მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

ეს არის სია გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებისა აზიაში, ავსტრალიასა და ოკეანეთში. რამდენიმე არაბული და ევროპული ქვეყანა (თურქეთი, კვიპროსი, აზერბაიჯანი, სომხეთი, საქართველო და ისრაელი) და ასევე რუსეთის აზიური ნაწილი მეორდება ქვემოთ მოცემულ სიაში.

ავსტრალია (19)

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ავსტრალიაში.

ულურუ მზის ჩასვლისას

• დიდი ბარიერული რიფი (1981)
• კაკადუს ეროვნული პარკი (1981)
• უილანდრას ტბის რეგიონი (1981)
• ლორდ-ჰაუ და ბოლს-პირამიდა (1982)
• ტასმანიის ველური ბუნება (1982)
• გონდვანას ტენიანი ტყეები (1986)
• ულურუ-კატა ტიუტას ეროვნული პარკი (1987)
• კვინსლენდის ტენიანი ტროპიკები (1988)
• შარკის ყურე (1991)
• კ. ფრეიზერი (1992)
• ავსტრალიის ნამარხი ძუძუმწოვრების ადგილები (რივერსლეი/ნარაკურტი) (1992)
• ჰერდი და მაკდონალდის კუნძულები (1997)
• კ. მაკუორი (1997)
• დიდი ცისფერი მთების ტერიტორია (2000)
• პურნულულუს ეროვნული პარკი (2003)
• სამეფო საგამოფენო დარბაზი და კარლტონის ბაღები (2004)
• სიდნეის ოპერის თეატრი (2007)
• ავსტრალიის საპატიმროები (2010)
• ნინგალუს სანაპირო (2011)

ავღანეთი (2)

• ჯამის მინარეთი (2002)
• ბამიანის ბუდას ქანდაკებები (2003)

აზერბაიჯანი (2)

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები აზერბაიჯანში.

• ძველი ქალაქი ბაქო შირვანშაჰების სასახლე და ყიზყალასი (2000)
• გობუსტანის სახელმწიფო ნაკრძალი (2007)

არაბეთის გაერთიანებული საემიროები (1)

• ალ-აინის კულტურული ძეგლები (2011)

ახალი ზელანდია (3)

• ტე-ვაჰიპაუნამუ (1990)
• ტონგარიროს ეროვნული პარკი (1990)
• ახალი ზელანდიის სუბანტარქტიკული კუნძულები (1998)

ბანგლადეში (3)

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბანგლადეშში.

ბუდისტური ბიჰარას ნანგრევები პაჰარპურეში

• ბაგერჰათის მეჩეთი (1985)
• პაჰარპურეს ბიჰარა (1985)
• სუნდარბანსი (1997)

ბაჰრეინი (1)

• კალათ-ალ-ბაჰრეინი (2005)

ერაყი (3)

• ჰათრა (1985)
• აშური (2003)
• არქეოლოგიური ქალაქი სამარა (2007)

ვანუატუ (1)

• როი-მატა (2008)

ვიეტნამი (7)

• ჰუეს მონუმენტების კომპლექსი (1993)
• ჰა-ლონგის უბე (1994)
• ძველი ქალაქი ჰოი-ანი (1999)
• მი-სონის ტაძარი (1999)
• ფონგ-ნჰა-კე-ბანგის ეროვნული პარკი (2003)
• თანგ-ლონგის სამეფო ქალაქი (2010)
• ჰოს დინასტიის ციტადელი (2011)

თურქეთი (10)

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში.

• გორემეს ეროვნული პარკი და კაპადოკიის კლდეები (1985)
• ქალაქ დივრიგის დიდი მეჩეთი და ჰოსპიტალი (1985)
• ქალაქ სტამბოლის ისტორიული ნაწილი (1985)
• ხათუსა: ხეთების დედაქალაქი (1986)
• ნემრუტ-დაღი (1987)
• ფამუქ-ქალე — ძველი იერაპოლისი (1988)
• ქსანფი-ლეტოონი — ძველი ლიკიის დედაქალაქი (1988)
• ქალაქი საფრანბოლუ (1994)
• ტროა (1998)
• სელიმიეს მეჩეთი (2011)

თურქმენეთი (3)

• მერვი (1995)
• კიონეურგენჩი (2005)
• პართიული ციხე–სიმაგრე ნისაში (2007)

იაპონია (16)

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში.

