ბრუნეი

ვიკიპედიიდან


დროშა	გერბი

ჰიმნი: ღმერთო დალოცე სულთანი

დედაქალაქი

ბანდარ-სერი-ბეგავანი
4°55′N 114°55′E

უდიდესი ქალაქი ბანდარ-სერი-ბეგავანი

ოფიც. ენები

მალაიური

მთავრობა

აბსოლუტური ისლამური სასულთნო

-სულთანი ჰასანალ ბოლკიაჰი

ფართობი
- საერთო

- წყალი (%) 5,765 კმ² (170-ე)

8.6%

მოსახლეობა
- 2007 სავ.
- 2001 ცენზი
- სიმჭიდროვე 391,450 (177-ე)
332,844
65 ად/კმ² (127-ე)

მშპ (ppp)
- საერთო

- ერთ მოსახლეზე 2005მიახლ.
$9.009 მილიარდი (138-ე)

$24,826 (26-ე)

აგი (2007) 0.894 (მაღალი) (30-ე)

ვალუტა ბრუნეული დოლარი (BND)

დროის სარტყელი (UTC +8სთ.)

ქვეყნის კოდი BRN

ccTLD

.bn

სატელეფონო კოდი +673

ბრუნეი, (მალაიზ. Brunei Darussalam), სახელმწიფო (სასულთნო) სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიაში,კუნძულ კალიმანტანის ჩრდილო დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება სამხრეთ ჩინეთს ზღვას. და ინდონეზიას. ფართობი — 5,8 ათ. კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 372 ათ. (2005). დედაქალაქი: ბანდარ-სერი-ბეგავანი.

სექციების სია

1 სახელმწიფო მოწყობა
2 ბრუნეის ადმინისტრაციული მოწყობა
3 ეკონომიკა
4 ისტორია
5 მოსახლეობა
- 5.1 ქალაქების სიდიდის მიხედვით ბრუნეიში(2009)
6 ამინდი
7 ბმულები

[რედაქტირება] სახელმწიფო მოწყობა

სახელმწიფოს მმართველი და ხელმძღვანელი --- სულთანი. ისვე არის ქვეყნის რელიგიური ლიდერი. ხელისუფლება დაკომპლექტებულია ძირითადში მისი ოჯახის წევრებისა და ნათესავებისაგან.

ქვეყნის ტერიტორიულ ადმინისტრაციულო მოწყობა — 4 რეგიონი.

[რედაქტირება] ბრუნეის ადმინისტრაციული მოწყობა

ბრუნეის მდებარეობა

ბრუნეის ადმინისტრაციული მოწყობა

ბრუნეი დაყოფილია ოთხ ადმინისტრაციულ ერთეულად:

თემბურონგის მხარე ქვეყნისაგან გამოყოფილია ინდონეზიის ტერიტორიით.

რეგიონები დაყოფილია უფრო მცირე ერთეულებად, რომლებსაც მუკიმებს ეძახიან

[რედაქტირება] ეკონომიკა

უპირატესობანი: ნავთბის და გაზის მარაგი 20 30 წლის საკმარისია. თუმცა, უცხოური ინვესტიცებიდან შემოსავალი (2004 $7.75 მლრდ]] აღემატება გაზიდან და ნავთმიდან შემოსულ შემოსავალს.

სუსტმი მხარეა დივერსიფიკაციის არ ქონა. ქვეყნის ეკონომიკა ორიენტირებულია ერთ პროდუქტზე.

ქვეყანა წელიწადში მოიპოვებს 10 მლრდ. ტონა ნავთობს და 12 მლრდ მ³ გაზს. ნავთობისა და გაზის დიდი მარაგების გამო ქვეყანას ერთ-ერთი წამყანი ადგილი უკავია ცხოვრების დონის მიხედვით სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში. ბოლო წლებში ატიურად მიმდინარეობს მუშაობა ქვეყანაში ტურისტების მოსაზიდად.

[რედაქტირება] ისტორია

მე-16 საუკუნეში ბრუნეი მძლავი ფეოდალური სახლემწიფო იყო და ეკავა კალიმანტანიის და მიმდებარე კუნძულების დიდი ნაწილიასე აღწერს ამ ქვეყანას მაგელანი რომელმაც მოინახულა ეს ქვეყანა 1952 წელს. 1839 წელს ქვეყნის სულთნის მმართველობაში მოსულმა ინგლისელმა ავანტიურისტმა ჯ. ბრუკმა მოაწყო ამბოხება და დაიკავა ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილი. სულთანისგან ბრუკმა რაჯის ტიტული მიიღო. 1888 წელს ქვეყანა ინგლისის პროტექტორატის ქვეშ გადადის.1959 წელს აჯანყებების ტალღის გამო ინგლისმა ბრუნეის ავტონომია მიანიჭა,1984 წლის 1 იანვრიდან გამოცხადდა ქვეყნის სრული დამოუკიდებლობა. 1992 წელს მიღებულ იქნა კონცეპცია «მალაური ისლამური მონარქია». სულთანმა ხასსანალ ბოლკიახმა დაიწყო საზოგადოების მოდერნიზაციის ფრთხილი პოლიტიკის გატარება. ნაციონალური დღესასწაულია 23 თებერვალი -- დამოუკიდებლობის დღე.

[რედაქტირება] მოსახლეობა

ეთნიკური შემადგენლობა ქვეყნისა მრავალფეროვანია: ქვეყნის (66 %) მალაელები არიან, მათთან მონათესავე ეთნუკური ჯგუფები — კელაელები, იბანელები, მელანაუელები]], დუსუნები, მურუტები, დააკები და სხვა. — 8 %, ასევე ჩინელები (11 %), ებრაელები, ინდოელები და სხვა.

ოფიციალური ენაა — მალაური, გავრცელებულია ასევე ინგლისური და ჩინური ენები.

ოფიციალური რელიგიაა — ისლამი (67 %), 13 % — ბუდიზმი, 10 % — ქრისტიანობა (ძირითადა პროტესტანტები), 10 % — სხვა (ძირითადად აბორიგენული კუტურები).

ქალაქის მოსახლეობა — 58 %. სიმჭიდროვე — 62 ად./კმ². მოსახლეობის 1/3 ბრუნეის დედაქალაქში ცხოვრობს

[რედაქტირება] ქალაქების სიდიდის მიხედვით ბრუნეიში(2009)

ადგილი	ქალაქი	მხარე	მოსახლეობა
1	ბანდარ-სერი-ბეგავანი	ბრუნეი მუარა	134,000
2	განდონგის ქალაქი	ბრუნეი მუარა	109,000
3	ჯერუდონგი	ბრუნეი მუარა	93,000
4	კუალა ბელაიტი	ბელაიტი	78,000
5	სერია	ბელაიტი	35,000
6	ბერეკას ქალაქი	ბრუნეი მუარა	19,000
7	ტუტონგის ქალაქი	ტუტონგი	15,000
8	ბანგარი	ტემბურონგი	4,000

[რედაქტირება] ამინდი

ტერიტორიის უმეტესობა დაბლობია. კლიმატი ეკვადორული. ჰაერის ტემპერატურა მთელი წლის განმავლობაში ვარირებს -- 26 °C. ტერიტორიის 75% ტროპიკულ ტყეებს უკავია.