მთავარი გვერდი
|
ბორობუდური (ასევე ბარაბუდური) — მაჰაიანა ბუდიზმის IX საუკუნის მონუმენტი ინდონეზიის კუნძულ იავის ცენტრალურ ნაწილში, ქალაქ მაგელანგის სიახლოვეს. მონუმენტი შედგება ერთმანეთზე ნაგები ექვსი მართკუთხა და სამი წრიული პლატფორმისაგან და შემკულია 2 672 რელიეფური პანელითა და ბუდას 504 ქანდაკებით. მთავარი გუმბათი მდებარეობს ზედა პლატფორმის ცენტრში. მას ირგვლივ გარს აკრავს მოჩუქურთმებული სტუპები, რომლებშიც განთავსებულია ფეხმორთხმული ბუდას 72 ქანდაკება.
მონუმენტი მეუფე ბუდას უწმინდესი სალოცავი და ბუდისტ პილიგრიმთა ერთ-ერთი უმთავრესი მოსალოცი ადგილია. პილიგრიმთა აღმასვლა იწყება მონუმენტის ძირიდან და მიჰყვება ბილიკს, რომელიც მის ირგვლივ შემოვლით ზემოთ მიიწევს ბუდისტური კოსმოლოგიის სამი დონის გავლით, სახელდობრ, კამადჰატუს (Kāmadhātu —სურვილის სამყარო); რუპადჰატუს (Rupadhatu —ფორმების სამყარო) და არუპადჰატუს (Arupadhatu — უფორმო სამყარო). მოგზაურობის განმავლობაში მონუმენტი პილიგრიმებს გზას მიანიშნებს საფეხურებისა და კორიდორების სისტემის მეშვეობით, რომელთა გასწვრივ კედლებსა და ბალუსტრადებზე 1 460 რელიეფური პანელია.
ისტორიული ცნობების თანახმად, ბორობუდური XIV საუკუნეში იავაზე ბუდისტური და ინდუისტური სამეფოების დაკნინების შემდეგ მიტოვებულ იქნა და იაველები ისლამზე მოექცნენ. მონუმენტი 1814 წელს აღმოაჩინა სერ თომას რაფლზმა, იავის ბრიტანელმა მმართველმა, რომლის მდებარეოებაც მას ადგილობრივებმა მიანიშნეს. მას შემდეგ ნაგებობას რამდენიმე რესტავრაცია ჩაუტარდა. მათ შორის ყველაზე მასშტაბური იყო 1975 და 1982 წელს ჩატარებული ერთობლივი სამუშაოები ინდონეზიის მთავრობისა და იუნესკოს მიერ, რის შემდეგაც მონუმენტი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ბორობუდური დღესაც პოპულარული ადგილია ბუდისტ პილიგრიმთათვის, სადაც წელიწადში ერთხელ ინდონეზიელი ბუდისტები „ვესაკს“ დღესასწაულობენ. მონუმენტი ამჟამად ინდონეზიის ყველაზე პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა...- ... ძველად საქართველოში სასამართლო მტკიცებულების ერთ-ერთი სახე ცოდვის მოკიდება იყო?
- ... ესპანელების მიერ სამხრეთ ამერიკაში დაარსებული პირველი ქალაქი იყო ნუევა-კადისი კუნძულ კუბაგუაზე?
- ... იოჰანესბურგი მსოფლიოს უდიდესი ქალაქია, რომელიც მდინარეზე, ტბისა თუ ზღვის ან ოკეანის სანაპიროზე არ მდებარეობს?
- ... ყველაზე ძვირადღირებული თავდაცვითი პროგრამის გეგმა 323 მილიარდ დოლარს აღწევს, რაც გულისხმობს აშშ-ის მიერ 2 443 F-35 Lightning II-ის (სურათზე) შეძენას?
- ... ვეფხისტყაოსნის უკანასკნელი თავები და პოემის ეპილოგი შოთა რუსთაველს არ ეკუთვნის?
- ...ევროპაში სიგარეტის პირველ მწეველად როდრიგო დე ხერესი ითვლება?
- ...სამოასა და ტოკელაუში 2011 წელს კალენდრიდან 30 დეკემბერი გააუქმეს?
- ბელორუსი ვიქტორია აზარენკა (სურათზე) ჩოგბურთში ავსტრალიის ღია პირველობის გამარჯვებული და ქალთა შორის მსოფლიოს პირველი ჩოგანის ტიტულის მფლობელი გახდა.
- ამერიკელი მომღერალი ეტა ჯეიმსი გარდაიცვალა 73 წლის ასაკში.
- ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტად მარტინ შულცი აირჩიეს.
- იტალიის დასავლეთ სანაპიროსთან საკრუიზო გემის Costa Concordia ავარიის შედეგად დაიღუპა არანაკლებ ხუთი ადამიანი.
- საქართველოს ისტორიაში პირველად აღინიშნა სახელმწიფო დროშის დღე.
- არგენტინის ნაკრების და ბარსელონას ფორვარდი ლიონელ მესი მესამედ გახდა ფიფა-ს ოქროს ბურთის გამარჯვებული.
- 1238 : მონღოლებმა რუსეთის ქალაქი ვლადიმირი დაწვეს.
- 1898 : ემილ ზოლას ასამართლებენ დეფამაციისთვის სტატიაში „მე ბრალს ვდებ!“
- 1904 : ხანძარმა ბალტიმორში (მერილენდი), 1500 შენობა გაანადგურა 30 საათში.
- 1914 : ჩარლი ჩაპლინი პირველად გამოჩნდა ეკრანზე მის პირველ ფილმში „საბავშვო ავტორალი ვენეციაში“.
- 1965 : აშშ-ის ავიაციამ ვიეტნამის დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიის დაბომბვა დაიწყო.
- 1990 : საბჭოთა კავშირის დაშლა — საბჭოთა კომპარტიის ცენტრალურმა კომიტეტმა ძალაუფლებაზე მონოპოლია თათმო.
- 1992 : მაასტრიხტის ხელშეკრულებას მოაწერეს ხელი, რამაც დასაბამი მისცა ევროპის კავშირს.
| ვიკისაწყობი მედიის თავისუფალი საცავი |
ვიკისიახლენი თავისუფალი სიახლეები |
ვიქსიკონი ლექსიკონი და თეზაურუსი |
|||
| ვიკიციტატა ციტატების კოლექცია |
ვიკიწიგნები თავისუფალი სახელმძღვანელოები |
ვიკიწყარო თავისუფალი ბიბლიოთეკა |
|||
| ვიკისახეობები ჯიშთა და სახეობათა საცავი |
ვიკივერსიტეტი საგანმანათლებლო მასალები |
მეტა-ვიკი ვიკიმედიის პროექტების კოორდინაცია |
|||