ნეპალი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ნეპალის ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკა
लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल
Sanghiya Loktāntrik Ganatantra Nepāl
ნეპალი
ნეპალის
დევიზი: जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी
„დედა და სამშობლო ზეციურ სამეფოზე ძვირფასია“
ჰიმნი: 

Sayaun Thunga Phool Ka
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
კატმანდუ
24°42′ ჩ. გ. 85°19′ ა. გ. / 24.700° ჩ. გ. 85.317° ა. გ. / 24.700; 85.317
ოფიციალური ენა ნეპალური
მთავრობა რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი რამ ბარან იადავი
 -  პრ.-მინისტრი გირიჯა პრასად კოირალა
ფართობი
 -  სულ 147,181 კმ2 (93-ე)
 -  წყალი (%) 2.8
მოსახლეობა
 -  2008 შეფასებით 29,519,114 (მე-40)
 -   აღწერა Increase2.svg 26,494,504[1] 
 -  სიმჭიდროვე 184/ ად კაცი/კმ2 (56-ე)
მშპ (მუპ) 2006 შეფასებით
 -  სულ $48.18 მილიარდი (87-ე)
 -  ერთ მოსახლეზე $1,500 (164-ე)
აგი (2007) 0.534 (საშუალო) (142-ე)
ვალუტა ნეპალური რუპია (NPR)
დროის სარტყელი (UTC +5:45)
 -  ზაფხულის (DST) (UTC +5:45) (UTC)
ქვეყნის კოდი NPL
Internet TLD .np
სატელეფონო კოდი 977

სახელწოდება[რედაქტირება]

  • ოფიციალური:
  • ეროვნული: Sri Nepala Sarkar.
  • ეტიმოლოგია: ქვეყნის სახელწოდება ძველინდურ ენაზე ნიშნავს „მთის ძირში მდებარეს“.

გეოგრაფია[რედაქტირება]

Nepal-CIA WFB Map.png

ქვეყანა ჰიმალაის მთიანეთში. მის ტერიტორიაზე მდებარეობს 14-დან 8 რვაათასიანი მწვერვალი, მათ შორის მთა ევერესტი (ნეპალურად - საგარმათჰა, ტიბეტურად - ჯომოლუნგმა). მოსაზღვრე ქვეყნებია: ჩინეთი, ინდოეთი. ფართობი: 140.797 კვ.კმ.

სახელმწიფო[რედაქტირება]

  • სახელმწიფო სისტემა : რესპუბლიკა.
  • სახელმწიფოს მეთაური : პრეზიდენტი .
  • საკანონმდებლო ორგანო : ორპალატიანი პარლამენტი (60+205 წევრი).
  • ადმინისტრაციული დაყოფა : 14 ზონა (anchal).

დემოგრაფია[რედაქტირება]

  • მოსახლეობა - 27,676,457 (2005), მათ შორის ნეპალელი 55 %, ბიჰარელი 18%.
  • სახელმწიფო ენა : ნეპალური (90%). სხვა ენები - 30-მდე ადგილობრივი ენა და დიალექტი.
  • რელიგია : ინდუიზმი.
  • დედაქალაქი : კატმანდუ (729 ათასი), ბირატნაგარი (175), ლალიტპური (169), პოხარა (166).

ეკონომიკა[რედაქტირება]

  • რესურსები : წყალი, საშენი ხე-ტყე, ჰიდროენერგია, სპილენძი, კობალტი, რკინის მადანი.
  • ექსპორტი : მარცვლეული, ჯუთი, ხე-ტყე, ბალახები.
  • ეროვნული შემოსავალი ერთ სულზე : 230 $.
  • ვალუტა : ნეპალური რუპია (NPR).

ისტორია[რედაქტირება]

1923 წელს გახდა დამოუკიდებელი ინგლისისაგან. 1951-ში აღდგა მონარქია. 1960 წელს მეფემ დაითხოვა პარლამენტი და აკრძალა პოლიტიკური პარტიები. 1980 წლიდან დაიწყო მოსახლეობის გამოსვლები დემოკრატიული თავისუფლებების მოსაპოვებლად, რასაც მოჰყვა ერთპარტიული სისტემის მოშლა. 1991 წელს ჩატარებულ არჩევნებში პარტია ნეპალის კონგრესმა გაიმარჯვა. ნეპალში მოქმედებს კონსტიტუციური მონარქია.

ღირსშესანიშნაობანი[რედაქტირება]

საგარმათას ეროვნული პარკი, კატმანდუს ხეობა, ჩიტვანის სამეფო პარკი, ლუმბინი (ბუდას დაბადების ადგილი).

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. National Population and Housing Census 2011 -(National Report). სტატისტიკის ცენტრალური ბიურო (ნეპალი). წაკითხვის თარიღი: 26 ნოემბერი 2012.