1 იანვარი

<<	იანვარი					>>
ორშ	სამ	ოთხ	ხუთ	პარ	შაბ	კვი
	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31
2013

1 იანვარი არის გრიგორიანული კალენდრის 1-ლი დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 364 დღე (ნაკიან წელში - 365). მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში 1 იანვარი არის ახალი წლის დღე.

დღის მოვლენები

• ძვ. წ. 154 : ძველ რომში წლიური კონსულატის დღე პირველ იანვარზე გადმოიტანეს.
• ძვ. წ. 104 : რომაელმა კონსულმა გაიუს მარიუსმა ჩამოიყვანა რომში ნუმიდიის დატყვევებული მეფე იუგურტუ.
• ძვ. წ. 45 : იულიუსის კალენდარი შევიდა ძალაში.
• 404 : გლადიატორთა ბოლო შეჯიბრი შედგა რომში.
• 630 : წინასწარმეტყველი მუჰამედი თავისი ჯარით მექასკენ დაიძრა, რომელსაც უბრძოლველად აიღებს.
• 1622 : პაპის კანცელარია იღებს გადაწყვეტილებას ახალ წლად პირველი იანვარი გამოცხადდეს.
• 1673 : რეგულარული საფოსტო სამსახური დაიწყო ნიუ-იორკსა და ბოსტონს შორის.
• 1801 : ირლანდიის აჯანყების ჩახშობა, პარლამენტის გაუქმება.
• 1804 : ჰაიტი საფრანგეთისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს.
• 1853 : აბრაამ ლინკოლნმა ზანგების დამოუკიდებლობის მანიფესტი გამოსცა.
• 1857 : თბილისში გამოდის აღდგენილი ჟურნალი „ცისკარი“.
• 1886 : ინგლისმა დაიპყრო ბირმა.
• 1887 : დიდი ბრიტანეთის დედოფალი ვიქტორია ინდოეთის იმპერატორად ცხადდება.
• 1912 : ნანკინში ჩინეთის რესპუბლიკის გამოცხადება.
• 1925 : ნორვეგიის დედაქალაქს ქრისტიანიას დაერქვა ოსლო.
• 1935 : თურქეთში უქმდება ტიტულები და შემოდის გვარები.
• 1942 : ვაშინგტონში 26 სახელმწიფო ხელს აწერს გაერთიანებული ერების დეკლარაციას, რითაც ატლანტიკურ ქარტიაში მოყვანილ პრინციპებს შეუერთდნენ - ანტიჰიტლერული კოალიციის ერთერთ ძირითად დოკუმენტს.
• 1946 : იაპონიის იმპერატორი ჰიროჰიტო უარს ამბობს ღვთიურ სტატუსზე.
• 1948 : პირველი სამოქალაქო რეისი განხორციელდა ლონდონის ჰიზროუს აეროპორტიდან.
• 1948 : იტალიამ მიიღო კონსტიტუცია.
• 1956 : სუდანმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
• 1959 : ფიდელ კასტრომ ჩამოაგდო კუბის დიქტატორი ბატისტა.
• 1970 : იუნიქსის ეპოქის დასაბამი
• 1973 : დიდი ბრიტანეთი, ირლანდია და დანია შეუერთდნენ ევროკავშირს.
• 1983 : ARPANET-მა ძირითადი ოქმი NCP-ს მაგივრად TCP/IP გახადა, რამაც ინტერნეტის შექმნა განაპირობა.
• 1993 : ჩეხოსლოვაკია გაიყო ორ სახელმწიფოდ: ჩეხეთად და სლოვაკეთად.
• 1998 : ევროპის ცენტრალური ბანკი შეიქმნა.
• 1999 : რიგ ევროპულ ქვეყნებში საბანკო ანგარიშსწორებისათვის შემოღებულ იქნა ევრო.
• 2002 : მიმოქცევაში გაუშვეს ევროს ბანკნოტები.
• 2007 : კვიპროსი და მალტა ევროზონას შეუერთდნენ, რითაც ამ კლუბის წევრთა რაოდენობამ 15 შეადგინა.
• 2008 :
  • ჩინეთის პროვინცია შანდუნის ქალაქ ჟუჩენთან აღმოაჩინეს დინოზავრების გაქვავებული ნარჩენების მსოფლიოში უდიდესი სამარხი.
  • სლოვაკეთი ევროზონის მე-16 წევრი ქვეყანა გახდა.
• 2009 :
  • ნორვეგიელი ჭადრაკის გროსმეისტერი მაგნუს კარლსენი ფიდეს 2010 წლის იანვრის რეიტინგის სიის ყველაზე ახალგაზრდა წევრი გახდა.
  • გაიხსნა საეა–ჩინეთის თავისუფალი სავაჭრო ზონა, მსოფლიოს უდიდესი თავისუფალი სავაჭრო ზონა მოსახლეობის მიხედვით.
• 2010 : ნორვეგიელი ჭადრაკის გროსმეისტერი მაგნუს კარლსენი ფიდეს 2010 წლის იანვრის რეიტინგის სიის ყველაზე ახალგაზრდა წევრი გახდა.
• 2011 :
  • აფეთქებამ კოპტური ეკლესიის წინ ალექსანდრიაში, ეგვიპტეში, 21 ადამიანი იმსხვერპლა და 70 დააშავა.
  • გერმანიამ, ინდოეთმა, კოლუმბიამ, პორტუგალიამ და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკამ ორი წლით დაიკავეს გაეროს უშიშროების საბჭოს არამუდმივი წევრის ადგილი.
  • ესტონეთი შეუერთდა ევროზონას და გახდა ბალტიისპირეთის პირველი სახელმწიფო, რომელმაც ევრო ოფიციალურ ვალუტად შემოიღო, კრონის სანაცვლოდ.
• 2012 :
  • აზერბაიჯანი, გვატემალა, მაროკო, პაკისტანი და ტოგო აირჩიეს გაეროს უშიშროების საბჭოს არამუდმივ წევრებად.
  • საერთაშორისო კრიტიკის მიუხედავად უნგრეთის ახალი კონსტიტუცია ძალაში შევიდა.
• 2013 : ავსტრალია, არგენტინა, ლუქსემბურგი, რუანდა და სამხრეთი კორეა გაეროს უშიშროების საბჭოს არამუდმივ წევრებად აირჩიეს.

