მანილა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ქალაქი
მანილა
Lungsod ng Maynila
Big Manila.jpg
დროშა გერბი
დროშა გერბი
ქვეყანა ფილიპინების დროშა ფილიპინები
სტატუსი დედაქალაქი
კოორდინატები 14°35′ ჩ. გ. 120°58′ ა. გ. / 14.583° ჩ. გ. 120.967° ა. გ. / 14.583; 120.967
შიდა დაყოფა 6 ოლქი
ქალაქის მერი ჯოზეფ ესტრადა[1]
ფართობი 38.55[2][3] კმ²
სიმაღლე 16.0
მოსახლეობა 1,652,171 კაცი (2010)
სიმჭიდროვე 42,858 კაცი/კმ²
აგლომერაცია 22,710,000[4]
სასაათო სარტყელი UTC+8
სატელეფონო კოდი 2
საფოსტო ინდექსი 0900 - 1096
ოფიციალური საიტი www.manila.gov.ph
მანილა (ფილიპინები)
Red pog.svg

მანილაფილიპინების დედაქალაქი. მანილა არის ერთერთი იმ თექვსმეტი ქალაქიდან, რომლებიც შეადგენენ ფილიპინების დედაქალაქის რეგიონს. მანილაში მდებარეობს აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების ოფისები. 2012 წელს გლობალიზაციის და მსოფლიო ქალაქების კვლევის ქსელმა მანილას მსოფლიო ქალაქის წოდება მიანიჭა.[5]

ქალაქი მდებარეობს მანილას ყურის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მონაცემებით 1,652,171 მოსახლით[6] მანილა ფილიპინებში სიდიდით მეორე და კვადრატულ კილომეტრზე 42,857 ადამიანით ის მსოფლიოს ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქია.[7]

მანილა იყოფა ექვს საკანონმდებლო ოლქად და თექვსმეტ რაიონად.

მანილას შესახებ უძველესი წერილობითი წყარო თარიღდება X საუკუნით. ის მოხსენებულია ლაგუნას სპილენძის წარწერაში, სადაც აღწერილია მელაიუს (მანილას სამეფო) და მატარამის სამეფოებს შორის დიპლომატიური ურთიერთობა. მანილას ქონდა უპირატესი სავაჭრო ურთიერთობა მინის დინასტიასთან. მოგვიანებით ქალაქი გახდა მაჯაპაჰიტის პროვინცია. ფილიპინებზე ბრუნეის იმპერიის შეჭრის შემდეგ ის დაიპყრო სულთანმა ბოლკიაჰმა და უწოდა „მაინილა“ რომელიც საწარმოებია Scyphiphora hydrophyllacea-ს ბუჩქის ტაგალური სახელი „ნილა“-დან, მანამდე ქალაქის სახელი იყო სელუდონგი.

XV საუკუნემდე მანილა იყო მუსლიმანური, შემდეგ ის მექსიკელმა კონკისტადორებმა გააქრისსტისანეს. მექსიკელენბმა რეგიონს დაარქვეს Nuevo Reiono de Castilla (კასტილიის ახალი სამეფო) და მაინილას სახელი შეამოკლეს თანამედროვე ვარიანტად - მანილა.

მანილა გარდაიქმნა ესპანეთის ოსტ-ინდოეთის ცენტრად. ის გახდა ლათინური ამერიკის და აზიის სავაჭრო გზის საკვანძო ქალაქი.[8] მისი მოსახერხებელი მდებარეობის გამო მანილამ „აღმოსავლეთის მარგალიტის“ ზედმეტსახელი მიიღო. შემდგომ პერიოდში ხელისუფლება გადადიოდა ადგილობრივი აჯანყებულების, ბრიტანელი ოკუპანტების და აჯანყებული სიფაები ხელში.[9] 1896-1898 წლებში მანილა მოიცვა ფილიპინების აჯანყებამ, ხოლო 1998 წელს ესპანეთ-ამერიკის ომის შემდეგ ის მოექცა ამერიკული იმპერიალიზმის ქვეშ. ქალაქის ურბანული დაგეგმარება გაკეთებულია ამერიკული მმართველობის დროს.[10] მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ამერიკა დაეხმა მანილას ინფრასტრუქტურის განვითარებაში.[11] ქალაქი მას შემდეგ განუხრელად იზრდება.

