იემენი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
იემენის რესპუბლიკა
الجمهورية اليمنية
იემენი
იემენის
ჰიმნი: გაერთიანებული რესპუბლიკა
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
სანა
15.8° ჩ. გ. 47.9° ა. გ. / 15.8° ჩ. გ. 47.9° ა. გ. / 15.8; 47.9
ოფიციალური ენა არაბული ენა
მთავრობა რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადი
ფართობი
 -  სულ 527,968 კმ2 (49)
მოსახლეობა
 -  2007 შეფასებით 22,230,531 (51-ე)
 -  2004 აღწერა 19,685,161 
 -  სიმჭიდროვე 42 კაცი/კმ2 (160-ე)
მშპ (მუპ) 2005 შეფასებით
 -  სულ $19.480 მილიარდი (110-ე)
 -  ერთ მოსახლეზე $900 (175-ე)
აგი (2007) 0.508 (საშუალო) (153-ე)
ვალუტა იემენის რიალი (YER)
დროის სარტყელი UTC +3სთ.
ქვეყნის კოდი YEM
Internet TLD .ye
სატელეფონო კოდი 967

იემენი (არაბ. اليمن‎‎, ალ-იამან), ოფიციალურად იემენის რესპუბლიკა (არაბ. الجمهوريّة اليمنية‎‎, ალ-ჯუმჰურიიია ალ-იამანიიია) — სახელმწიფო, რომელიც მდებარეობს არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთით. არის ახლო აღმოსავლეთის ნაწილი. ესაზღვრება ომანსა და საუდის არაბეთს. ასევე აქვს გასავლელი წითელსა და არაბეთის ზღვებში.

აზიის ამ ულამაზეს მხარეში ტურისტების მიზიდვის მთავარი წყარო დედაქალაქში გამეფებული ღამის ცხოვრებაა. მის დედაქალაქ სანას უწოდებენ ქალაქს, რომელსაც არასდროს სძინავს. იქ სანახავი და დასათვალიერებელი მართლაც რომ ბევრია.

სანაში ყოველწლიურად მილიონობით ტურისტი ჩადის ასობით უძველესი სამლოცველოს სანახავად. მათი უმრავლესობა ძირითადად ევროპისა და აზიის ქვეყნებიდანაა, მაგრამ არიან ისეთებიც, რომლებიც მსოფლიოს სხვა შორეული კუთხეებიდან მოფრინავენ საოცრების დასათვალიერებლად.

კლიმატი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იემენის კლიმატი განსაკუთრებით თბილი და მშრალია. ქვეყანას ესაზღვრება წითელი ზღვა, აქედან გამომდინარე, მასზე ძირითადად ზღვის ჰაერი ვრცელდება. საკურორტო სეზონი იემენში მთელი წლის განმავლობაში გრძელდება. ზაფხული ხშირ შემთხვევაში ცხელი და აუტანელია, ამ დროს მინიმალური ტემპერატურა 40 გრადუსი მაინცაა, ხოლო ზამთარი შედარებით გრილია, თუმცა 32 გრადუსზე დაბდა ტემპერატურა იშვიათად ეცემა.

წვიმები უფრო მთიანი რეგიონებისთვისაა დამახასიათებელი, მაგრამ ყოველგვარი ტემპერატურული ცვლილებების გარეშე.

ადმინისტრაციული დაყოფა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2004 წლის თებერვლის მიხედვით, იემენის ტერიტორია იყოფა საგუბერნატოროებად (მუჰაფაზა) და ერთ მუნიციპალიტეტად.[1] საგუბერნატორებს შორის მოსახლეობით ყველაზე დიდა ტაიზი, 2,513,003 მცხოვრებლით.

იემენის საგუბერნატოროები
სახელი დედაქალაქი მოსახლეობა
2004 აღწერა [2]
მოსახლეობა
2006 აღწერა.[3]
ნომერი
ადენი ადენი 589,419 634,710 1
ამრანი ამრანი 877,786 909,992 2
აბიანი ზინჯიბარი 433,819 454,535 3
ელ-დალი 470,564 504,533 4
ელ-ბეიდა ელ-ბეიდა 577,369 605,303 5
ჰოდეიდა ჰოდეიდა 2,157,552 2,300,179 6
ელ-ჯაუფი ელ-ჯაუფი 443,797 465,737 7
ელ-მაჰრა ელ-გაიჰდა 88,594 96,768 8
ელ-მაჰვიტი ელ-მაჰვიტი 494,557 523,236 9
სანა სანა 1,747,834 1,947,139 10
დამარი დამარი 1,330,108 1,412,142 11
ჰადრამაუტი ელ-მუკალა 1,028,556 1,092,967 12
ჰაჯა ჰაჯა 1,479,568 1,570,872 13
იბი იბი 2,131,861 2,238,537 14
ლაჰიჯი ლაჰჯი 722,694 761,160 15
მარიბი მარიბი 238,522 251,668 16
რაიმა 394,448 418,659 17
საადა საადა 695,033 746,957 18
სანა სანა 919,215 957,798 19
შაბვა ატაქი 470,440 494,638 20
ტაიზი ტაიზი 2,393,425 2,513,003 21

საგუბერნატოროები ასევე იყოფიან ოლქებად, იემენში 333 ოლქია (muderiah). 2001 წლის მიხედვით იემენში არის 38,284 სოფელი .