ამ დღეს დაბადებულნი

• 1431 : როდრიგო ბორჯია - მომავალში რომის პაპი ალექსანდრე VI
• 1484 : ცვინგლი, ულრიხ - შვეიცარიელი საეკლესიო და პოლიტიკური მოღვაწე.
• 1823 : პეტეფი, შანდორ - უნგრელი პოეტი, რევოლუციონერ-დემოკრატი.
• 1826 : ალხაზიშვილი, იაკობ - ქართველი სამხედრო მოღვაწე
• 1863 : კუბერტენი, პიერ დე - ფრანგი საზოგადო მოღვაწე.
• 1873 : ასუელა, მარიანო - მექსიკელი მწერალი.
• 1883 : ჰატოიამა იტირო - იაპონიის პოლიტიკური მოღვაწე.
• 1887 : კანარისი, ვილჰელმ - გერმანელი ადმირალი
• 1888 : გიგინეიშვილი, ვალენტინ - ქართველი გეოფიზიკოსი
• 1912 : ფილბი, კიმ - ინგლისელი მზვერავი, რომელიც КГБ-ზე მუშაობდა.
• 1919 : სელინჯერი, ჯერომ - ამერიკელი მწერალი.
• 1930 : ვლადიმერ ასათიანი - სოციალისტური შრომის გმირი
• 1939 : მერსიე, მიშელ - ფრანგი მსახიობი.
• 1957 : შენგელია, რამაზ - ქართველი ფეხბურთელი

ამ დღეს გარდაცვლილნი

• 379 : ბასილი დიდი - ქრიატიანული ეკლესიის მოღვაწე
• 1515 : ლუი XII (საფრანგეთი) - საფრანგეთის მეფე
• 1894 : ჰერცი, ჰაინრიხ რუდოლფ - გერმანელი ფიზიკოსი
• 1934 : ვასერმანი, იაკობ - გერმანელი მწერალი
• 1953 : ჰენკ უილიამსი, ამერიკელი მომღერალი (დ. 1923)
• 2012 : იაფა იარკონი, ებრაელი მომღერალი (დ. 1925)

დღესასწაულები

• მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

• • გიორგი და საბა ხახულელები
  • წმინდა ბონიფანტე და მართალი აგლაიდა
  • ილია, პროვოსი და არისი
  • პოლიევქტო და ტიმოთე
  • ბონიფანტე მოწყალე
  • გრიგოლ ომირიტელი

• აგრეთვე:
  • ჰაიტი: ეროვნული დღესასწაული.
  • ახალი წელი: მსოფლიო დღესასწაული.

იხილეთ აგრეთვე

სხვა თვეები: