დედოფლისწყარო

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ქალაქი
დედოფლისწყარო
ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია
ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მხარე კახეთის მხარე
მუნიციპალიტეტი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი
კოორდინატები 41°27′ ჩ. გ. 46°06′ ა. გ. / 41.450° ჩ. გ. 46.100° ა. გ. / 41.450; 46.100
ადრეული სახელები წითელწყარო
ქალაქი 1963  წლიდან
მოსახლეობა 5 940[1] კაცი (2014)
სატელეფონო კოდი +995 356[2]
საფოსტო ინდექსი 1600[3]
დედოფლისწყარო (საქართველო)
Red pog.svg
დედოფლისწყარო (კახეთის მხარე)
Red pog.png

დედოფლისწყარო (1926-1991 წლებში წითელწყარო) — ქალაქი აღმოსავლეთ საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შირაქის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 800 მ სიმაღლეზე, თბილისი-დედოფლისწყაროს სარკინიგზო ხაზის საბოლოო პუნქტი. თბილისიდან რკინიგზით 144 კმ-ითაა დაშორებული. ქალაქად გამოცხადდა 1963 წელს. ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები. დედოფლისწაროში ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა, იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურა 10,1°C, იანვარში –1,5°C, ივლისში 21,7°C; აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა -26°C, აბსოლუტურ მაქსიმალური 35°C. ნალექები 650 მმ წელიწადში.[4]

1869 წელს გერმანელმა მეწარმეებმა კარლ ჰენრიხ ფონ სიმენსმა და ვერნერ ფონ სიმენსმა სოფლის სიახლოვეს დააარსეს ნავთობგადასამუშავებელი ქარხანა, რომელიც მოქმედებდა 1870-იანი წლების შუა პერიოდამდე.[5]

„დედოფლის წყარო“ ცნობილია XI საუკუნიდან, როდესაც საქართველოს მეფემ დავით აღმაშენებელმა აქ სამხედრო პოსტი განათავსა. ლეგენდა ამ ადგილის სახელწოდებას თამარ მეფის (1184-1207) სახელს უკავშირებს. 1803 წელს რუსულმა ჯარებმა ამ ადგილას დააარსეს სამხედრო სადგომი. შეუცვალეს სახელწოდება და „ცარსკიე კოლოდცი“ (რუს. Царские Колодцы) უწოდეს. 1991 წელს ქალაქმა აღიდგინა თავისი ისტორიული სახელწოდება.[6]

დედოფლისწყაროდან რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს შუა საუკუნეების ციხე-ქალაქი ხორნაბუჯი, რომელიც წყაროებში პირველად იხსენიება V საუკუნეში, როდესაც აქ მეფე ვახტანგ I გორგასალმა საეპისკოპოსო კათედრალი დააარსა. იგი საქართველოს ერთ-ერთ უძველეს და ულამაზეს ციხე-ქალაქს წარმოადგენს. თვითონ ციხის მთავარი ციტადელი მიუვალ კლდეზეა გაშენებული, საიდანაც ულამაზესი ხედები იშლება.[7]

დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 5 940 ადამიანი.

აღწერის წელი მოსახლეობა კაცი ქალი
1989[8] 10 110 -- --
2002[8] Decrease2.svg 7 724 -- --
2014[1] Decrease2.svg 5 940 2 726 3 194

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]