დამეგობრებული ქალაქები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მანილა დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან: [12]


აზია და წყნარი ოკეანის რეგიონი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჩრდილოეთი ამერიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Cities. Department of the Interior and Local Government. წაკითხვის თარიღი: 30 November 2012.
  2. Manila City Profile. FuturArc. წაკითხვის თარიღი: 29 January 2015.
  3. List of Cities. PSGC Interactive. National Statistical Coordination Board. წაკითხვის თარიღი: 24 April 2014.
  4. Demographia World Urban Areas PDF (March 2013). Demographia. წაკითხვის თარიღი: 24 November 2013.
  5. GaWC - The World According to GaWC 2012. წაკითხვის თარიღი: 2015-11-29.
  6. Total Population by Province, City, Municipality and Barangay: as of May 1, 2010. 2010 Census of Population and Housing. National Statistics Office of the Republic of the Philippines. წაკითხვის თარიღი: 6 April 2012.
  7. Manila Population 2015 - World Population Review. წაკითხვის თარიღი: 2015-11-29.
  8. Rethinking the rise of the West: Global Commodities. წაკითხვის თარიღი: 2015-11-29.
  9. Sitio y conquista de Manila por los ingleses en 1762. Monografía del Sr. Marqués de Ayerbe / Cesáreo Fernández Duro | Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes. წაკითხვის თარიღი: 2015-11-29.
  10. Gates, John M. (November 2002). "The Pacification of the Philippines", The U.S. Army and Irregular Warfare. წაკითხვის თარიღი: 20 February 2010. 
  11. White, Matthew. "Death Tolls for the Man-made Megadeaths of the 20th Century". Retrieved August 1, 2007.
  12. About Manila: Sister Cities. City of Manila. წაკითხვის თარიღი: 3 January 2015.
  13. Relationship with Sister Cities: Manila. Bangkok Metropolitan Administration. წაკითხვის თარიღი: May 27, 2015.
  14. Beijing's Sister Cities. eBeijing. წაკითხვის თარიღი: 3 January 2015.
  15. 15.0 15.1 Overview of China-Philippines Bilateral Relations: III. Exchanges and Cooperation in the Fields of Culture, Education, Science and the Military, etc.. Embassy of the People's Republic of China in the Republic of the Philippines (March 5, 2009). ციტატა: „There are 24 pairs of sister-cities or sister-provinces between China and the Philippines, namely: Hangzhou and Baguio City, Guangzhou and Manila City, Shanghai and Metro Manila, Xiamen and Cebu City, Shenyang and Quezon City, Fushun and Lipa City, Hainan and Cebu Province, Sanya and Lapu-Lapu City, Shishi and Naya City, Shandong and Ilocos Norte Province, Zibo and Manduae City, Anhui and Nueva Ecija Province, Hubei and Leyte Province, Liuzhou and Muntinlupa City, Hezhou and San Fernando City, Haerbin and Cagayan de Oro City, Laibin and Laoag City, Beijing and Manila City, Jiangxi and Bohol Province, Guangxi Zhuang Autonomous Region and Davao City, Lanzhou and Albay Province, Beihai and Puerto Princessa City, Fujian Province and Laguna Province, Wuxi and Puerto Princessa City.“ წაკითხვის თარიღი: 4 February 2015.
  16. Sisterhood Agreement With Democratic Republic Of Timor Leste. City of Manila.
  17. Sister Cities - Ho Chi Minh City. Ho Chi Minh City. წაკითხვის თარიღი: 7 February 2015.
  18. Sister and Friendship Cities. წაკითხვის თარიღი: 7 February 2015.
  19. Sister Cities Spanish. წაკითხვის თარიღი: 2013.
  20. International Sister Cities. Taipei City Council.
  21. Manila-Takatsuki sisterpact. City of Manila. წაკითხვის თარიღი: 8 January 2015.
  22. 22.0 22.1 List of Sister City Affiliations with Japan (by country): Philippines. Japan Council of Local Authorities for International Relations (CLAIR, Singapore) (February 29, 2012). წაკითხვის თარიღი: 4 February 2015.
  23. How the Filipino hero found his samurai wife in Yokohama. Inquirer.net. წაკითხვის თარიღი: 8 January 2015.
  24. Manila, Philippines. Sister Cities International. წაკითხვის თარიღი: 27 October 2014.
  25. 25.0 25.1 25.2 25.3 US-Asia Sister Cities by State. East West Center. წაკითხვის თარიღი: 5 February 2015.
  26. Foreign Relations. (June 24, 2005)Manila-Montreal Sister City Agreement Holds Potential for Better Cooperation. The Republic of the Philippines. დაარქივებულია ორიგინალიდან December 5, 2009-ში. წაკითხვის თარიღი: October 2, 2009.
  27. NYC's Partner Cities. New York City Global Partners. წაკითხვის თარიღი: 19 January 2015.
  28. Winnipeg's Sister Cities: Manila (Maynila), Philippines (Republika ng Pilipinas).