კახეთის მხარე
| ადმინისტრაციული ერთეული | |
|---|---|
|
კახეთის მხარე | |
 | |
| ქვეყანა |
 საქართველო |
| ადმ. ცენტრი | თელავი |
| შიდა დაყოფა | ახმეტის მუნიციპალიტეტი, გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი, თელავის მუნიციპალიტეტი, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, სიღნაღის მუნიციპალიტეტი და ყვარლის მუნიციპალიტეტი |
| კოორდინატები | 41°45′00″ ჩ. გ. 45°43′00″ ა. გ. / 41.75000° ჩ. გ. 45.71667° ა. გ. |
| სახელმწიფო რწმუნებული | პლატონ კალმახელიძე |
| ფართობი | 11309.5 კმ² |
| ოფიციალური ენა | ქართული ენა |
| მოსახლეობა | 303 833 (2024)[1] |
| სიმჭიდროვე | 28,2 კაცი/კმ² |
| ეროვნული შემადგენლობა |
ქართველები 85,16 % აზერბაიჯანელები 10,16 % ქისტები 1,75 % ოსები 0,79 % სომხები 0,69 % რუსები 0,60 %[2] |
| სარწმუნოებრივი შემადგენლობა |
მართლმადიდებლები 85,75 % მუსლიმები 12,14 %[3] |
| სასაათო სარტყელი | UTC+04:00 |
| ოფიციალური საიტი | http://www.kakheti.gov.ge/ |
 | |
კახეთის მხარე — მხარე აღმოსავლეთ საქართველოში, მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციების კახეთის, ჰერეთის (ნაწილობრივ) და თუშეთის ტერიტორიებს. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-KA.
ადმინისტრაციული დაყოფა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კახეთის მხარეში შედის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შემდეგი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები:
ზოგადი ცნობები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მხარის ფართობი შეადგენს 11 310 კვ.კმ–ს, მოსახლეობა — 303 833, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კვ.კმ–ზე — 28,2 კაცს. მოსახლეობის 85,16 % ქართველია, 10,16 % აზერბაიჯანელი, 4,68 % სხვა ეროვნებების წარმომადგენელი. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი თელავი. მხარეში 285 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის:
ადგილობრივი მმართველობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მხარის ადმინისტრაციული ერთეულებია: ქალაქის მერია — 1, მუნიციპალიტეტის გამგეობა — 8, სოფლის საკრებულო — 110. მხარეში სახელმწიფო მმართველობას ახორციელებს საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დანიშნული სახელმწიფო რწმუნებული. ამ თანამდებობაზე, რომელიც შემოღებულ იქნა 1993 წლის დეკემბერში, დღემდე მუშაობდნენ:
- 1993 — ლევან თედიაშვილი
- 1995 — გიორგი არსენიშვილი
- 2002 — ბიძინა სონღულაშვილი
- 2003 — თამაზ ხიდეშელი
- 2004 — პეტრე ცისკარიშვილი
- 2006 — გია ნაცვლიშვილი
- 2008 — ლევან ბეჟაშვილი
- 2008 — გიორგი ღვინიაშვილი
- 2012 — ზურაბ ჭიაბერაშვილი
- 2013 — ირაკლი შიოლაშვილი
- 2016 — ირაკლი ქადაგიშვილი
- 2021 — ირაკლი შიოშვილი[4]
- 2022-2026 — გიორგი ალადაშვილი[5]
- 18 თებერვალი, 2026 - დღემდე — პლატონ კალმახელიძე[6]
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მხარის ადრინდელი ისტორია იხილეთ სტატიებში:
მოსახლეობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ამჟამად კახეთში 320 ათასამდე მცხოვრებია (საქართველოს მოსახლეობის თითქმის 9 %). უკანასკნელი ნახევარი საუკუნის მანძილზე მისი მოსახლეობა შედარებით ნელა იზრდებოდა, რაც განპირობებული იყო ზომიერი ბუნებრივი მატებითა და სოფლიდან ქალაქში მიგრაციით. კახეთში მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28,2 კაცს უდრის ერთ კვადრატულ კილომეტრზე. კახელები ძირითადად ივრის ზეგნის ჩრდილოეთ ნაწილში — ალაზნის ველის მიმდებარე გორაკ-ბორცვიან ზოლში ცხოვრობენ.
| მხარე / მუნიციპალიტეტი[7] | 2002 | 2014 | 2016 | 2017 | 2018 | 2024[8] |
|---|---|---|---|---|---|---|
| კახეთი | 407 182 |  318 583 | 317 800 | 315 900 | 314 700 | 303 833 |
| ახმეტის მუნიციპალიტეტი | 41 641 | 31 461 | 31 000 | 30 500 | 30 200 | 28 908 |
| გურჯაანის მუნიციპალიტეტი | 72 618 | 54 337 | 53 900 | 53 500 | 53 100 | 50 111 |
| დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი | 30 811 | 21 221 | 21 300 | 21 200 | 21 100 | 18 904 |
| თელავის მუნიციპალიტეტი | 70 589 | 58 350 | 57 700 | 57 200 | 56 600 | 57 359 |
| ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი | 51 066 | 41 678 | 41 600 | 41 500 | 41 400 | 40 070 |
| საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი | 59 212 | 51 761 | 52 100 | 52 100 | 52 300 | 51 102 |
| სიღნაღის მუნიციპალიტეტი | 43 587 | 29 948 | 30 000 | 29 800 | 29 700 | 28 762 |
| ყვარლის მუნიციპალიტეტი | 37 658 | 29 827 | 30 100 | 30 200 | 30 300 | 28 617 |
ეთნიკური შემადგენლობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კახეთის ეროვნული შედგენილობა მრავალფეროვნებით არ გამოირჩევა. აქ უმრავლესობა (85 %) ქართველია. აქ ასევე ცხოვრობენ აზერბაიჯანელები, ქისტები, ოსები, რუსები და სომხები.
ეკონომიკა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კახეთის მხარე სასოფლო-სამეურნეო რეგიონია, რომლის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენს მევენახეობა. რეგიონის ღვინის წარმოებაში აშშ-სა და საფრანგეთის ინვესტიციებია წარმოდგენილი. საგარეჯოსა და დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტებში ნავთობის გარკვეული მარაგებია. 2004 წელს ჩინური კაპიტალის მონაწილეობით აშენდა და ექსპლუატაციაში შევიდა ხადორის ჰესი. მხარისათვის პერსპექტიულია ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარება (დავით გარეჯის კომპლექსი, ალავერდი, იყალთო და სხვა).
ღირსშესანიშნაობები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების, არქიტექტურისა და კულტურის მრავალი ძეგლი, მათ შორის უმნიშვნელოვანესია:
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
- ოფიციალური ვებ-გვერდი
- საქართველოს მუზეუმები — კახეთი დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2024
- ↑ georgia-ethnic-2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-12-20. ციტირების თარიღი: 2021-02-23
- ↑ georgia-religion2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-06-10. ციტირების თარიღი: 2021-02-23
- ↑ „კახეთის გუბერნატორად ირაკლი შიოშვილი დაინიშნა“. reginfo.ge. ციტირების თარიღი: 15 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი
|access-date=-ში (დახმარება) - ↑ „კახეთის სახელმწიფო რწმუნებულად გიორგი ალადაშვილი დაინიშნა“. gov.ge. ციტირების თარიღი: 29 აგვისტო, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი
|access-date=-ში (დახმარება)[მკვდარი ბმული] - ↑ კახეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებულად პლატონ კალმახელიძე დაინიშნა. 1tv.ge (18 თბერვალი, 2026).
- ↑ Georgia division. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-10-30. ციტირების თარიღი: 2019-02-01
- ↑ საქართველოს 2024 წლის მოსახლეობის აღწერის დაზუსტებული შედეგები. geostat.ge. ციტირების თარიღი: 2026-04-30.
| ||||||||
| ||||||||||||||
