ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
დაარსდა 1960
რეგიონი ევროპა (უეფა)
გუნდ. რაოდენობა 16 (ფინალურ ეტაპზე)
ყველაზე ტიტ. გუნდი გერმანიის დროშა გერმანია
ესპანეთის დროშა ესპანეთი
(3 ტიტული)
მოქ. მფლობელი ესპანეთის დროშა ესპანეთი (მესამე ტიტული)

უეფა-ს ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატიევროპული ფეხბურთის ასოციაციების კავშირის წევრი ქვეყნების მამაკაცთა ეროვნული საფეხბურთო გუნდების საერთაშორისო შეჯიბრი. ღონისძიება ტარდება ყოველ ოთხ წელიწადში. პირველი ტურნირი გაიმართა 1960 წელს. 1968 წლამდე ტურნირს ერქვა ევროპის ნაციონალური თასი.

ტურნირში მოსახვედრად ნაკრებები გადიან საკვალიფიკაციო ეტაპს (მასპინძელ ქვეყანას/ქვეყნებს ავტომატურად ენიჭებათ ჩემპიონატის საგზური). ტურნირის ფინალურ ფაზაში 16 ეროვნული გუნდი ეჯიბრება ერთმანეთს მასპინძელი ქვეყნის სტადიონებზე, დაახლოებით ერთი თვის განმავლობაში.

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი სულ 14-ჯერ ჩატარდა და ცხრა ქვეყანამ შეძლო ჩემპიონობა. ყველაზე მეტჯერ, 3-ჯერ, გამარჯვება შეძლეს გერმანიისა და ესპანეთის ეროვნულმა ნაკრებებმა. შემდეგ მოდის საფრანგეთი ორი ტიტულით.

ევროპის მოქმედი ჩემპიონია ესპანეთი, რომელმაც 2012 წლის პოლონეთ-უკრაინაში ჩატარებული ტურნირის ფინალში იტალია დაამარცხა ანგარიშით 4–0.

ისტორია[რედაქტირება]

დასაწყისი[რედაქტირება]

პირველად, პანევროპული საფეხბურთო ტურნირის ჩატარების იდეა, საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაციაში, ანრი დელონეს გაუჩნდა 1927 წელს. თუმცა რეალურად პირველი გათამაშება დელონეს გარდაცვალებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ ჩატარდა.[1][2] სწორედ ანრი დელონეს სახელობისაა უეფა-ს ჩემპიონატის თასი.[3] ევროპის პირველი ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე მხოლოდ ოთხმა გუნდმა მიიღო მონაწილეობა და საბჭოთა ნაკრების ნაკრების გამარჯვებით დასრულდა, რომელმაც პარიზში გამართულ ფინალში იუგოსლავია დაამარცხა, ანგარიშით 2–1.[4][5]

1968 წლის გამარჯვებული იტალიელები საფოსტო მარკაზე

1964 წელს, ჩემპიონატს ესპანეთმა უმასპინძლა. ფინალურ ეტაპზე მონაწილეთა რაოდენობა კვლავაც უცვლელი დარჩა, თუმცა გაიზარდა საკვალიფიკაციო ეტაპზე მონაწილეთა რაოდენობა – 17-დან 29-მდე.[6] ფინალში, მადრიდის სანტიაგო ბერნაბეუს სტადიონზე, ესპანეთმა დაამარცხა საბჭოთა კავშირის ნაკრები, ანგარიშით 2–1.[7]

ტურნირის ფორმატი უცვლელი დარჩა 1968 წელსაც: მას იტალიამ უმასპინძლა და მასპინძელთა გამარჯვებით დასრულდა.[8][9] ამ გათამაშების მსვლელობისას, ევროპის ჩემპიონატის ისტორიაში პირველად და უკანასკნელად გადაწყდა მატჩის ბედი მონეტის აგდებით (იტალიისა და საბჭოთა კავშირის ნახევარფინალური შეხვედრა);[10] ასევე პირველად და უკანასკნელად დაინიშნა გადათამაშება (პირველი ფინალური შეხვედრა იტალიასა და იუგოსლავიას შორის ფრედ დასრულდა).[11] საკვალიფიკაციო ეტაპზე ამჯერად 31 გუნდი მონაწილეობდა.[12]

