ტონი მორისონი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
ტონი მორისონი
Toni Morrison.jpg
დაბადების თარიღი 18 თებერვალი, 1931(1931-02-18)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]
დაბადების ადგილი ლორეინი[13]
გარდაცვალების თარიღი 5 აგვისტო, 2019(2019-08-05)[14] [13] [10] [11] [15] [12] (88 წლის)
გარდაცვალების ადგილი ბრონქსი[14] [13]
დასაფლავებულია უცნობი[16]
საქმიანობა მწერალი[17] [18] [19] [15] [20] , რომანისტი, ლიბრეტისტი, უნივერსიტეტის პროფესორი, პოეტი[21] [22] [23] , საბავშვო მწერალი და აუდიოწიგნების მკითხველი[24]
ენა ინგლისური ენა[25] [26]
ეროვნება აფრო-ამერიკელები[27] [28] [29]
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ[30] [31]
ალმა-მატერი ჰოვარდის უნივერსიტეტი[32] , კორნელის უნივერსიტეტი[33] , რატგერსის უნივერსიტეტი და Lorain High School
ჟანრი აფრო-ამერიკული ლიტერატურა
Magnum opus ყველაზე ლურჯი თვალი, სულა, სოლომონის სიმღერა, ცვილის ჩვილი, საყვარელი, ჯაზი, სამოთხე, სიყვარული, გულმოწყალება, სახლი და ღმერთო დაიფარე ჩემი ბავშვი
ჯილდოები
მეუღლე Harold Morrison
ნათესავ(ებ)ი Cecilia Rouse
ხელმოწერა Toni Morrison (signature).svg

ტონი მორისონი (ინგლ. Toni Morrison, ნამდვილი სახელი და გვარი კლოი ენტონი უოფორდი; დ. 18 თებერვალი, 1931 — გ. 5 აგვისტო, 2019) — ამერიკელი მწერალი, პუბლიცისტი და ესეისტი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში (1993).

დაიბადა აფრო-ამერიკელ, აშშ-ის სამხრეთი შტატებიდან გადასახლებულ მუშათა ოჯახში. სწავლობდა ჰარვარდისა (1949–1953) და კორნელის (1953–1955) უნივერსიტეტებში; მუშაობდა რედაქტორად გამომცემლობაში (1965–1983), ასწავლიდა აშშ-ის უნივერსიტეტებში, მათ შორის პრისტონის უნივერსიტეტში (1989–2006).

ტონი მორისონის ლიტერატურული კარიერა დაიწყო რომანის „ყველაზე ცისფერი თვალი“ („The bluest eye“, 1970) გამოქვეყნებით, სადაც მოთხრობილია ახალგაზრდა შავკანიანი გოგონას მძიმე ბედი. რასობრივი ჩაგვრის თემებმა მომავალი განვითარება ჰპოვეს რომანში „ქებათა ქება სოლომონისა“ („Song of Solomon“, 1977), რომლის ცენტრში გმირის მიერ საკუთარი „მეს“ ძიება და გააზრებაა; რომანი გარდაიქმნა კულტურულ მითად და აფროამერიკული ისტორიის სათავედ. მაგიური რეალიზმის ტრადიციები გამოიხატა რომანებში „ფისის კაცუნა“ („Tar baby“, 1981), „სიყვარული“ („Love“, 2003), „სიბრალული“ („A mercy“, 2008). სამი რომანის ციკლი — „საყვარელი“ („Beloved“, 1987), „ჯაზი“ („Jazz“, 1992), „სამოთხე“ („Paradise“, 1998) — თანამიმდევრულად აღწერს აფრო-ამერიკელების ისტორიის მთავარ ეტაპებს: მონობის ეპოქა, სამოქალაქო ომი, სამოქალაქო უფლებებისათვის მოძრაობის პერიოდი. ფოლკლორისა და მითოლოგიის მითითებები, ტრაგიკული და კომიკური ფანტასტიკისა და რეალობის მუდმივი შერევა ტონი მორისონის შემოქმედების მთავარი მახასიათებლებია.

ბიბლიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რომანები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ყველაზე ცისფერი თვალი (1970)
  • სულა (1973)
  • ქებათა ქება სოლომონისა (1977)
  • ცვილის ჩვილი (1981)
  • საყვარელი (1987)
  • ჯაზი (1992)
  • სამოთხე (1997)
  • სიყვარული (2003)

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Encyclopædia Britannica
  2. Toni Morrison, Towering Novelist of the Black Experience, Dies at 88
  3. BD Gest'
  4. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. NooSFere — 1999.
  6. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  7. The Fine Art Archive — 2003.
  8. Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  9. Vegetti Catalog of Fantastic Literature
  10. 10.0 10.1 AlKindi
  11. 11.0 11.1 Babelio — 2007.
  12. 12.0 12.1 Munzinger Personen
  13. 13.0 13.1 13.2 https://www.nytimes.com/2019/08/06/books/toni-morrison-dead.html
  14. 14.0 14.1 https://www.theguardian.com/books/2019/aug/06/toni-morrison-author-and-pulitzer-winner-dies-aged-88
  15. 15.0 15.1 The Fine Art Archive — 2003.
  16. Find a Grave — 1995.
  17. http://www.bbc.co.uk/programmes/articles/LNR9vCvV553p5qcZ7L1kD9/author-collection
  18. http://www.nytimes.com/1996/09/29/nyregion/ambition-in-words-and-images.html
  19. http://www.nytimes.com/movies/movie/191932/Toni-Morrison-A-Writer-s-Work/overview
  20. American Women Writers: A Critical Reference Guide from Colonial Times to the Present — 1979.
  21. http://muse.jhu.edu/journals/african_american_review/v044/44.4.roynon.pdf
  22. http://www.poemhunter.com/toni-morrison/quotations/
  23. http://www.huffingtonpost.com/the-news/reporting/2008/01/24/
  24. https://catalogue.bnf.fr/affiner.do?motRecherche=&index=AUT3&numNotice=12017165&listeAffinages=FacFonctAuteur_1110&afficheRegroup=false&trouveDansFiltre=NoticePUB&nbResultParPage=10&triResultParPage=5&typeNotice=p
  25. Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  26. Czech National Authority Database
  27. Page Y. W. Encyclopedia of African American Women WritersWestport: Greenwood Publishing Group, 2007. — ISBN 978-0-313-33429-0, 978-0-313-04907-1
  28. Smith J. C. Notable Black American Women
  29. BlackPast.org — 2004.
  30. http://www.nytimes.com/1996/09/29/books/english-lessons.html
  31. http://www.nytimes.com/2009/10/11/arts/design/11voge.html?hpw
  32. https://150.howard.edu/facts/toni-morrison
  33. https://www.neh.gov/about/awards/national-humanities-medals/toni-morrison