ბელგია
| ამ სტატიაში არ არის მითითებული სანდო და გადამოწმებადი წყარო. გთხოვთ გამართოთ იგი შესაბამისი წყაროების მითითებით. მასალა გადამოწმებადი წყაროების გარეშე ითვლება საეჭვოდ და შეიძლება წაიშალოს. იმ შემთხვევაში, თუ არ იცით, როგორ ჩასვათ წყარო, იხ. დახმარების გვერდი. სასურველია ამის შესახებ აცნობოთ იმ მომხმარებლებსაც, რომელთაც მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვით სტატიის შექმნაში. გამოიყენეთ: {{subst:წყაროს მითითება|ბელგია}} |
| სტატიას ან სექციას სჭირდება განახლება გთხოვთ გაანახლეთ იგი და ასახეთ უახლესი მოვლენები. შემდეგ ამოშალეს სტატიიდან ეს თარგი |
|
|||||
| ჰიმნი: Brabanconne | |||||
| დევიზი: ძალა ერთობაშია
(ნიდ. Eendracht maakt macht; ფრანგ. L'union fait la force; გერმ. Einigkeit gibt Starke) |
|||||
| დედაქალაქი | ბრიუსელი |
||||
| უდიდესი ქალაქი | ბრიუსელი | ||||
| ოფიც. ენები | ნიდერლანდული, ფრანგული, გერმანული | ||||
| მთავრობა | საპარლამენტო მმართველობა კონსტიტუციური მონარქია | ||||
| -მონარქი | ალბერტ II | ||||
| -პრ.-მინისტრი | ჰერმან ვან რომპუი | ||||
| ფართობი - საერთო - წყალი (%) |
30,528 კმ²(139-ე) 6.4% |
||||
| მოსახლეობა - 2007 სავ. - 2001 ცენზი - სიმჭიდროვე |
10,584,534 (76-ე) 10,296,350 344.32 ად/კმ² (29-ე) |
||||
| მშპ (ppp) - საერთო - ერთ მოსახლეზე |
2004მიახლ. $316.2 მილიარდი (30-ე) $31,400 (მე-13) |
||||
| აგი (2005) | |||||
| ვალუტა | ევრო (EUR) |
||||
| დროის სარტყელი | CET (UTC +1სთ.) | ||||
| -ზაფხულის დრო | CET (UTC +2სთ.) | ||||
| ქვეყნის კოდი | BEL | ||||
| ccTLD | .be1 | ||||
| სატელეფონო კოდი | +32 |
||||
| 1ასევე .eu, როგორც ევროპის კავშირის წევრი. | |||||
სექციების სია |
[რედაქტირება] სახელწოდება
- ოფიციალური: ქართულად - ბელგიის სამეფო; ფრანგულად - Royaume de Belgique; ნიდერლანდულად - Koninkrijk Belgie.
- ეტიმოლოგია - სახელწოდება მომდინარეობს ბელგების კელტური ტომებისაგან.
- ქვეყნის კოდი - BE.
[რედაქტირება] გეოგრაფია
ქვეყანა დასავლეთ ევროპაში, ევროკავშირის წევრი. მოსაზღვრე ქვეყნებია: ნიდერლანდი, გერმანია, ლუქსემბურგი, საფრანგეთი
- ფართობი - 30.510 კვ.კმ.
- ბუნება: უმაღ. მწვერვალი - ბოტრანჟი 694 მ; მდინარეები (კმ) - შელდა 207 (ბელგიაში, სულ 370), მეზი 183 (ბელგიაში, სულ 933); უდ. ტბა - ვალკური; კლიმატი - ოკეანური.
- ბუნებრივი რესურსები - ქვანახშირი, ბუნებრივი აირი.
[რედაქტირება] სახელმწიფო
- პოლიტიკური სისტემა - კონსტიტუციური მონარქიის ქვეშ მყოფი ფედერალური საპარლამენტო დემოკრატია.
- სახელმწიფოს მეთაური - სამეფოს მმართველია საქს-კობურგ-გოთას დინასტია. ბელგიის მეფეები: 1831 - ლეოპოლდ I, 1865 - ლეოპოლდ II, 1900 - ალბერტ I, 1934 - ლეოპოლდ III, 1951 - ბოდუენ I, 1993 წლიდან - ალბერტ II (ALBERT II).
- მთავრობის მეთაური - პრემიერ-მინისტრი (Guy Verhofstadt, 1999).
