დიუსელდორფის სამხატვრო აკადემია და ბერლინის ხელოვნების უნივერსიტეტი
Magnum opus თუნუქის დოლი, კატა და თაგვი, ძაღლური წლები, კიბორჩხალის ტრაექტორია, ის რაც უნდა ითქვას, The Call of the Toad, დედალი ვირთაგვა და Letzte Tänze
ჯილდოები ნობელის პრემიის ლაურეატები ლიტერატურის დარგში[10] [11], გეორგ ბიუხნერის პრემია, ჰერმან კესტენის პრემია, ასტურიის პრინცის ლიტერატურული პრემია, ჰანს ფალადას პრემია, სამუელ ბოგუმილ ლინდეს პრემია, ფონტანეს პრემია, ერნსტ ტოლერის პრემია, ბავარიის აკადემიის სახვითი ხელოვნების ლიტერატურული პრემია, ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, ჰარვარდის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, გდანსკის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, Carl-von-Ossietzky-Medaille, ფონტანეს პრემია, თომას მანის პრემია, საპატიო დოქტორი, საპატიო დოქტორი, საპატიო დოქტორი, საპატიო მოქალაქეობა, Deutscher Kritikerpreis და Theodor Heuss award[12]
შვილ(ებ)ი ჰელენ გრასი
ხელმოწერა Günter Grass (signature).jpg

გიუნტერ გრასი (გერმ. Günter Grass ან Graß; დ. 16 ოქტომბერი, 1927, დანციგის თავისუფალი ქალაქი — გ. 13 აპრილი, 2015) — გერმანელი მწერალი, მოქანდაკე, მხატვარი, გრაფიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (1999).

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გიუნტერ გრასი დაიბადა 1927 წლის 16 ოქტომბერს ქალაქ დანციგში (ამჟამად გდანსკი). მისი მშობლები ვაჭრები იყვნენ. მეორე მსოფლიო ომის დროს გაწვეულ იქნა გერმანულ ჯარში და მსახურობდა საავიაციო დანაყოფში. ომის დასრულების შემდეგ 1946 წლამდე ამერიკელთა ტყეობაში გაატარა.

19471948 წწ. სწავლობდა ქვისმთლელობას დიუსელდორფში. ამის შემდგომ დიუსელდორფის სამხატვრო აკადემიაში სწავლობდა ქანდაკებასა და ფერწერას. 19531956 წლებში ფერწერის შესწავლა გააგრძელა ბერლინის სახვითი ხელოვნების უმაღლეს სკოლაში.

19561959 წლებში ცხოვრობდა პარიზში. 1960 წელს დაბრუნდა ბერლინში, სადაც იგი 1972 წლამდე ცხოვრობდა. 1972 წლიდან 1987 წლამდე იგი ჯერ ვესტფალიის, შემდგომ კი შლეზვიგ–ჰოლშტაინის ქალაქებში სახლობდა.

1954 გრასი ცოლად შეირთო ანა შვარცი, რომელსაც 1978 წელს დაშორდა. 1979 წელს ხელმეორედ იქორწინა უტა გრუნერტზე.

19561957 წლებში გიუნტერ გრასმა საკუთარი ქანდაკებებისა და გრაფიკული ნაშრომების გამოფენა დაიწყო, ამავე დროს დაიწყო მისი ლიტერატურით გატაცება. იმ დროს გრასი წერდა მოთხრობებს, ლექსებსა და პიესებს, რომელსაც თავად აბსურდის თეატრს მიაკუთვნებდა.

