ტონი მორისონი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ტონი მორისონი
Toni Morrison.jpg
დაბ. თარიღი 18 თებერვალი 1931(1931-02-18)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
დაბ. ადგილი ლორეინი[10]
გარდ. თარიღი 5 აგვისტო 2019(2019-08-05)[11] [10] [5] (88 წლის)
გარდ. ადგილი ბრონქსი[11] [10]
საქმიანობა მწერალი[12] [13] [14] , რომანისტი, ლიბრეტისტი, უნივერსიტეტის პროფესორი, პოეტი[15] [16] [17] და საბავშვო მწერალი
ენა ინგლისური ენა[18]
ეროვნება აფრო-ამერიკელები
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ[19] [20]
ალმა-მატერი ჰოვარდის უნივერსიტეტი[21] , კორნელის უნივერსიტეტი[21] და რატგერსის უნივერსიტეტი
ჟანრი აფრო-ამერიკული ლიტერატურა
Magnum opus ყველაზე ლურჯი თვალი, სულა, სოლომონის სიმღერა, ცვილის ჩვილი, შეყვარებული, ჯაზი, სამოთხე, სიყვარული, გულმოწყალება, სახლი და ღმერთო დაიფარე ჩემი ბავშვი
ჯილდოები
ხელმოწერა Toni Morrison (signature).svg

ტონი მორისონი (ინგლ. Toni Morrison, ნამდვილი სახელი და გვარი კლოი ენტონი უოფორდი; დ. 18 თებერვალი, 1931 — გ. 5 აგვისტო, 2019) — ამერიკელი მწერალი, პუბლიცისტი და ესეისტი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში (1993).

დაიბადა აფრო-ამერიკელ, აშშ-ის სამხრეთი შტატებიდან გადასახლებულ მუშათა ოჯახში. სწავლობდა ჰარვარდისა (1949–1953) და კორნელის (1953–1955) უნივერსიტეტებში; მუშაობდა რედაქტორად გამომცემლობაში (1965–1983), ასწავლიდა აშშ-ის უნივერსიტეტებში, მათ შორის პრისტონის უნივერსიტეტში (1989–2006).

ტონი მორისონის ლიტერატურული კარიერა დაიწყო რომან „ყველაზე ცისფერი თვალები“ („The bluest eye“, 1970) გამოქვეყნებით, სადაც მოთხრობილია ახალგაზრდა შავკანიანი გოგონას მძიმე ბედი. რასობრივი ჩაგვრის თემებმა მომავალი განვითარება ჰპოვეს რომანში „სოლომონის სიმღერა“ („Song of Solomon“, 1977), რომლის ცენტრში გმირის მიერ საკუთარი „მეს“ ძიება და გააზრებაა; რომანი გარდაიქმნა კულტურულ მითად და აფროამერიკული ისტორიის სათავედ. მაგიური რეალიზმის ტრადიციები გამოიხატა რომანებში „ფისის კაცუნა“ („Tar baby“, 1981), „სიყვარული“ („Love“, 2003), „სიბრალული“ („A mercy“, 2008). სამი რომანის ციკლი — „მიჯნური“ („Beloved“, 1987), „ჯაზი“ („Jazz“, 1992), „სამოთხე“ („Paradise“, 1998) — თანამიმდევრულად აღწერს აფრო-ამერიკელების ისტორიის მთავარ ეტაპებს: მონობის ეპოქა, სამოქალაქო ომი, სამოქალაქო უფლებებისათვის მოძრაობის პერიოდი. ფოლკლორისა და მითოლოგიის მითითებები, ტრაგიკული და კომიკური ფანტასტიკისა და რეალობის მუდმივი შერევა ტონი მორისონის შემოქმედების მთავარი მახასიათებლებია.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Encyclopædia Britannica
  2. Toni Morrison, Towering Novelist of the Black Experience, Dies at 88
  3. BD Gest'
  4. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. 5.0 5.1 Munzinger-Archiv — 1913.
  6. NooSFere — 1999.
  7. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  8. Archive of Fine Arts — 2003.
  9. BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  10. 10.0 10.1 10.2 https://www.nytimes.com/2019/08/06/books/toni-morrison-dead.html
  11. 11.0 11.1 https://www.theguardian.com/books/2019/aug/06/toni-morrison-author-and-pulitzer-winner-dies-aged-88
  12. http://www.bbc.co.uk/programmes/articles/LNR9vCvV553p5qcZ7L1kD9/author-collection
  13. http://www.nytimes.com/1996/09/29/nyregion/ambition-in-words-and-images.html
  14. http://www.nytimes.com/movies/movie/191932/Toni-Morrison-A-Writer-s-Work/overview
  15. http://muse.jhu.edu/journals/african_american_review/v044/44.4.roynon.pdf
  16. http://www.poemhunter.com/toni-morrison/quotations/
  17. http://www.huffingtonpost.com/the-news/reporting/2008/01/24/
  18. BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  19. http://www.nytimes.com/1996/09/29/books/english-lessons.html
  20. http://www.nytimes.com/2009/10/11/arts/design/11voge.html?hpw
  21. 21.0 21.1 https://www.neh.gov/about/awards/national-humanities-medals/toni-morrison