ჰიმეძის ციხესიმაგრე

• ჰორიუ-ძის ბუდისტური მონუმენტები (1993)
• ჰიმეძის ციხესიმაგრე (1993)
• სირაკამი-სანჩი (1993)
• იაკუშიმა (1993)
• ძველი კიოტოს ისტორიული ძეგლები (1994)
• სირაკავა-გო და გოკაიამას ისტორიული სოფლები (1995)
• ჰიროსიმის მშვიდობის მემორიალი (1996)
• იცუკუსიმას ტაძარი (1996)
• ნარას ისტორიული მუნუმენტები (1998)
• ნიკოს სალოცავები და ტაძრები (1999)
• გუსუკუ და რიუკიუს სამეფოს არქიტექტურული ძეგლები (2000)
• კუმანო-კოდო (2004)
• სირეტოკოს ეროვნული პარკი (2005)
• ვერცხლის შახტა იბამი-გინძანი (2007)
• ოგასარავას კუნძულები (2011)
• ჰირაიძუმის ისტორიული ძეგლები და მონუმენტები (2011)

იემენი (4)

• ძველი ქალაქი შიბამი (1982)
• ძველი ქალაქი სანა (1986)
• ისტორიული ქალაქი ზაბიდი (1993)
• სოკოტრის არქიპელაგი (2008)

იერუსალიმი (1)

• ძველი ქალაქი იერუსალიმი (1981)

ინდოეთი (28)

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში.

თაჯ-მაჰალი

ყვავილების ხეობა

ქაჯურაჰო

• აგრას ციხე (1983)
• აჯანტის გამოქვაბული (1983)
• ფატეჰპურ-სიკრი(1986)
• თაჯ-მაჰალი (1983)
• ძველი გოა (1986)
• ბუდისტური ძეგლი სანჩი (1989)
• ქაჯურაჰო (1986)
• ბჰიმბეტკა (2003)
• არქეოლოგიური პარკი ჩამპანერ-პავაგადჰი (2004)
• ჩჰატრაპატი შივაჯი (2004)
• ელეფანტის გამოქვაბულები(1987)
• ელორის გამოქვაბული (1983)
• ჰუმაუნის აკლდამა (1993)
• ჩოლის მონასტრები (1987, 2004)
• ქალაქ მაჰაბალიპურამის ძეგლების ჯგუფი (1984)
• ჰამპი (1986)
• პატადაკალი (1987)
• კაზირანგის ეროვნული პარკი (1985)
• მანასის ეროვნული პარკი (1985)
• კეოლადეოს ეროვნული პარკი (1985)
• კონარაკეს მზის ტაძარი(1984)
• მაჰაბოდჰი (2002)
• ინდოეთის მთის რკინიგზა(1999)
• ნანდა-დევის ეროვნული პარკი და ყვავილების ხეობა (1988)
• წითელი ფორტი (2007)
• სუნდარბანსის ეროვნული პარკი (1987)
• კუტბ-მინარის მინარეთი (1993)
• ჯანტარ-მანტარი (2010)

ინდონეზია (7)

• ბორობუდურის ტაძრები: ბორობუდური, მენდუტი, პავონი (1991)
• კომოდოს ეროვნული პარკი (1991)
• პრამბანანი (1991)
• უჯინგ-კულონის ეროვნული პარკი (1991)
• სანგირანი (1996)
• ლორენცის ეროვნული პარკი (1999)
• სუმატრის ტროპიკული ტყეები: გუნუნგ-ლიოსერის ეროვნული პარკი, კერინსი-სებლატის ეროვნული პარკი და ბუკიტ-ბარისან-სელატანის ეროვნული პარკი (2004)

იორდანია (4)

• პეტრა (1985)
• ქასრ-ამრა (1985)
• უმ-არ-რასასი (2004)
• უადი-რუმის დაცული ტერიტორიები (2011)

ირანი (13)

იმამის მოედანი ისპაანში

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში.

