კახეთის მხარე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
Disambig-dark.svg ეს სტატია ადმინისტრაციულ რეგიონს ეხება. ისტორიული მხარის შესახებ, იხილეთ კახეთი.
კახეთის მხარე
KM-ka.svg
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
ადმ. ცენტრი თელავი
შიდა დაყოფა ახმეტის მუნიციპალიტეტი, გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი, თელავის მუნიციპალიტეტი, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, სიღნაღის მუნიციპალიტეტი და ყვარლის მუნიციპალიტეტი
კოორდინატები 41°45′00″ ჩ. გ. 45°43′00″ ა. გ. / 41.75000° ჩ. გ. 45.71667° ა. გ. / 41.75000; 45.71667
სახელმწიფო რწმუნებული ირაკლი ქადაგიშვილი
ფართობი 11,309.5 კმ²
მოსახლეობა Decrease2.svg 318 583 კაცი (2014) კაცი
სიმჭიდროვე 28 კაცი/კმ² კაცი/კმ²
ISO 3166 კოდი GE-KA
ოფიციალური საიტი http://www.kakheti.gov.ge/
Kakheti in Georgia (Georgian view).svg
ალავერდი

კახეთის მხარე — მხარე აღმოსავლეთ საქართველოში, მოიცავს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინციების კახეთის, ჰერეთის (ნაწილობრივ) და თუშეთის ტერიტორიებს. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-KA.

ადმინისტრაციული დაყოფა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კახეთის მხარეში შედის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შემდეგი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ერთეულები:

რუკა მუნიციპალიტეტები
KM-ka.svg
ახმეტის მუნიციპალიტეტი
გურჯაანის მუნიციპალიტეტი
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი
თელავის მუნიციპალიტეტი
ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი
სიღნაღის მუნიციპალიტეტი
ყვარლის მუნიციპალიტეტი

ზოგადი ცნობები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მხარის ფართობი შეადგენს 11 310 კვ.კმ–ს, მოსახლეობა — 318 583, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კვ.კმ–ზე — 28 კაცს. მოსახლეობის 85,16 % ქართველია, 10,16 % აზერბაიჯანელი, 4,68 % სხვა ეროვნებების წარმომადგენელი. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი თელავი. მხარეში 285 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის:

ადგილობრივი მმართველობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მხარის ადმინისტრაციული ერთეულებია: ქალაქის მერია — 1, რაიონის გამგეობა — 8, სოფლის საკრებულო — 110. მხარეში სახელმწიფო მმართველობას ახორციელებს საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დანიშნული სახელმწიფო რწმუნებული. ამ თანამდებობაზე, რომელიც შემოღებულ იქნა 1993 წლის დეკემბერში, დღემდე მუშაობდნენ:

ეკონომიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კახეთის მხარე სასოფლო–სამეურნეო რეგიონია, რომლის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენს მევენახეობა. რეგიონის ღვინის წარმოებაში აშშ–სა და საფრანგეთის ინვესტიციებია წარმოდგენილი. საგარეჯოსა და დედოფლისწყაროს რაიონებში ნავთობის გარკვეული მარაგებია. 2004 წელს ჩინური კაპიტალის მონაწილეობით აშენდა და ექსპლოატაციაში შევიდა ხადორის ჰესი. მხარისათვის პერსპექტიული ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარება (დავით გარეჯის კომპლექსი, ალავერდი, იყალთო და სხვა).

ღირსშესანიშნაობები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების, არქიტექტურისა და კულტურის მრავალი ძეგლი, მათ შორის უმნიშვნელოვანესია:

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მხარის ადრინდელი ისტორია იხილეთ სტატიებში:

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ამჟამად კახეთში 407 ათასამდე მცხოვრებია (საქართველოს მოსახლეობის თითქმის 9 %). უკანასკნელი ნახევარი საუკუნის მანძილზე მისი მოსახლეობა შედარებით ნელა იზრდებოდა, რაც განპირობებული იყო ზომიერი ბუნებრივი მატებითა და სოფლიდან ქალაქში მიგრაციით. კახეთში მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33 კაცს უდრის ერთ კვადრატულ კილომეტრზე. კახელები ძირითადად ივრის ზეგნის ჩრდილოეთ ნაწილში — ალაზნის ველის მიმდებარე გორაკ-ბორცვიან ზოლში ცხოვრობენ.

მხარე / რაიონი-მუნიციპალიტეტი[1] 1959 წ. აღწ. 1970 წ. აღწ. 1979 წ. აღწ. 1989 წ. აღწ. 1991' 2002 წ. აღწ. 2014 წ. აღწ. 2016' 2017' 2018'
კახეთი 395 438 Increase2.svg416 048 Increase2.svg427 841 Increase2.svg442 296 Increase2.svg445 200 Decrease2.svg407 182 Decrease2.svg318 583 Decrease2.svg317 800 Decrease2.svg315 900 Decrease2.svg314 700
ახმეტის 37 141 40 960 43 587 42 254 42 900 41 641 31 461 31 000 30 500 30 200
გურჯაანის 71 829 75 357 76 753 78 442 78 700 72 618 54 337 53 900 53 500 53 100
დედოფლისწყაროს 36 316 37 330 35 405 37 299 37 200 30 811 21 221 21 300 21 200 21 100
თელავის 59 139 67 932 73 511 77 988 78 200 70 589 58 350 57 700 57 200 56 600
ლაგოდეხის 48 476 52 840 52 217 54 402 55 000 51 066 41 678 41 600 41 500 41 400
საგარეჯოს 51 717 48 031 54 163 60 348 60 700 59 212 51 761 52 100 52 100 52 300
სიღნაღის 51 942 52 034 50 073 49 326 49 400 43 587 29 948 30 000 29 800 29 700
ყვარლის 38 878 41 564 42 132 42 237 43 100 37 658 29 827 30 100 30 200 30 300

ეთნიკური შემადგენლობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კახეთის ეროვნული შედგენილობა მრავალფეროვნებით არ გამოირჩევა. აქ უმრავლესობა (85 %) ქართველია. აქ ასევე ცხოვრობენ აზერბაიჯანელები, რუსები და სომხები.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]