1972 წელს ჩემპიონატს ბელგიამ უმასპინძლა და დასავლეთ გერმანიის ნაკრების გამარჯვებით დასრულდა,[13] 1976 წელს იუგოსლავიაში ჩატარებული ჩემპიონატი კი ჩეხოსლოვაკიის ტრიუმფით აღინიშნა.[14] ამ წელს, ევროპის ჩემპიონატის ისტორიაში, პირველად დაინიშნა პენალტების სერია (ფინალში).[15]

8-გუნდიანი ფორმატი[რედაქტირება]

1980 წელს ჩემპიონატში მონაწილე გუნდთა რაოდენობა 8-მდე გაიზარდა. ტურნირი ორ ჯგუფად ჩატარდა და ფინალში ერთმანეთს ჯგუფების პირველადგილოსნები, მესამე ადგილისათვის მატჩში კი – მეორეადგილოსნები შეხვდნენ.[16][17] რომის სტადიო ოლიმპიკოს სტადიონზე გამართულ ფინალში დასავლეთ გერმანიის ნაკრებმა დაამარცხა ბელგიის ნაკრები და თავისი მეორე ევროპული ტიტული მოიგო.[18]

1984 წელს თავისი პირველი ტიტული მოიგო საფრანგეთმა. ფრანგთა კაპიტანმა მიშელ პლატინიმ 5 შეხვედრაში 9 გოლი გაიტანა, რაც დღემდე სარეკორდოა.[19][20] ამ წელს კვლავ განიცადა ცვლილება ფორმატმა: ამჯერად, ჯგუფების გამარჯვებულები და მეორეადგილოსნები, ნახევარფინალიდან აგრძელებდნენ ასპარეზობას.[19] გაუქმდა მატჩი მესამე ადგილისათვის.[19]

1988 წელს ჩემპიონატი გერმანიაში ჩატარდა და ჰოლანდიის ნაკრების გამარჯვებით დასრულდა. ფინალში, რომელშიც ჰოლანდიელებმა საბჭოთა ნაკრები დაამარცხეს,[21] მარკო ვან ბასტენმა ულამაზესი გოლი გაიტანა.[22]

1992 წელს შვედეთში გამართული ჩემპიონატი დანიის გამარჯვებით დასრულდა. აღსანიშნავია რომ საკვალიფიკაციო ეტაპის გადალახვა დანიამ ვერ შეძლო, ფინალურ ეტაპზე კი მხოლოდ იმიტომ მოხვდა, რომ მისი ჯგუფის გამარჯვებული, იუგოსლავია, ტურნირიდან მოიხსნა იუგოსლავიაში დაწყებული ომების გამო.[23][24] ფინალში, დანიელებმა გერმანელები დაამარცხეს იენსენისა და კიმ ვილფორტის გოლებით – 2–0.[25]

16-გუნდიანი ფორმატი[რედაქტირება]

1996 წლის გათამაშებას ინგლისმა უმასპინძლა. ამ წელს გუნდების რაოდენობა 16-მდე გაიზარდა.[26] ჩემპიონატი გერმანიის გამარჯვებით დამთავრდა, რომელმაც ფინალში ჩეხეთის რესპუბლიკის ახლად ჩამოყალიბებული ნაკრები დაამარცხა ოლივერ ბირჰოფის მიერ გატანილი „ოქროს გოლით“.[27][28]

საფრანგეთისა და იტალიის გუნდები 2000 წლის ჩემპიონატის ფინალური მატჩის დაწყებამდე

2000 წლის ჩემპიონატი პირველი იყო, რომელსაც ორმა ქვეყანამ ერთად უმასპინძლა – ნიდერლანდმა და ბელგიამ.[29][30] ტურნირის ფინალში მოქმედმა მსოფლიო ჩემპიონმა, საფრანგეთმა, დაამარცხა იტალიის ნაკრები დავიდ ტრეზეგეს „ოქროს გოლით“.[29][30][31]

2004 წელს ევროპის ჩემპიონატი პორტუგალიაში გაიმართა. საბერძნეთის ნაკრებმა, რომელსაც მანამდე ევროპის ჩემპიონატზე მხოლოდ ერთხელ ჰქონდა მონაწილეობა მიღებული (1980), დაამარცხა საფრანგეთი,[32] ჩეხეთი „ვერცხლის გოლით“[33][34] და ფინალში გავიდა, სადაც მასპინძელ პორტუგალიას შეხვდა და ანგელოს ხარისტიასის გოლით თავისი პირველი ევროტიტული მოიპოვა.[35]