წარმოსახვითი ენით იყო დაწერილი რომანიც „თუნუქის დოლი“ (გერმ. Die Blechtrommel). ამ რომანისთვის მან მიიღო პრემია „ჯგუფი 47“–ის, რომელშიც თვითონაც მოღვაწეობდა 1957 წლიდან. 1960 წელს ქალაქ ბრემენის ლიტერატურული პრემიის ჟიურის სურდა მიენიჭებინა პრემია რომანისთვის, თუმცა ბრემენის სენატი შეეწინააღმდეგა ამას. 1979 წელს რომანის ეკრანიზაცია გამოვიდა (რეჟისორი – ფოლკერ შლიონდორფი). იმავე წელს ფილმმა „თუნუქის დოლი“ მიიღო კანის კინოფესტივალის მთავარი პრიზი – ოქროს პალმის რტო, და ასევე „ოსკარი“ საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.

გიუნტერ გრასისი მეორე რომანმა „კატა და თაგვი“, რომლის მოქმედებაც მეორე მსოფლიო ომის დროს მიმდინარეობს ქალაქ დანციგში, და მოგვითხრობს ახალგაზრდა იოაჰიმ მალკეს ისტორიას, სკანდალი გამოიწვია. ჰესენის მუშაობისა და ჯანდაცვის მინისტრმა, რომანში ონანიზმის სცენის აღწერის გამო, მოითხოვა ფედერალური ორგანოებისგან ჩაეტარებინათ რომანის კვლევა, როგორც ამორალური შინაარსის მქონე. თუმცა საზოგადოების პროტესტის შემდეგ მინისტრი იძულებული გახდა უკან დაეხია.

არჩევნებში გრასი მხარს უჭერდა გერმანიის სოციალ–დემოკრატიულ პარტიას და შემდგომში მისი წევრიც გახდა 1982 წელს. 1990 წელს იგი გერმანიის გაერთიანების წინააღმდეგ გამოდიოდა. იგი თვლიდა, რომა გაერთიანებული გერმანია კვლავ მილიტარისტულ ქვეყნად აღორძინდებოდა.

1985 წელს გრასმა ჯაზური მუსიკის წარმომადგენელ გიუნტერ ზომერთან ერთად გამოუშვა მრავალი უჩვეულო ჩანაწერი, სადაც იგი კითხულობს საკუთარ ნაწარმოებებს ზომერის მუსიკის თანხლებით.

1999 წელს, 72 წლის ასაკში გიუნტერ გრასმა მიიღო ნობელის პრემია ლიტერატურის დარგში.

2005 წელს ჩამოაყალიბა ლიტერატურული წრე – „ლიუბეკის ლიტერატურული შეხვედრები“. ამჟამად გიუნტერ გრასი ცხოვრობს ქალაქ ლიუბეკში. ლიუბეკშივეა მისი სახლი, რომელშიც ინახება ყველა მისი ხელნაწერი. 2012 წელს მან გამოაქვეყნა ლექსი „ის რაც უნდა ითქვას“, სადაც გააკრიტიკა ისრაელი მისი სამხედრო პროგრამის გამო. შედეგად გრასი ისრაელში პერსონა ნონ-გრატად გამოაცხადეს [13]

ციტატა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ნობელის პრემიის მიღებისას გიუნტერ გრასმა წარმოსთქვა:

„ჩვენ შიშით ვაკვირდებით, რომ კაპიტალიზმი, მას შემდეგ რაც მისი ძმა სოციალიზმი მკვდრად გამოცხადდა, განდიდების მანიითაა შეპყრობილი... “

ბიბლიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დანციგის ტრილოგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • „თუნუქის დოლი“ / Die Blechtrommel (1959)
  • „კატა და თაგვი“ / Katz und Maus (1961)
  • „ძაღლური წლები“ / Hundejahre (1963)

რომანები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • „ლოკოკინას დღიურიდან“ / Aus dem Tagebuch einer Schnecke (1972)
  • „შეხვედრა ტელგტეში“ / Das Treffen in Telgte (1979)
  • „ვირთხა“ / Die Rättin (1986)
  • „ჩემი საუკუნე“ / Mein Jahrhundert (1999)
  • „კიბორჩხალას ტრაექტორია“ / Im Krebsgang (2002)

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]