ქაბული

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ქალაქი
ქაბული
کابل
Kabul Skyline.jpg
ქვეყანა ავღანეთის დროშა ავღანეთი
სტატუსი დედაქალაქი
კოორდინატები 34°32′ ჩ. გ. 69°10′ ა. გ. / 34.533° ჩ. გ. 69.167° ა. გ. / 34.533; 69.167
ქალაქის მერი აბდულ აჰად საჰები
სიმაღლე 1,790
მოსახლეობა 2,994,000 კაცი (2005)
დროის სარტყელი UTC+4:30
სატელეფონო კოდი +93 20

ქაბული მდებარეობა ავღანეთი

Red pog.svg

ქაბული (სპარს. کابل Kâb'l) — ავღანეთის დედაქალაქი და უდიდესი აგლომერაცია დაახლოებით 2-4 მილიონი მოსახლეობით. ის ქვეყნის ეკონომიკური და კულტურული ცენტრია სტრატეგიული მდებარეობით მდ. ქაბულის ვიწრო ხეობაში, მაღალმთიან რაიონში ხიბერის უღელტეხილამდე. ქაბული ტაჯიკეთის საზღვართან დაკავშირებულია გვირაბით ჰინდუ კუშის მთებს ქვეშ. ის დაახლოებით 1800 მეტრი სიმაღლეზეა ზღვის დონიდან. ქაბულის მთავარ პროდუქციას სამხედრო ამუნიცია და დანადგარები, ტანსაცმელი, ავეჯი, ჭარხლის შაქარი წარმოადგენს, თუმცა განუწყვეტელმა ომებმა 1979 წლიდან ეკონომიკური პროდუქტიულობა საგრძნობლად შეამცირა. ქაბული დღემდე ყველაზე დანაღმულ ქალაქად რჩება მსოფლიოში. ქაბულის მოსახლეობა მრავალეთნიკური და კულტურულად მრავალფეროვანია, რომელთა ძირითად ნაწილს პაშტუნები, ტაჯიკები და ხაზარები შეადგენენ. ომებისა და ნგრევის პერიოდის შემდეგ ქაბული ცდილობს ჩვეული ცხოვრების რიტმის აღდგენას, თუმცა ის დღემდე საკმაოდ ქაოტურად ქალაქად რჩება. აღწერის ჩატარების სიძნელის გამო ქალაქის ზუსტი მოსახლეობის დადგენა ჯერჯერობით ვერ ხერხდება.

ქაბული

ისტორია[რედაქტირება]

პირველად იხსენიებს პტოლემე (II საუკუნე). ქაბული შედიოდა ქუშანის სამეფოს შემადგენლობაში, შემდეგ – ეფტალიტების ტომობრივ გაერთიანებაში. არაბთა დაპყრობითი ომების პერიოდში ქაბული ნომინალურად ემორჩილებოდა ხალიფა მუავია I-ს (661-680 წწ.). IX საუკუნეში დაიპყრეს საფარიდებმა; შემდეგ დაეუფლნენ სამანიდები, ღაზნევიდები, თემურიდები. XIII საუკუნეში დაანგრია ჩინგიზ-ყაენმა. ბაბურის დროს ქაბული გახდა დიდ მოგოლთა სახელმწიფოს დედაქალაქი. 1747 წლიდან იყო დურანის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. 1773 წლიდან – მისი დედაქალაქი. 1839 წელს ქაბული მიიტაცეს ინგლისის ჯარებმა. 1919 წლის თებერვალში ამირა ამანულა-ხანმა ქაბულში გამოაცხადა ავღანეთის დამოუკიდებლობა.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]