2008 წლის გათამაშებას ავსტრიამ და შვეიცარიამ უმასპინძლეს. ეს იყო მეორე შემთხვევა, როდესაც ჩემპიონატს ორმა ქვეყანამ უმასპინძლა.[36] ფინალი გაიმართა ვენის ერნსტ ჰაპელის სტადიონზე, სადაც ესპანეთის ნაკრებმა ფერნანდო ტორესის ერთადერთი გოლით დაამარცხა გერმანია და თავისი მეორე ტიტული მოიგო.[37][38]

2012 წელს ევროპის ჩემპიონატს პოლონეთმა და უკრაინამ უმასპინძლეს. ტურნირი 8 ივნისიდან 1 ივლისამდე მიმდინარეობდა.[39] ესპანეთმა ფინალში დაამარცხა იტალიის ნაკრები 4–0 და გახდა პირველი გუნდი, რომელმაც ევროპის ჩემპიონის ტიტული დაიცვა და, ასევე, პირველი გუნდი, რომელმაც, მიყოლებით, სამი საერთაშორისო ტურნირი მოიგო (ევრო 2008, ფიფა 2010, ევრო 2012).[40]

24-გუნდიანი ფორმატი[რედაქტირება]

2016 წლის გათამაშება საფრანგეთში გაიმართება.[41] 2016 წლიდან იგეგმება ფინალურ ეტაპზე მონაწილე გუნდების რაოდენობის 24-მდე გაზრდა.[42]

თასი[რედაქტირება]

ძველი თასი (1960-2004)

თასს, რომლითაც ევროპის ჩემპიონი ჯილდოვდება, ანრი დელონეს თასი ეწოდება. ჯილდოს ეს სახელი, უეფა-ს პირველი გენერალური მდივნის, ანრი დელონეს, პატივსაცემად ჰქვია. სწორედ მას გაუჩნდა ევროპული საფეხბურთო ჩემპიონატის ჩატარების იდეა.[3] გამარჯვებულ ქვეყანაში თასი 4 წლით, მომდევნო გათამაშების ჩატარებამდე, რჩება.

2008 წლის გათამაშებისათვის ახალი, განახლებული თასი, დამზადდა. თასი, რომელიც ვერცხლისგანაა დამზადებული, 8 კილოგრამს იწონის და 60 სანტიმეტრის სიმაღლისაა.[43]

ფორმატი[რედაქტირება]

კვალიფიკაცია[რედაქტირება]

ევროპის ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპი ფინალურ ეტაპამდე დაახლოებით 2 წლით ადრე, ფიფა-ს მსოფლიო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ, იწყება.

უეფა-ს კომიტეტი საკვალიფიკაციო ეტაპზე მონაწილე გუნდებს ჯგუფებში ანაწილებს. კენჭისყრისათვის გამოიყენება ე.წ. „განთესვის“ პრინციპი. უფრო ძლიერი ნაკრებები ხვდებიან პირველ კალათში, ნაკლებად ძლიერები მეორე კალათში და ასე ნაწილდებიან გუნდები ექვს კალათში. ეს დამოკიდებულია გუნდების მიერ უკანასკნელი ევროპის ჩემპიონატისა და მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპებზე ნაჩვენებ შედეგებზე. კენჭისყრის მონაწილენი ყოველი კალათიდან იღებენ თითოეულ გუნდს და ასე იქმნება ჯგუფი. ამის შემდეგ კალათიდან გუნდების ამოღების პროცესი ხელახლა იწყება და ასე გრძელდება ყველა ჯგუფის შევსებამდე.

ევრო 2012-ზე სულ ცხრა საკვალიფიკაციო ჯგუფი იყო: ექვსი 6-გუნდიანი და სამი 5-გუნდიანი. გუნდი ორ შეხვედრას მართავს ჯგუფის ყველა წევრთან: საკუთარ მოედანზე და სტუმრად. მოგებისათვის ნაკრებს ერიცხება 3 ქულა, ფრესათვის – 1 ქულა, მარცხისათვის – 0 ქულა. თამაშების დასრულების შემდეგ ჯამდება გუნდების ქულები. ჯგუფების გამარჯვებულები და საუკეთესო მეორე-ადგილოსანი პირდაპირ ხვდებიან ევროპის ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე, ხოლო დანარჩენი რვა მეორე-ადგილოსანი ერთმანეთში ინაწილებს ჩემპიონატის ოთხ საგზურს ოლიმპიური სისტემით.

ფინალური ეტაპი[რედაქტირება]

ფინალურ ეტაპზე 16 გუნდი მონაწილეობს. ფინალური ეტაპის კენჭისყრაზე გამოიყენება იგივე „განთესვის“ პრინციპი, რაც საკვალიფიკაციო ეტაპის კენჭისყრისას. ნაკრებები ოთხ 4-გუნდიან ჯგუფებში ნაწილდებიან. გუნდები ჯგუფის თითოეულ წევრთან თითო მატჩს მართავენ (სულ 3 მატჩი), რის შემდეგადაც ჯამდება ქულები და ჯგუფების გამარჯვებულები და მეორე-ადგილოსნები გადიან პლეი-ოფში.

პლეი-ოფში რვა გუნდი მონაწილეობს. აქედან ჩემპიონატი გრძელდება ოლიმპიური სისტემით: დამარცხებული ეთიშება ტურნირს. იმ შემთხვევაში, თუ მატჩში ფრე დაფიქსირდა, ინიშნება დამატებითი დრო, ხოლო შემდეგ პენალტების სერია, თუ დამატებით დროშიც ვერ გამოვლინდა გამარჯვებული.

მსოფლიო ჩემპიონატისგან განსხვავებით, ევროპის ჩემპიონატზე არ იმართება მატჩი მე-3 ადგილისათვის.

სტატისტიკა[რედაქტირება]

საპრიზო ადგილები[რედაქტირება]

წელი მასპინძელი ფინალი თამაში მესამე ადგილისთვის
გამარჯვებული ანგარიში მეორე ადგილი მესამე ადგილი ანგარიში მეოთხე ადგილი
1960 საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი საბჭოთა კავშირის დროშა
სსრკ
2–1
დ.დ.
იუგოსლავიის დროშა
იუგოსლავია
ჩეხოსლოვაკიის დროშა
ჩეხოსლოვაკია
2–0 საფრანგეთის დროშა
საფრანგეთი
1964 ესპანეთის დროშა ესპანეთი ესპანეთის დროშა
ესპანეთი
2–1 საბჭოთა კავშირის დროშა
სსრკ
უნგრეთის დროშა
უნგრეთი
3–1
დ.დ.
დანიის დროშა
დანია
1968 იტალიის დროშა იტალია იტალიის დროშა
იტალია
1–1 დ.დ.
2–0 (გადათამაშება)
იუგოსლავიის დროშა
იუგოსლავია
ინგლისის დროშა
ინგლისი
2–0 საბჭოთა კავშირის დროშა
სსრკ
1972 ბელგიის დროშა ბელგია დასავლეთ გერმანიის დროშა
დასავლეთი გერმანია
3–0 საბჭოთა კავშირის დროშა
სსრკ
ბელგიის დროშა
ბელგია
2–1 უნგრეთის დროშა
უნგრეთი
1976 იუგოსლავიის დროშა იუგოსლავია ჩეხოსლოვაკიის დროშა
ჩეხოსლოვაკია
2–2 დ.დ.
(5–3) პენ
დასავლეთ გერმანიის დროშა
დასავლეთი გერმანია
ნიდერლანდის დროშა
ნიდერლანდი
3–2
დ.დ.
იუგოსლავიის დროშა
იუგოსლავია
1980 იტალიის დროშა იტალია დასავლეთ გერმანიის დროშა
დასავლეთი გერმანია
2–1 ბელგიის დროშა
ბელგია
ჩეხოსლოვაკიის დროშა
ჩეხოსლოვაკია
1–1(1)
(9–8) პენ
იტალიის დროშა
იტალია
წელი მასპინძელი ფინალი ნახევარფინალისტები (2)
გამარჯვებული ანგარიში მეორე ადგილი
1984 საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი საფრანგეთის დროშა
საფრანგეთი
2–0 ესპანეთის დროშა
ესპანეთი
დანიის დროშა დანია და პორტუგალიის დროშა პორტუგალია
1988 დასავლეთ გერმანიის დროშა დასავლეთი გერმანია ნიდერლანდის დროშა
ნიდერლანდი
2–0 საბჭოთა კავშირის დროშა
სსრკ
იტალიის დროშა იტალია და დასავლეთ გერმანიის დროშა დასავლეთი გერმანია
1992 შვედეთის დროშა შვედეთი დანიის დროშა
დანია
2–0 გერმანიის დროშა
გერმანია
ნიდერლანდის დროშა ნიდერლანდი და შვედეთის დროშა შვედეთი
1996 ინგლისის დროშა ინგლისი გერმანიის დროშა
გერმანია
2–1
დ.დ.
ჩეხეთის დროშა
ჩეხეთი
ინგლისის დროშა ინგლისი და საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი
2000 ბელგიის დროშა ბელგია და
ნიდერლანდის დროშა ნიდერლანდი
საფრანგეთის დროშა
საფრანგეთი
2–1
დ.დ.
იტალიის დროშა
იტალია
ნიდერლანდის დროშა ნიდერლანდი და პორტუგალიის დროშა პორტუგალია
2004 პორტუგალიის დროშა პორტუგალია საბერძნეთის დროშა
საბერძნეთი
1–0 პორტუგალიის დროშა
პორტუგალია
ჩეხეთის დროშა ჩეხეთი და ნიდერლანდის დროშა ნიდერლანდი
2008 ავსტრიის დროშა ავსტრია და
შვეიცარიის დროშა შვეიცარია
ესპანეთის დროშა
ესპანეთი
1–0 გერმანიის დროშა
გერმანია
რუსეთის დროშა რუსეთი და თურქეთის დროშა თურქეთი
2012 პოლონეთის დროშა პოლონეთი და
უკრაინის დროშა უკრაინა
ესპანეთის დროშა
ესპანეთი
4–0 იტალიის დროშა
იტალია
გერმანიის დროშა გერმანია და პორტუგალიის დროშა პორტუგალია
1დამატებითი დრო არ დანიშნულა.
21980 წლის შემდეგ თამაში მესამე ადგილისთვის არ გამართულა.

საუკეთესო გუნდები[რედაქტირება]

გუნდი გამარჯვებული მეორე ადგილი
გერმანიის დროშა გერმანია[44] 3 (1972, 1980, 1996) 3 (1976, 1992, 2008)
ესპანეთის დროშა ესპანეთი 3 (1964, 2008, 2012) 1 (1984)
საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი 2 (1984, 2000)
საბჭოთა კავშირის დროშა სსრკ 1 (1960) 3 (1964, 1972, 1988)
იტალიის დროშა იტალია 1 (1968) 2 (2000, 2012)
ჩეხეთის დროშა ჩეხეთი[45] 1 (1976) 1 (1996)
ნიდერლანდის დროშა ნიდერლანდი 1 (1988)
დანიის დროშა დანია 1 (1992)
საბერძნეთის დროშა საბერძნეთი 1 (2004)
იუგოსლავიის დროშა იუგოსლავია 2 (1960, 1968)
ბელგიის დროშა ბელგია 1 (1980)
პორტუგალიის დროშა პორტუგალია 1 (2004)

საუკეთესო ბომბარდირები[რედაქტირება]

ცალკეული გათამაშებების მიხედვით[რედაქტირება]

წელი ფეხბურთელი გოლი
1960 საფრანგეთის დროშა ფრანსუა ოტი
საბჭოთა კავშირის დროშა ვალენტინ ივანოვი
საბჭოთა კავშირის დროშა ვიქტორ პონეძელნიკი
იუგოსლავიის დროშა მილან გალიჩი
იუგოსლავიის დროშა დრაჟან ერკოვიჩი
2
1964 ესპანეთის დროშა ხესუს მარია პერედა
უნგრეთის დროშა ფერენც ბენე
უნგრეთის დროშა დეჟო ნოვაკი
2
1968 იუგოსლავიის დროშა დრაგან ჯაიჩი 2
1972 დასავლეთ გერმანიის დროშა გერდ მიულერი 4
1976 დასავლეთ გერმანიის დროშა დიტერ მიულერი 4
1980 დასავლეთ გერმანიის დროშა კლაუს ალოფსი 3
1984 საფრანგეთის დროშა მიშელ პლატინი 9
1988 ნიდერლანდის დროშა მარკო ვან ბასტენი 5
1992 დანიის დროშა ჰენრიკ ლარსენი
გერმანიის დროშა კარლ-ჰაინც რიდლე
ნიდერლანდის დროშა დენის ბერგკამპი
შვედეთის დროშა ტომას ბროლინი
3
1996 ინგლისის დროშა ალან შირერი 5
2000 ნიდერლანდის დროშა პატრიკ კლუივერტი
Flag of the Federal Republic of Yugoslavia სავო მილოშევიჩი
5
2004 ჩეხეთის დროშა მილან ბაროში 5
2008 ესპანეთის დროშა დავიდ ვილია 4
2012 ხორვატიის დროშა მარიო მანჯუკიჩი
გერმანიის დროშა მარიო გომესი
იტალიის დროშა მარიო ბალოტელი
პორტუგალიის დროშა კრიშტიანუ რონალდუ
რუსეთის დროშა ალან ძაგოევი
ესპანეთის დროშა ფერნანდო ტორესი
3

ყველა ტურნირი ერთად[რედაქტირება]

ფეხბურთელი გოლი
საფრანგეთის დროშა მიშელ პლატინი 9
ინგლისის დროშა ალან შირერი 7
პორტუგალიის დროშა ნუნუ გომეში
საფრანგეთის დროშა ტიერი ანრი
ნიდერლანდის დროშა პატრიკ კლუივერტი
ნიდერლანდის დროშა რუდ ვან ნისტერლოი
პორტუგალიის დროშა კრიშტიანუ რონალდუ
შვედეთის დროშა ზლატან იბრაჰიმოვიჩი
6
ჩეხეთის დროშა მილან ბაროში
გერმანიის დროშა იურგენ კლინსმანი
Flag of the Federal Republic of Yugoslavia სავო მილოშევიჩი
ნიდერლანდის დროშა მარკო ვან ბასტენი
საფრანგეთის დროშა ზინედინ ზიდანი
ინგლისის დროშა უეინ რუნი
ესპანეთის დროშა ფერნანდო ტორესი
5

დასწრება[რედაქტირება]

წელი მასპინძელი თამაში სულ ყვ.დაბალი უმაღლესი საშუალო
1960 საფრანგეთი 4 78,958 9,438 26,370 19,740
1964 ესპანეთი 4 156,253 3,869 79,115 39,063
1968 იტალია 5 299,233 21,834 85,000 59,847
1972 ბელგია 4 121,880 10,000 55,669 30,470
1976 იუგოსლავია 4 106,087 6,766 50,562 26,522
1980 იტალია 14 345,463 4,726 59,646 24,676
1984 საფრანგეთი 15 597,639 17,102 51,359 39,843
1988 დას. გერმანია 15 888,645 38,308 72,308 59,243
1992 შვედეთი 15 430,111 14,660 37,800 28,674
1996 ინგლისი 31 1,276,137 19,107 76,864 41,166
2000 ბელგია-ნიდერლანდი 31 1,122,833 16,478 51,300 36,220
2004 პორტუგალია 31 1,156,473 16,002 65,000 37,306
2008 ავსტრია-შვეიცარია 31 1,140,902 23,871 51,428 36,803
2012 პოლონეთი-უკრაინა 31 1,440,896 31,840 64,640 46,479

მონაწილეობა[რედაქტირება]

ყველაზე მეტი მატჩი ითამაშა[რედაქტირება]

მატჩი ფეხბურთელი
16 ნიდერლანდის დროშა ედვინ ვან დერ სარი
საფრანგეთის დროშა ლილიამ ტურამი
14 პორტუგალიის დროშა ლუიშ ფიგუ
პორტუგალიის დროშა ნუნუ გომეში
გერმანიის დროშა ფილიპ ლამი
ჩეხეთის დროშა კარელ პობორსკი
პორტუგალიის დროშა კრიშტიანუ რონალდუ
საფრანგეთის დროშა ზინედინ ზიდანი
ესპანეთის დროშა იკერ კასილიასი

ყველაზე მეტი ტურნირი[რედაქტირება]

სულ ფეხბურთელი წლები
4 გერმანიის დროშა ლოთარ მათეუსი 1980, 1984, 1988, 2000
4 დანიის დროშა პიტერ შმეიჰელი 1988, 1992, 1996, 2000
4 ნიდერლანდის დროშა არონ ვინტერი 1988, 1992, 1996, 2000
4 იტალიის დროშა ალესანდრო დელ პიერო 1996, 2000, 2004, 2008
4 ნიდერლანდის დროშა ედვინ ვან დერ სარი 1996, 2000, 2004, 2008
4 საფრანგეთის დროშა ლილიამ ტურამი 1996, 2000, 2004, 2008
4 შვედეთის დროშა ოლოფ მელბერგი 2000, 2004, 2008, 2012
4 ესპანეთის დროშა იკერ კასილიასი 2000, 2004, 2008, 2012

მუქად აღნიშნულია ფეხბურთელის მიერ მოგებული ჩემპიონატი.

