პორტუგალია

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
პორტუგალიის რესპუბლიკა
República Portuguesa
პორტუგალია
პორტუგალიის
დროშა გერბი
ჰიმნი: A Portuguesa
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
ლისაბონი
38°46′ ჩ. გ. 9°11′ დ. გ. / 38.767° ჩ. გ. 9.183° დ. გ. / 38.767; -9.183
ოფიციალური ენა პორტუგალიური
მთავრობა საპარლამენტო რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი ანიბალ კავაკუ სილვა
 -  პრ.-მინისტრი ჟოზე სოკრატესი
ფართობი
 -  სულ 92,345 კმ2 (110-ე)
 -  წყალი (%) 0.5
მოსახლეობა
 -  2007 შეფასებით 10,848,692 (75-ე)
 -   აღწერა 10,148,259 
 -  სიმჭიდროვე 114 ად კაცი/კმ2 (87-ე)
მშპ (მუპ) 2006 შეფასებით
 -  სულ $232 მილიარდი (მე-40)
 -  ერთ მოსახლეზე $23,464 (2007) (34-ე)
აგი (2005) 0.897 (მაღალი) (29-ე)
ვალუტა ევრო (EUR)
დროის სარტყელი WET (UTC +0სთ.)
 -  ზაფხულის (DST) WET (UTC +1სთ.) (UTC)
ქვეყნის კოდი PRT
Internet TLD .pt1
სატელეფონო კოდი 351

1ასევე .eu, როგორც ევროპის კავშირის წევრი.

პორტუგალია (პორტუგალიური: República Portuguesa) — ევროპის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარე სახელმწიფო. პორტუგალიას დასავლეთიდან და სამხრეთიდან ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე, ხოლო აღმოსავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან ესპანეთი. ატლანტის ოკეანეში მდებარე აზორის კუნძულები და მადეირა ასევე პორტუგალიის შემადგენლობაში შედის.

სახელწოდება[რედაქტირება]

  • ოფიციალური: ქართულად - პორტუგალიის რესპუბლიკა; პორტუგალიურად - Portugal; República Portuguesa.
  • ეტიმოლოგია - სახელი მომდინარეობს ქალაქ პორტუსაგან, რომლის ძველი ლათინური სახელია Portus Galle, ანუ “გალების (ძველი კელტური ტომის) ნავსადგური”. რომაელები ამ ქვეყანას ლუზიტანიას უწოდებდნენ.
  • ქვეყნის კოდი - PT.

გეოგრაფია[რედაქტირება]

ქვეყანა დასავლეთ ევროპაში, პირენეის ნახევარკუნძულზე. სახმელეთო საზღვარი აქვს ესპანეთთან.

  • ფართობი - 92.100 კვ.კმ.
  • ბუნება: უმაღლესი მწვერვალი - პონტა დუ პიკო (აზორის კ-ებზე) 2.351, მალიაო და ეშტრელა 1.991; მდინარეები (კმ) - დუერო 195 (სულ 895), ტეჟუ 217 (სულ 1.007); ტბა - ბარაჟემ-დუ-სანტა კლარა; კუნძულები (კვ.კმ) - აზორის კუნძულები 2.247 (მათ შორის: სან-მიგელი 747), მადეირა 794; კლიმატი - ოკეანური (ატლანტიკური).
  • ბუნებრივი რესურსები - თევზი, ტყეები, ვოლფრამი, რკინის მადანი, ურანი, მარმარილო, სასოფლო-სამეურნეო მიწები, ჰიდროენერგია.


სახელმწიფო[რედაქტირება]

  • პოლიტიკური სისტემა - რესპუბლიკა.
  • სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი ანიბალ კავაკუ სილვა(Aníbal Cavaco Silva, 2006).
  • მთავრობის მეთაური - პრემიერ-მინისტრი.
  • საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი პარლამენტი (230 წევრი).
  • ადმინისტრაციული დაყოფა. პორტუგალიის რესპუბლიკის შემადგენლობაში შედის 5 პროვინცია (distrito) - ალენტეჟუ, ალგარვი, ცენტრი, ლისაბონი და ტეჟუს ველი, ჩრდილოეთი და 2 ავტონომიური რაიონი (região autónoma) - აზორის კუნძულები და კუნძული მადეირა.

დემოგრაფია[რედაქტირება]

ეკონომიკა[რედაქტირება]

პორტუგალია განვითარებული ინდუსტრიულ-აგრარული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (109 მლრდ $) მას მსოფლიოში 34-ე ადგილი უკავია.

  • ე.ე.პ. სტრუქტურა (%) - სოფლის მეურნეობა - 4, მრეწველობა - 36, მომსახურება - 60;
  • ე.ე.პ. (1 სულზე) - 11.010 $.
  • ექსპორტი - ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, პორტვეინი და ღვინოები, თევზის კონსერვები, მანქანათმშენებლობის პროდუქცია.
  • ბიუჯეტი - 45,000 მლნ $.
  • ვალუტა - ევრო (EUR); 2002 წლამდე ესკუდო.

ღირსშესანიშნაობები[რედაქტირება]

ვასკო და გამას ხიდი ყველაზე გრძელი ხიდია ევროპაში

ისტორია[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : პორტუგალიის ისტორია.

1926-74 წლებში ქვეყანას მართავდნენ დიქტატორები, მხოლოდ მიხაკების რევოლუციის შედეგად გახდა შესაძლებელი დემოკრატიული მმართველობის შემოღება. 1986 წლიდან ევროპის კავშირის წევრია.

მემკვიდრეობა[რედაქტირება]

ცნობილი პორტუგალიელები[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: