ტირანა

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
დედაქალაქი
ტირანა
Tirana / Tiranë
დროშა გერბი
დროშა გერბი
ქვეყანა ალბანეთის დროშა ალბანეთი
კოორდინატები 41°19′48″ ჩ. გ. 19°49′12″ ა. გ. / 41.33000° ჩ. გ. 19.82000° ა. გ. / 41.33000; 19.82000
შიდა დაყოფა 11 რაიონი
დაარსდა 1614
დედაქალაქი 1920  წლიდან
ფართობი 41.8 კმ²
სიმაღლე 110
მოსახლეობა 602,041 კაცი (2008)
დროის სარტყელი UTC+1, ზაფხულში UTC+2
სატელეფონო კოდი (+355) 040
საავტომობილო კოდი TR
ოფიციალური საიტი http://www.tirana.gov.al

ტირანა მდებარეობა ალბანეთი

Red pog.svg

ტირანაალბ. Tiranë; ალბანეთის დედაქალაქი და ამ ქვეყნის მთავარი პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი.

როგორც არქეოლოგები ამტკიცებენ თანამედროვე ტირანას ტერიტორია ჯერ კიდევ 10,000 წლის წინ იყო დასახლებული. თუმცა მისი, როგორც ქალაქად ჩამოყალიბება 1614 წელს მოხდა და იგი ოსმალეთის იმპერიის გენერალ სულეიმან ბარჯინის (იგივე სულეიმან ფაშას) სახელს უკავშირდება.

დღეს მისი ძეგლი ტირანას მთავარ მოედანზე დგას, მის სახელს ატარებს ერთერთი ცენტრალური ქუჩაც. ტირანა დედაქალაქის სტატუსს 1920 წლის 8 თებერვლიდან ატარებს.

მეორე მსოფლიო ომი და კომუნიზმი[რედაქტირება]

1939 წლიდან ტირანა ფაშისტების მიერ დანიშნული ალბანეთის მარიონეტული მთავრობის ადგილსამყოფელს წარმოადგენდა. 1941 წლის ნოემბერში ენვერ ხოჯამ ჩამოაყალიბა ალბანეთის შრომის პარტია რომელიც აქტიურად ეწეოდა კომუნისტურ პროპაგანდას. ზუსტად სამი წლის შემდეგ, 1944 წლის 17 ნოემბერს ტირანაში საბჭოთა არმიამ დაამთავრა ნაცისტური რეჟიმი და დაიწყო თავისი, რომელიც 1992 წლამდე გრძელდებოდა.

მოსახლეობა[რედაქტირება]

2011 წლის აღწერის მონაცემებით. ტირანაში 421.286 ადამიანი ცხოვრობდა თუმცა იმავე პერიოდში ქალაქს შეუერთეს მასთან ახლოს მდებარე რამდენიმე სოფელი და 4 პატარა ქალაქი რომლებიც მის გარეუბნებად იქცნენ. შედეგად ტირანას მოსახლეობა 763.634 კაცამდე გაიზარდა.

რელიგია[რედაქტირება]

ტირანას მოსახლეობის 52.9 % ისლამის მიმდევარია. დანარჩენი ათეისტი და ქრისტიანული უმცირესობები ერთად, 47.1 % შეადგენენ.

კულტურა[რედაქტირება]

ტირანაშია განთავსებული ალბანეთის ეროვნული თეატრი, ალბანეთის ოპერისა და ბალეტის ეროვნული ცენტრი, ალბანეთის ეროვნული სამხატვრო გალერეა. ყოველწლიურად აქ იმართება ტირანას ჯაზ ფესტივალი რომელიც ადრიატიკის და ბალკანეთის ქვეყნებიდან მოწვეულ ჯაზ შემსრულებლებს მასპინძლობს.

სპორტი[რედაქტირება]

ტირანა არის მთავარი სპორტული ცენტრი ალბანეთში. აქ სამი საფეხბურთო გუნდია, ესენია ფ.კ. ტირანა, პარტიზანი და დინამო