გოლები[რედაქტირება]

წელი გუნდი მატჩი გოლი საშ. გოლი
1960 4 4 17 4.25
1964 4 4 13 3.25
1968 4 5 7 1.40
1972 4 4 10 2.50
1976 4 4 19 4.75
1980 8 14 27 1.93
1984 8 15 41 2.73
1988 8 15 34 2.27
1992 8 15 32 2.13
1996 16 31 64 2.06
2000 16 31 85 2.74
2004 16 31 77 2.48
2008 16 31 77 2.48
2012 16 31 76 2.45

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. UEFA European Football Championship origins. უეფა-ს საიტი.
  2. Delaunay's dream realised in France. უეფა-ს საიტი.
  3. 3.0 3.1 The Henri Delaunay Cup. უეფა-ს საიტი.
  4. 1960 UEFA European Championship Teams. უეფა-ს საიტი.
  5. Ponedelnik heads Soviet Union to glory. უეფა-ს საიტი.
  6. Spain savour home comforts. უეფა-ს საიტი.
  7. Spain's Marcelino stoops to conquer Europe. უეფა-ს საიტი.
  8. Italy make most of good fortune. უეფა-ს საიტი.
  9. Italy 1968. „ბი-ბი-სი“.
  10. Italy through to final after coin toss. უეფა-ს საიტი.
  11. Italy earn final replay against Yugoslavia. უეფა-ს საიტი.
  12. 1968 UEFA European Championship Teams. უეფა-ს საიტი.
  13. Müller the menace in German masterclass. უეფა-ს საიტი.
  14. Yugoslavia 1976. „ბი-ბი-სი“.
  15. Panenka reflects on perfect penalty at EURO '76. უეფა-ს საიტი.
  16. Hrubesch crowns West German win. უეფა-ს საიტი.
  17. Italy 1980. „ბი-ბი-სი“.
  18. Hrubesch turns West Germany's unlikely hero. უეფა-ს საიტი.
  19. 19.0 19.1 19.2 Platini shines for flamboyant France. უეფა-ს საიტი
  20. Platini reflects on France's first success in 1984. უეფა-ს საიტი.
  21. Van Basten ends Dutch wait. უეფა-ს საიტი.
  22. Van Basten remembers 'fantastic' EURO '88. უეფა-ს საიტი.
  23. Denmark late show steals spotlight. უეფა-ს საიტი.
  24. Sweden 1992. „ბი-ბი-სი“.
  25. Gatecrashing Denmark down Germany. უეფა-ს საიტი.
  26. Football comes home for Germany. უეფა-ს საიტი.
  27. Bierhoff hero of Germany's EURO '96 win. უეფა-ს საიტი.
  28. England 1996. „ბი-ბი-სი“.
  29. 29.0 29.1 Trezeguet strikes gold for France. უეფა-ს საიტი.
  30. 30.0 30.1 Belgium/Holland 2000. „ბი-ბი-სი“.
  31. Golden boy Trezeguet relives France's 2000 glory. უეფა-ს საიტი.
  32. France 0-1 Greece. „ბი-ბი-სი“.
  33. Greece 1-0 Czech Rep. „ბი-ბი-სი“.
  34. Dellas delight stuns Czech Republic. უეფა-ს საიტი.
  35. Greece are crowned kings of Europe. უეფა-ს საიტი.
  36. Uefa Euro - History. უეფა-ს საიტი.
  37. Euro 2008 venues. „ბი-ბი-სი“.
  38. Germany 0-1 Spain. „ბი-ბი-სი“.
  39. EURO joy for Poland and Ukraine. უეფა-ს საიტი.
  40. Triumphant Spain do it their way. უეფა-ს საიტი.
  41. France beat Turkey and Italy to stage Euro 2016. „ბი-ბი-სი“.
  42. UEFA approves 24-team EURO from 2016. უეფა-ს საიტი.
  43. New trophy for UEFA EURO 2008™. უეფა-ს საიტი.
  44. შეიცავს დას. გერმანიის შედეგებსაც.
  45. შეიცავს ჩეხოსლოვაკიის შედეგებსაც.
Soccer.png  პორტალი ფეხბურთი — დაათვალიერეთ ვიკიპედიის სხვა სტატიები ფეხბურთზე.