ივანე გომართელი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ გომართელი.
ივანე გომართელი
Gomarteli Ivan Gedevanovich2.jpg
დაბ. თარიღი 1875[1]
გარდ. თარიღი 1938[1]
საქმიანობა პოლიტიკოსი
ენა რუსული ენა
მოქალაქეობა რუსეთის იმპერია
Flag of Georgia (1918–1921).svg საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg სსრკ
ალმა-მატერი მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი
ხელმოწერა Gormateli signature.jpg

ივანე გედეონის ძე გომართელი (დ. 14 ოქტომბერი, [ძვ. სტ. 2 ოქტომბერი], 1875, სოფ. გორისა, ახლანდ. საჩხერის მუნიციპალიტეტი — გ. 19 აპრილი, 1938, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მწერალი, პუბლიცისტი, კრიტიკოსი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე.

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1894 წელს დაამთავრა თბილისის მეორე გიმნაზია, 1899 წელს მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. აქტიურად მონაწილეობდა „ქართველ სტუდენტთა სათვისტომოს“ წრეში, რომელსაც ა. ხახანაშვილი ხელმძღვანელობდა. 1899 წლიდან მუშაობდა დიდ ჯიხაიშში, გორისაში, ქუთაისში, თბილისში. სანამ ცნობილი ექიმი გახდებოდა, ქართვ. საზოგადოებამ იგი გაიცნო როგორც მწერალი და კრიტიკოსი. 1901 წლიდან ქართულ პერიოდულ პრესაში სისტემატურად აქვეყნებდა პოპულარულ წერილებს სამედიცინო საკითხებზე, პუბლიცისტურ და კრიტიკულ სტატიებს. გომართელი იყო „მესამე დასის“ წევრი, შემდეგ — მენშევიკ-ავტონომისტი, „ალიონელი“, 1902 წლიდან — ქართველთა შორის წერაკითხვის გამავრცელებელი საზბის გამგეობის წევრი. 1905 წლიდან თანამშრომლობდა ლეგალურ სოციალისტურ-დემოკრატიულ ჟურნალ „მოგზაურში“. 1906 წელს პირველი სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი იყო ქუთაისის გუბერნიიდან. 1907 წელს სამუშაოდ გადავიდა თბილისში. 1910 წელს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ერთი წელი დაყო. თებერვლის ბურჟუაზიულ-დემოკრატიული რევოლუციის შემდეგ გახდა საქართველოს ეროვნული კრების, პარლამენტისა და დამფუძნებელი კრების წევრი, 1917 წლიდან — გაზ. „ალიონის“ ერთ-ერთი დამაარსებელი და აქტიური თანამშრომელი, სადაც დაიბეჭდა (#59) ოქტომბრის რევოლუციისადმი მიძღვნილი მისი ესკიზი „დედა სამშობლო“. გომართელის პიესები „ქოხში“ და „წამხდარი სისხლი“ (ორივე 1905) წარმატებით იდგმებოდა ქართულ თეატრების სცენაზე. დრამატურგიაში გომართელი აგრძელებდა „ნატურალისტური დრამის“ ტრადიციებს. მას ეკუთვნის აგრეთვე რომანი-ქრონიკა „სამი დროება“ (1931), კრიტ. წერილები ი. ჭავჭავაძის, ა. წერეთლის, ნ. ბარათაშვილის, ა. ჭავჭავაძის, ე. ნინოშვილის, რ. ერისთავის, დ. კლდიაშვილის, ი. გრიშაშვილის, პოეტ-სიმბოლისტებისა და პროლეტარ მწერლების, ასევე ფ. შილერის, მ. გორკის, ჯ. გარიბალდის ცხოვრებასა და შემოქმედებაზე. აღსანიშნავია გომართელის „გლეხის კარაბადინი“ (1928), „საუბარი ჯანმრთელობის საკითხებზე“ (1937).

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • გაგოიძე ვ., ფილოსოფიური აზრის ძირითადი მიმდინარეობანი XX საუკუნის საქართველოში, თბ., 1964;
  • ნადარეიშვილი გ., ივანე გომართელი, თბ., 1967;
  • წოწელია ვ., ივანე გომართელი (XX საუკ. სალიტ. კრიტიკის ისტორიიდან), წგ. 1–2, თბ., 1979–85.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Faceted Application of Subject Terminology