ლუქსემბურგი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ ლუქსემბურგი (მრავალმნიშვნელოვანი).
ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგო
ლუქს.Groussherzogtum Lëtzebuerg
ფრანგ.Grand-Duché de Luxembourg
გერმ.Großherzogtum Luxemburg
ლუქსემბურგი
ლუქსემბურგის
დევიზი: „Mir wëlle bleiwe wat mir sinn“
ჰიმნი: Ons Heemecht
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
ლუქსემბურგი
43°36′ ჩ. გ. 6°07′ ა. გ. / 43.600° ჩ. გ. 6.117° ა. გ. / 43.600; 6.117
ოფიციალური ენა ლუქსემბურგული, ფრანგული, გერმანული
მთავრობა საპარლამენტო მმართველობა კონსტიტუციური მონარქია
 -  დიდი ჰერცოგი ანრი
 -  პრ.-მინისტრი ჟან-კლოდ იუნკერი
ფართობი
 -  სულ 2,586.4 კმ2 (175-ე)
მოსახლეობა
 -  2009 შეფასებით 493,500 (171-ე)
 -   აღწერა 433,430 
 -  სიმჭიდროვე 186 ად კაცი/კმ2 (59-ე)
მშპ (მუპ) 2009 შეფასებით
 -  სულ $38.478. მილიარდი (97-ე)
 -  ერთ მოსახლეზე $82,306 (2009) (პირველი)
აგი (2004) 0.945 (მაღალი) (მე-18)
ვალუტა ევრო (EUR)
დროის სარტყელი CET (UTC +1სთ.)
 -  ზაფხულის (DST) CET (UTC +2სთ.) (UTC)
ქვეყნის კოდი LUX
Internet TLD .lu1
სატელეფონო კოდი 352

1ასევე .eu, როგორც ევროპის კავშირის წევრი.

ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგო (ლუქს. ლუქსემბურგულად Groussherzogtum Lëtzebuerg, ფრანგ. Grand-Duché de Luxembourg, გერმ. Großherzogtum Luxemburg, ნიდერლ. Groothertogdom Luxemburg) — სახელმწიფო დასავლეთ ევროპაში, ევროკავშირის წევრი 1957 წლიდან. ესაზღვრება ბელგიას, გერმანიასა და საფრანგეთს. სახელწოდება მომდინარეობს ზემოგერმანული სიტყვიდან lucilinburch „პატარა ქალაქი“.

სახელწოდება[რედაქტირება]

  • ოფიციალური: ქართულად - ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგო; ლუქსემბურგულად - Grousherzog dem Letzebuerg; ფრანგულად - Grand-Duche de Luxembourg; გერმანულად - Grossherzogtum Luxemburg.
  • ეტიმოლოგია - თავდაპირველად ეს სახელი ერქვა მცირე ციხე-სიმაგრეს (lucilemburrugh, კელტურად Lucilem - “მცირე”, გერმანულად burg - “ციხე-სიმაგრე”, შემდეგ მთელ ქვეყანაზე გავრცელდა.
  • ქვეყნის კოდი - LU.

გეოგრაფია[რედაქტირება]

ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგო

ქვეყანა მდებარეობს დასავლეთ ევროპაში. მისი მოსაზღვრე ქვეყნებია: ბელგია, საფრანგეთი, გერმანია.

  • ფართობი - 2.600 კვ.კმ.
  • ბუნება: უმაღლესი მწვერვალი - ბუურგპლააცი 559; მდინარე (კმ) - სური 150 (სულ 172); ტბა - ზემო სური; კლიმატი - ოკეანური, კონტინენტური.
  • ბუნებრივი რესურსები - რკინის მადანი (ამჟამად ექსპლუატაცია შეწყვეტილია), სასოფლო-სამეურნეო მიწები.

სახელმწიფო[რედაქტირება]

  • პოლიტიკური სისტემა - კონსტიტუციური მონარქია.
  • სახელმწიფოს მეთაური - დიდი ჰერცოგი ანრი (ნასაუს დინასტიიდან).
  • მთავრობის მეთაური - პრემიერ-მინისტრი.
  • საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი პარლამენტი (60 წევრი).
  • ადმინისტრაციული დაყოფა - 3 ოლქი (district) და 12 კანტონი (canton).

დემოგრაფია[რედაქტირება]

ეკონომიკა[რედაქტირება]

ლუქსემბურგი მაღალგანვითარებული ინდუსტრიული ქვეყანაა, რომლის წამყვანი დარგია მეტალურგია.

  • ექსპორტი - რკინა, ფოლადი, ტექსტილი, ქიმიკატები, პლასტმასა.
  • ბიუჯეტი - 5,500 მლნ $.
  • ეროვნული შემოსავალი (1 სულზე) - 81,466 $.
  • ვალუტა - ევრო (EUR); 2002 წლამდე ლუქსემბურგული ფრანკი.

ისტორია[რედაქტირება]

თანამედროვე საზღვრებში სახელმწიფო არსებობს 1839 წლიდან. 1867 წელს ლონდონის კონფერენციამ იგი გამოაცხადა “მუდმივი ნეიტრალიტეტის” ქვეყნად. დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე, 1890 წლამდე ნიდერლანდებთან უნია ჰქონდა შეკრული. 1921 წლიდან ბელგიასთან ეკონომიკურ-საბაჟო კავშირშია. 1948 წელს კონსტიტუციიდან ამოიღეს მუხლი ნეიტრალიტეტის შესახებ. 1957 წლიდან ევროგაერთიანების წევრია.

მემკვიდრეობა[რედაქტირება]

  • ქალაქი ლუქსემბურგი, მისი კვარტალები და საფორტიფიკაციო ნაგებობები.

რესურსები ინტეტრნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

ოფიციალური საიტი (ფრანგული)