• იმამის მოედანი (1979)
• პერსეპოლისი (1979)
• ჩოგხა-ზანბილი (1979)
• ტახტ-ი სულეიმანი (2003)
• ბამი (2004)
• ფასარგადი (2004)
• სულთანიე (2005)
• ბეჰისთუნის წარწერა (2006)
• სომხური მონასტრები ირანში: წმინდა თადეოზის მონასტერი, წმინდა სტეფანეს მონასტერი, ღვთისმშობლის ეკლესია და ძორძორი (2008)
• ბანდ-ე-კეისარი (2009)
• არდაბილის ისტორიული მონუმენტები (2010)
• თავრიზის ისტორიული ბაზარი (2010)
• ერამის ბაღი (2011)

ისრაელი (6)

• მასადა (2001)
• ძველი ქალაქი აკო (2001)
• თეთრი ქალაქი (2003)
• ბიბლიური ადგილები – მეგიდო, ასორი, ბეერ-შევა (2005)
• საკმლის გზა ნეგევში (2005)
• ბაჰაიზმის მსოფლიო ცენტრი ჰაიფაში და დასავლეთ გალილეაში (2008)

კამბოჯა (2)

• ანგკორი (1992)
• პრეაჰ-ვიჰეარის ტაძარი (2008)

კვიპროსი (3)

• პაფოსი (1980)
• ტროოდოსის რეგიონის მოხატული ეკლესიები (1985, 2001)
• ხიროკიტია (1998)

კირიბატი (1)

• ფენიქსის კუნძულების დაცული ტერიტორია (2010)

ლაოსი (2)

• ქალაქი ლუანგპრაბანგი (1995)
• ვატ-ფხუ (2001)

ლიბანი (5)

• ანჯარი (1984)
• ბაალბექი (1984)
• ბიბლოსი (1984)
• ტვიროსი (1984)
• კადიშის ხეობა და სამეფო კედრების ტყე (1998)

მალაიზია (3)

ქალაქი მალაკა

• გუნუნგ-მულუს ეროვნული პარკი (2000)
• კინაბალუს ეროვნული პარკი (2000)
• მალაკის ძველი ქალაქები მალაკა და ჯორჯტაუნი (2008)

მარშალის კუნძულები

• ბიკინის ატოლი (2010)

მონღოლეთი (3)

• უბსუ-ნური (რუსეთთან ერთად) (2003)
• ორხონის ხეობა (2004)
• მონღოლეთის ალთაის პეტროგლიფები (2011)

ნეპალი (4)

• კატმანდუს ხეობა (1979)
• საგარმატხის ეროვნული პარკი (1979)
• ჩიტვანის ეროვნული პარკი (1984)
• ლუმბინი - ბუდას დაბადების ადგილი (1997)

ომანი (4)

ბაჰლას ციხესიმაგრე

• ბაჰლას ციხესიმაგრე (1987)
• არქეოლოგიური ძეგლები - ბატი, ალ-ხუთმი და ალაიუნი (1988)
• საკმევლის მიწა (2000)
• აფლაის ირიგაციული სისტემა (2006)

პაკისტანი (6)

ლაჰორის ციხესიმაგრე

• მოჰენჯო-დარო (1980)
• ბუდისტური ციხესიმაგრეტახტი-ი-ბაჰი (1980)
• ტაქსილა (1980)
• ციხესიმაგრე და შალიმარის ბაღები ლაჰორში (1981)
• თატას ისტორიული მონუმენტები (1981)
• როჰტასის ციხესიმაგრე (1997)

პაპუა - ახალი გვინეა (1)

• კუკის ჭაობი (2008)

რუსეთი (8)