- საკანონმდებლო ორგანო - ორპალატიანი პარლამენტი, შედგება წარმომადგენელთა პალატისა (150 წევრი) და სენატისაგან (71 წევრი).
- ადმინისტრაციული დაყოფა. 1989 წლიდან ქვეყანა ფედერაციულ სახელმწიფოდ გარდაიქმნა, რომელიც 3 სუბიექტისაგან (ფრ. regions, ნიდ. gewesten) შედგება: ბრიუსელი, ვალონია და ფლანდრია. რეგიონები თავის მხრივ პროვინციებად (ფრ. province, ნიდ. provincie) იყოფიან.
[რედაქტირება] დემოგრაფია
- მოსახლეობა - 10,3 მლნ (2003), მათ შორის 58% ფლანდრიელები, 31% ვალონები.
- ენები - ფრანგული (40%, ვალონური დიალექტი) და ნიდერლანდული (60%, ფლამანდური დიალექტი). მოსახლეობის 11% ორენოვანია.
- რელიგია - კათოლიციზმი (75%), პროტესტანტიზმი 20%.
- ქალაქები (ათ.) - ბრიუსელი (1,008), ანტვერპენი (457), გენტი (222), შარლერუა (201), ლიეჟი (184), ბრიუგე (117).
[რედაქტირება] ეკონომიკა
ბელგია მაღალგანვითარებული ინდუსტრიული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (272 მლრდ $) მსოფლიოში მე-20 ადგილი უკავია.
- ე.ე.პ. სტრუქტურა (%) - სოფლის მეურნეობა - 1, მრეწველობა - 26, მომსახურება - 73;
- ე.ე.პ. (1 სულზე) - 26.730 $.
- უდიდესი კომპანიები - სოსიეტე ჟენერალი, ბრიუსელ-ლამბერი, კობერა, ელექტრორაი, ბელგაკომი, ფორტისი, ინტერბრიუ.
- ექსპორტი - რკინა, ფოლადი, საფეიქრო ნაწარმი, ნავთობქიმიკატები, პლასტმასა.
- ბიუჯეტი - 113,400 მლნ $.
- ვალუტა - ევრო (EUR); 2002 წლამდე ბელგიური ფრანკი.
[რედაქტირება] ისტორია
ბელგიის სამეფო დამოუკიდებელი გახდა 1830 წელს. მსოფლიო ომების დროს იყო გერმანიის აგრესიის ობიექტი. 1945 წლიდან ევროპული თანამშრომლობის (ბენილუქსი, ევროპის საბჭო, ნატო, ევროპის კავშირი) ცენტრია. 1980 წელს - შეიქმნა მმართველობის რეგიონული სტრუქტურები ფლანდრიის, ვალონიისა და ბრიუსელისათვის. 1992 წელს გამოცხადდა, რომ შემოღებული იქნებოდა ფედერაციული სისტემა. 1994 წელს მიღებულ იქნა ახალი კონსტიტუცია.
[რედაქტირება] მემკვიდრეობა
- ბრიუსელი — ცენტრალური მოედნის გოტიკური არქიტექტურა, სამეფო სასახლე (XV ს.), ქალაქგარეთ მდებარეობს ვატერლოოს ბრძოლის მემორიალი;
- ანტვერპენი - ბელგიის სამეფო მუზეუმი მსოფლიოში საუკეთესო რუბენსის ნახატების კოლექციით; ძველი ქალაქის ანსამბლი, «ალმასის კვარტალი», ტაძარი (XIV ს.);
- ბრიუგე - შუასაუკუნეების არქიტექტურის ქალაქი-მუზეუმი;
- ლიეჟი - წმ. პავლეს ეკლესია (X ს.).
[რედაქტირება] ცნობილი ბელგიელები
- მწერლები - მორის მეტერლინკი, შარლ დე კოსტერი, ჟორჟ სიმენონი, ემილ ვერჰარნი;
- მხატვრები - პიტერ ბრეიგელი, რუბენსი, ანტონ ვან დეიკი, იან ვან ეიკი, ჟერარ დავიდი;
- მეცნიერი - მერკატორი;
- მსახიობები - ოდრი ჰეპბერნი, ჟან-კლოდ ვან დამი;
- სპორტსმენები - ედი მერქსი (ველოსპორტი), ჯეკი იქსი (ავტორბოლა).
|
|||||||||||
|
|||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||