ბელგია

ნიდ.Koninkrijk België
ფრ.Royaume de Belgique
გერ.Königreich Belgien
ბელგიის სამეფო

დროშა გერბი
ჰიმნი: Brabanconne
დევიზი: ძალა ერთობაშია (ნიდ. Eendracht maakt macht; ფრანგ. L'union fait la force; გერმ. Einigkeit gibt Starke)
დედაქალაქი	ბრიუსელი 50°54′N 4°32′E
უდიდესი ქალაქი	ბრიუსელი
ოფიც. ენები	ნიდერლანდული, ფრანგული, გერმანული
მთავრობა	საპარლამენტო მმართველობა კონსტიტუციური მონარქია
-მონარქი	ალბერტ II
-პრ.-მინისტრი	ჰერმან ვან რომპუი
ფართობი  - საერთო    - წყალი (%)	30,528 კმ²(139-ე)     6.4%
მოსახლეობა  - 2007 სავ.  - 2001 ცენზი  - სიმჭიდროვე	10,584,534 (76-ე) 10,296,350 344.32 ად/კმ² (29-ე)
მშპ (ppp)  - საერთო  - ერთ მოსახლეზე	2004მიახლ. $316.2 მილიარდი (30-ე) $31,400 (მე-13)
აგი (2005)	0.946 (მაღალი) (მე-17)
ვალუტა	ევრო (EUR)
დროის სარტყელი	CET (UTC +1სთ.)
-ზაფხულის დრო	CET (UTC +2სთ.)
ქვეყნის კოდი	BEL
ccTLD	.be1
სატელეფონო კოდი	+32
1ასევე .eu, როგორც ევროპის კავშირის წევრი.

სახელწოდება

• ოფიციალური: ქართულად - ბელგიის სამეფო; ფრანგულად - Royaume de Belgique; ნიდერლანდულად - Koninkrijk Belgie.
• ეტიმოლოგია - სახელწოდება მომდინარეობს ბელგების კელტური ტომებისაგან.
• ქვეყნის კოდი - BE.

გეოგრაფია

ბელგიის სამეფო

ქვეყანა დასავლეთ ევროპაში, ევროკავშირის წევრი. მოსაზღვრე ქვეყნებია: ნიდერლანდი, გერმანია, ლუქსემბურგი, საფრანგეთი

• ფართობი - 30.510 კვ.კმ.
• ბუნება: უმაღ. მწვერვალი - ბოტრანჟი 694 მ; მდინარეები (კმ) - შელდა 207 (ბელგიაში, სულ 370), მეზი 183 (ბელგიაში, სულ 933); უდ. ტბა - ვალკური; კლიმატი - ოკეანური.
• ბუნებრივი რესურსები - ქვანახშირი, ბუნებრივი აირი.

სახელმწიფო

• პოლიტიკური სისტემა - კონსტიტუციური მონარქიის ქვეშ მყოფი ფედერალური საპარლამენტო დემოკრატია.
• სახელმწიფოს მეთაური - სამეფოს მმართველია საქს-კობურგ-გოთას დინასტია. ბელგიის მეფეები: 1831 - ლეოპოლდ I, 1865 - ლეოპოლდ II, 1900 - ალბერტ I, 1934 - ლეოპოლდ III, 1951 - ბოდუენ I, 1993 წლიდან - ალბერტ II (ALBERT II).
• მთავრობის მეთაური - პრემიერ-მინისტრი (Guy Verhofstadt, 1999).
• საკანონმდებლო ორგანო - ორპალატიანი პარლამენტი, შედგება წარმომადგენელთა პალატისა (150 წევრი) და სენატისაგან (71 წევრი).
• ადმინისტრაციული დაყოფა. 1989 წლიდან ქვეყანა ფედერაციულ სახელმწიფოდ გარდაიქმნა, რომელიც 3 სუბიექტისაგან (ფრ. regions, ნიდ. gewesten) შედგება: ბრიუსელი, ვალონია და ფლანდრია. რეგიონები თავის მხრივ პროვინციებად (ფრ. province, ნიდ. provincie) იყოფიან.

დემოგრაფია

• მოსახლეობა - 10,3 მლნ (2003), მათ შორის 58% ფლანდრიელები, 31% ვალონები.
• ენები - ფრანგული (40%, ვალონური დიალექტი) და ნიდერლანდული (60%, ფლამანდური დიალექტი). მოსახლეობის 11% ორენოვანია.
• რელიგია - კათოლიციზმი (75%), პროტესტანტიზმი 20%.
• ქალაქები (ათ.) - ბრიუსელი (1,008), ანტვერპენი (457), გენტი (222), შარლერუა (201), ლიეჟი (184), ბრიუგე (117).

ეკონომიკა

ბელგია მაღალგანვითარებული ინდუსტრიული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (272 მლრდ $) მსოფლიოში მე-20 ადგილი უკავია.

• ე.ე.პ. სტრუქტურა (%) - სოფლის მეურნეობა - 1, მრეწველობა - 26, მომსახურება - 73;
• ე.ე.პ. (1 სულზე) - 26.730 $.
• უდიდესი კომპანიები - სოსიეტე ჟენერალი, ბრიუსელ-ლამბერი, კობერა, ელექტრორაი, ბელგაკომი, ფორტისი, ინტერბრიუ.
• ექსპორტი - რკინა, ფოლადი, საფეიქრო ნაწარმი, ნავთობქიმიკატები, პლასტმასა.
• ბიუჯეტი - 113,400 მლნ $.
• ვალუტა - ევრო (EUR); 2002 წლამდე ბელგიური ფრანკი.

ისტორია

ბელგიის სამეფო დამოუკიდებელი გახდა 1830 წელს. მსოფლიო ომების დროს იყო გერმანიის აგრესიის ობიექტი. 1945 წლიდან ევროპული თანამშრომლობის (ბენილუქსი, ევროპის საბჭო, ნატო, ევროპის კავშირი) ცენტრია. 1980 წელს - შეიქმნა მმართველობის რეგიონული სტრუქტურები ფლანდრიის, ვალონიისა და ბრიუსელისათვის. 1992 წელს გამოცხადდა, რომ შემოღებული იქნებოდა ფედერაციული სისტემა. 1994 წელს მიღებულ იქნა ახალი კონსტიტუცია.

მემკვიდრეობა

• ბრიუსელი — ცენტრალური მოედნის გოტიკური არქიტექტურა, სამეფო სასახლე (XV ს.), ქალაქგარეთ მდებარეობს ვატერლოოს ბრძოლის მემორიალი;
• ანტვერპენი - ბელგიის სამეფო მუზეუმი მსოფლიოში საუკეთესო რუბენსის ნახატების კოლექციით; ძველი ქალაქის ანსამბლი, «ალმასის კვარტალი», ტაძარი (XIV ს.);
• ბრიუგე - შუასაუკუნეების არქიტექტურის ქალაქი-მუზეუმი;
• ლიეჟი - წმ. პავლეს ეკლესია (X ს.).

ცნობილი ბელგიელები

• მწერლები - მორის მეტერლინკი, შარლ დე კოსტერი, ჟორჟ სიმენონი, ემილ ვერჰარნი;
• მხატვრები - პიტერ ბრეიგელი, რუბენსი, ანტონ ვან დეიკი, იან ვან ეიკი, ჟერარ დავიდი;
• მეცნიერი - მერკატორი;
• მსახიობები - ოდრი ჰეპბერნი, ჟან-კლოდ ვან დამი;
• სპორტსმენები - ედი მერქსი (ველოსპორტი), ჯეკი იქსი (ავტორბოლა).

ვიკისაწყობში^? არის გვერდი თემაზე:

ბელგია