მხოლოდ რუსეთის აზიური ნაწილის ძეგლები

• ალტაის ოქროს მთები (1991)
• ბაიკალი (1996)
• კამჩატკის ვულკანები (1996)
• დასავლეთი კავკასიონი (ასევე მდებარეობს ევროპაშიც) (1999)
• სიხოტე-ალინი (2001)
• დერბენტი (ასევე მდებარეობს ევროპაშიც) (2003)
• უბსუ-ნური (მონღოლეთთან ერთად) (2003)
• ვრანგელის კუნძული (2004)

სამხრეთი კორეა (10)

ჩოსონის დინასტიის მეფეთა აკლდამები

• ხეინსას ბუდისტური ტაძარი (1995)
• ჩონმიო (1995)
• სოკურამი და ბულგუსკა (1995)
• ჩხანდოკუნის სასახლეების კომპლექსი (1997)
• ჰვასონის ციხესიმაგრე (1997)
• კოჩანგის, ჰვასუნესა და კანჰვას დოლმენები (2000)
• კიონჯუს ისტორიული ზონა (2000)
• ჩეჯუდოს ვულკანური კუნძული (2007)
• ჩოსონის დინასტიის მეფეთა აკლდამები (2009)
• ისტორიული სოფლები: ჰაჰოე და იანგდონგი (2010)

საუდის არაბეთი (2)

(ასევე შედის არაბულ სახელმწიფოთა რეგიონში)

• მადაინ-სალიჰი (2008)
• ქალაქ დირაიის ატ-ტურაიფის რაიონი (2010)

საქართველო (3)

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში.

გელათის მონასტერი

ჯვრის მონასტერი

• ბაგრატის ტაძარი და გელათის მონასტერი (1994)
• მცხეთის ისტორიული მონუმენტები: სვეტიცხოველი, ჯვრის მონასტერი (1994)
• ზემო სვანეთი: უშგული (1996)

სირია (6)

• ძველი ქალაქი დამასკო (1979)
• ძველი ქალაქი ბოსრა (1980)
• პალმირა (1980)
• ძველი ქალაქი ალეპო (1986)
• კრაკ-დე-შევალიე და სალადინის ციტადელი (2006)
• ჩრდილოეთ სირიის ძველი სოფლები (2011)

სოლომონის კუნძულები (1)

• კუნძულ რენელის აღმოსავლეთი ნაწილი (1998)

სომხეთი (3)

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სომხეთში.

• აღპატის მონასტერი და სანაჰინი (1996, 2000)
• ეჩმიაძინი და ზვართნოცი (2000)
• გეღარდის მონასტერი და მდინარე აზატის ხეობა (2000)

ტაილანდი (5)

პრა აჩანა, სუხოტჰაის პროვინცია, ტაილანდი

• ისტორიული ქალაქი აიუტია (1991)
• სუხოტჰაის ისტორიული პარკი, სი-სატჩანალაი, კამპჰაენგ-პჰეტის ისტორიული პარკი (1991)
• ტჰუნგიაის ველური ბუნების ნაკრძალი (1991)
• ბან-ჩიანგი (1992)
• დონგფაიაიენი (2005)

ტაჯიკეთი (1)

• ქალაქი სარაზმი (2010)

უზბეკეთი (4)

• იჩან-ყალა (1990)
• ბუხარის ისტორიული ცენტრი (1993)
• შაჰრისაბზის ისტორიული ცენტრი (2000)
• სამარყანდი - კულტურების გზაჯვარედინი (2001)

ფილიპინები(5)

ბანაუს ბრინჯის ტერასები,ფილიპინები

• ფილიპინების ბაროკოს სტილის ეკლესიები (1993)
• ტუბატაჰას რიფი (1993)
• ბანაუს ბრინჯის ტერასები (1995)
• ისტორიული ქალაქი ვიგანი (1999)
• მიწისქვეშა მდინარე პუერტო-პრინცესა (1999)

ყაზახეთი (3)

