|
ქალაქი
ბაქო
Bakı
| გერბი |
 |
|
ბაქო (აზერბ. Bakı, ბაქი - ქარიანი ადგილი) — აზერბაიჯანის დედაქალაქი, მდებარეობს კასპიის ზღვის აფშერონის ნახევარკუნძულის სამხრეთ სანაპიროზე, კოორდინატებით 40°23′N 49°52′E. თანამედროვე ბაქო სამი ნაწილისგან შედგება: ძველი ქალაქი (İçəri Şəhər), კოლონიური ნაწილი და საბჭოთა პერიოდში აშენებული ქალაქი. ქალაქის მოსახლეობა 2011 წლის მონაცემებით იყო 2.0 მილიონი[1], აგლომერაციაში 3 მილიონამდე ადამიანი სახლობს ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა ჩათვლით.
ბაქო პირველად V საუკუნის წყაროებში იხსენიება. IX-X საუკუნეებში მის შესახებ ცნობებს გვაწვდიან არაბი გეოგრაფები (ალ-ისტახი, ალ-მასუდი, ალ-მუკადასი). აქ უკვე მაშინ იღებდნენ ნავთობს. XII საუკუნის II ნახევარში ბაქო ერთხანს შირვანის სახელმწიფოს პოლიტიკური ცენტრი იყო. XII-XV საუკუნეებში ბაქოდან ნავთობი გაჰქონდათ აღმოსავლეთის ქვეყნებში. ბაქო მნიშვნელოვანი სავაჭრო ნავსადგური იყო. XV-XVI საუკუნეებში ამიერკავკასიაში ერთ-ერთ შეუვალ ციხესიმაგრედ ითვლებოდა. 1540 წელს ბაქო სეფიანთა ჯარებმა დაიკავეს. XVI საუკუნის 80-იან წლებში ოსმალეთი ფლობდა. 1604 წელს ირანის შაჰმა აბას I-მა ციხესიმაგრე დაანგრია, მაგრამ მალე ისევ აღადგინა. XVII საუკუნეში ბაქო მნიშვნელოვანი ქალაქი იყო.
|
|
|
|
|
|
| დასავლეთი |
ჩრდილოეთი |
ცენტრალური |
სამხრეთი |
აღმოსავლეთი |
|
ამსტერდამი, ნიდერლანდი
ანდორა-ლა-ველა, ანდორა
ბრიუსელი, ბელგია
დუგლასი, კუნძული მენი3
დუბლინი, ირლანდია
ლისაბონი, პორტუგალია
ლონდონი, გაერთიანებული
სამეფო
ლუქსემბურგი, ლუქსემბურგი
მადრიდი, ესპანეთი
მონაკო, მონაკო
პარიზი, საფრანგეთი 1
სენტ-ჰელიერი, ჯერზი3
სენტ-პიტერ-პორტი, გერნზი3
|
კოპენჰაგენი, დანია
ჰელსინკი, ფინეთი
ლონგირი, შპიცბერგენი
მაარიანჰამინა, ალანდის
კუნძულები
ოსლო, ნორვეგია
რეიკიავიკი, ისლანდია
რიგა, ლატვია
სტოკჰოლმი, შვედეთი
ტალინი, ესტონეთი
ტორსჰავნი, ფარერის
კუნძულები
ვილნიუსი, ლიტვა
|
ბელგრადი, სერბეთი
ბერლინი, გერმანია
ბერნი, შვეიცარია
ბრატისლავა, სლოვაკეთი
ბუდაპეშტი, უნგრეთი
ლიუბლიანა, სლოვენია
პრაღა, ჩეხეთი
ვენა, ავსტრია
ვარშავა, პოლონეთი
ვადუცი, ლიხტენშტაინი
ზაგრები, ხორვატია
|
ანკარა, თურქეთი 1
ათენი, საბერძნეთი
გიბრალტარი, გიბრალტარი3
ნიქოზია, კვიპროსი 2,
პოდგორიცა, ჩერნოგორია
რომი, იტალია
სან-მარინო, სან-მარინო
სარაევო, ბოსნია და
ჰერცეგოვინა
სკოპიე, მაკედონია
ტირანა, ალბანეთი
ვალეტა, მალტა
ვატიკანი, ვატიკანი
|
ასტანა, ყაზახეთი 1
ბაქო, აზერბაიჯანი 1
ბუქარესტი, რუმინეთი
კიშინიოვი, მოლდოვა
კიევი, უკრაინა
მინსკი, ბელარუსი
მოსკოვი, რუსეთი 1
სოფია, ბულგარეთი
თბილისი, საქართველო 1
ერევანი, სომხეთი 2
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| ცენტრალური აზია |
სამხრეთი აზია |
სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია |
სამხრეთ-დასავლეთი აზია |
|
ასტანა, ყაზახეთი 5
ბიშკეკი, ყირგიზეთი
დუშანბე, ტაჯიკეთი
აშხაბადი, თურქმენეთი
ტაშკენტი, უზბეკეთი
პეკინი, ჩინეთი
ტოკიო, იაპონია
ფხენიანი, ჩრდილოეთი კორეა
სეული, სამხრეთი კორეა
ულან-ბატორი, მონღოლეთი 1
ტაიბეი, ტაივანი
|
|
ნაიფიიდო, მიანმარი
პნომპენი, კამბოჯა
დილი, აღმოსავლეთი ტიმორი
ჯაკარტა, ინდონეზია
ვიენტიანი, ლაოსი
კუალა-ლუმპური, მალაიზია 3
პუტრაჯაია, მალაიზია 4
პორტ-მორსბი, პაპუა-ახალი გვინეა7
მანილა, ფილიპინები
სინგაპური, სინგაპური
ბანგკოკი, ტაილანდი
ჰანოი, ვიეტნამი
|
ერევანი, სომხეთი 6
ბაქო, აზერბაიჯანი 5
მანამა, ბაჰრეინი
ნიქოზია, კვიპროსი 6
კაირო, ეგვიპტე 5
თბილისი, საქართველო 5
ანკარა, თურქეთი 5
თეირანი, ირანი
ბაღდადი, ერაყი
იერუსალიმი, ისრაელი 6
ამანი, იორდანია
ელ-ქუვეითი, ქუვეითი
ბეირუთი, ლიბანი
მასკატი, ომანი
დოჰა, კატარი
ერ-რიადი, საუდის არაბეთი
დამასკი, სირია
აბუ-ზაბი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები
სანა, იემენი
|
|
|
1 ხშირად ცენტრალური აზიის ნაწილად თვლიან. 2 სრული სახელია შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტე.
3 ოფიციალური. 4 ადმინისტრაციული. 5 ტრანსკონტინენტული ქვეყანა. 6 მთლიანად სამხრეთ-დასავლეთ აზიაშია, მაგრამ გააჩნია სოციალურ-პოლიტიკური კავშირები ევროპასთან. 7 მთლიანად მელანეზიაშია, მაგრამ გააჩნია სოციალურ-პოლიტიკური კავშირები სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასთან.
|
|