ტამგალის პეტროგლიფები

• ხოჯა აჰმედ იასავის მავზოლეუმი (2003)
• ტამგალის კლდის მხატვრობა (2004)
• სარიარკა - ჩრილოეთ ყაზახეთის სტეპი და ტბა (2008)

ყირგიზეთი (1)

• სულაიმან-ტოო (2009)

შრი-ლანკა (8)

ძველი ქალაქი სიგირიია (შრი-ლანკა)

• ძველი ქალაქი პოლონარუვა (1982)
• ძველი ქალაქი სიგირიია (1982)
• წმინდა ქალაქი ანურადჰაპურა (1982)
• ძველი ქალაქი გალე (1988)
• წმინდა ქალაქი კანდი (1988)
• სინჰარაჯის ნაკრძალი (1988)
• დამბულის მღვიმე (1991)
• შრი-ლანკის ცენტრალური ზეგანი (2010)

ჩინეთი (41)

ტერაკოტის არმია

ძიუჯაიგოუს ხეობა

დაძუს კლდის რელიეფები

უდანშანის მთების ძველი შენობების კომპლექსი

მთავარი სტატია : იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში.

• ჩინეთის დიდი კედელი (1987)
• ტაიშანი (1987)
• მინისა და ცინის დინასტიების მეფეთა სასახლეები აკრძალულ ქალაქში(1987) და მუკდენის სასახლე ( შენიანში) (2004)
• მოგაოს მღვიმეები (1987)
• ტერაკოტის არმია (1987)
• სინანთროპი (1987)
• ხუანშანი (1990)
• ძიუჯაიგოუს ხეობა (1992)
• ხუანლუნი (1992)
• ვულინგიუანი (1992)
• ჩენდეს კურორტული ზონა (1994)
• ციუიფუს ეკლესია და კონფუცის საფლავი (1994)
• უძველესი შენობების კომპლექსი უდანშანი (1994)
• ისტორიული ანსამბლი პოტალა ტიბეტში, მათ შორის: ჯოხანგი და ნორბულინგკა, ლჰასა (1994, 2000, 2001)
• ლუშანის ეროვნული პარკი (1996)
• ემეიშანი (1996)
• ძველი ქალაქი ლიძიანი (1997)
• ძველი ქალაქი პინიაო (1997)
• სუჯოუს ბაღები (1997, 2000)
• პეკინის ზაფხულის სასახლე (1998)
• ცის ტაძარი (1998)
• უიშანი (1999)
• დაძუს კლდის რელიეფები (1999)
• ცინშენშანი და დუძიანიანის საირიგაციო სისტემა (2000)
• უძველესი სოფლები - სიდი და ხუნცუნი (2000)
• ლუნმენი (2000)
• მინისა და ცინის დინასტიების სამეფო აკლდამები (2000, 2003, 2004)
• იუნგანი (2001)
• სამი პარალელური მდინარე (2003)
• კოგურიოს სამეფოს აკლდამები (2004)
• მაკაოს ისტორიული ცენტრი (2005)
• გიგანტური პანდების ნაკრძალი (2006)
• ინსიუ (2006)
• დიაოლოუ (2007)
• სამხრეთ ჩინეთის კარსტი (2007)
• ტულოუ (2008)
• სანციანშანი (2008)
• უტაიშანი (2009)
• დენგფენგის ისტორიული მონუმენტი „დედამიწისა და ზეცის ცენტრი" (2010)
• დანსია - (2010)
• ხანჯოუს დასავლეთის ტბის კულტურული ლანდშაფტი (2011)

ჩრდილოეთი კორეა (1)

• კოგურიეს აკლდამების კომპლექსი (2004)

იხილეთ აგრეთვე

• მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში
• მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში
• მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში
• მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

რესურსები ინტერნეტში

• UNESCO World Heritage Centre - Official site
• List of UNESCO World Heritage Sites - Official site
• VRheritage.org - documentation of World Heritage Sites
• Worldheritage-Forum - Information and Weblog on World Heritage Issues