1990 წელს, იემენის გაერთიანების შემდეგ ქვეყნის შემადგენლობაში შევიდა სამხრეთი იემენის ტერიტორიებიც.

ეკონომიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : იემენის ეკონომიკა.

ფული[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იემენის ეროვნული ვალუტა რიალია. 1 ამერიკული დოლარი 199.150 რიალის ეკვივალენტია. ამერიკული დოლარით სარგებლობა ჩვეულებრივი მოვლენაა, ამაზე არცერთ რეგიონში პრობლემა არ იქმნება. უფრო მეტიც, მაღალი დონის სასტუმროებსა და რესტორნებში გადახდა დოლარებში ხდება.

ტრანსპორტი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იემენი სამხრეთ–დასავლეთ აზიაში მდებარეობს და იქ მოხვედრა ძნელი არაა. ქვეყანაში 17 აეროპორტია, საერთაშორისო კი დედაქალაქ სანაში მდებარეობს. თვითმფრინავით ძირითადად სხვა კონტიტენტების მცხოვრებნი სარგებლობენ.

იემენში გაცილებით იაფად და კომფორტულად ავტობუსით ან გემით ჩასვლაა შესაძლებელი. მეზობელი ქვეყნებიდან იემენის მიმართულებით ყოველდღე გადიან ავტობუსები. ქვეყანაში საერთოდ არ არის სარკინიგზო სისტემა. ნებისმიერ ქალაქში პორტია განთავსებული, გემით მგზავრობა კი ერთგვარი კრუიზია.

რაც შეეხება ქვეყნის ტერიტორიაზე გადაადგილებას, ეს ნამდვილად არ არის ადვილი იქიდან გამომდინარე, რომ ცუდი და დანგრეული გზებია. ამ თვალსაზრისით ყველაზე ოპტიმალურ ტრანსპორტს მანქანა წარმოადგენს. მანქანის დაქირავება სპეციალურ სააგენტოშია შესაძლებელი.

ავტობუსით მგზავრობა გაცილებით იაფი ჯდება, მაგრამ დანგრეული გზების გამო. გადაადგილებას დიდ დროს ანდომებს ქალაქებს შორის გადასაადგილებლად მოსახერხებელია ე.წ შეარდ ტაქსები, რომლის დაქირავება რამდენიმე კაცს ერთად შეუძლიათ.

დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : იემენის დემოგრაფია.

რელიგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იემენი ისლამური ქვეყანაა. ამგვარად სახელმწიფო რელიგიად ისლამია გამოცხადებული. აღსანიშნავია, რომ ქვეყანაში რელიგიის თავისუფლება არაა, მიუხედავად იმისა, იქ 3 ათასამდე ქრისტიანი ცხოვრობს.

ენა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

არაბული იემენის ოფიციალური ენაა. იქაური არაბული ენა დიალექტების სიმრავლით გამოირჩევა. ინგლისურ ენაზე მოსაუბრე ძალიან ცოტაა, რომ არაფერი ვთქვათ სხვა ნებისმიერ უცხო ენაზე.

კულინარია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იემენის ტრადიციული კერძები ცხვრის ხორცითა და ბოსტნეულით მზადდება. ისლამურ ქვეყანაში ღორის ხორცს საერთოდ არ მიირთმევენ. ეროვნულ სამზარეულოზე მეზობელი ქვეყნების გავლენა აშკარაა. საშუალო დონის რესტორნებში 30–40 დოლარად კარგად დანაყრდებით. ისევე, როგორც ადგილობრივებში, ტურისტებშიც ნაციონალური კერძებიდან პირველობას არ თმობს სალტაძროხის ხორცისა და ბოსტნეული სოუსი. იემენი ცნობილია თაფლის მოყვარული ხალხით. ყოველ მეორე ადგილობრივს საკუთარი ფუტკრები ჰყავს. ტრადიციული კერძებიდან ასევე აღსანიშნავია ჰამილი – ჩაშუშული ცხვრის ხორცი და კაბსა – ცხვრის ხორცი ბრინჯით. აღსანიშნავია, რომ ადგილობრივები ცხვრისა და ქათმის ხორცს უფრო მიირთმევენ, ვიდრე ძროხისას ან ხბოსი, შეიძლება იმიტომ, რომ ორივე საკმაოდ ძვირია. სასმელებიდან პირველ ადგილზეა რძიანი ჩაი. ალკოჰოლზე შეზღუდვაა და მხოლოდ მაღალი დონის რესტორნებში შეიძლება მისი დალევა.

ღირსშესანიშნაობები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

საფეხმავლო ხიდი საჰარას ოლქი, იემენი.

იემენი დიდი კულტურის მქონე ქვეყანაა. სანა ისტორიული დედაქალაქია, ამავდროულად ის თანამედროვე ქალაქიცაა. მის მთავარ ღირსშესანიშნაობად მე–17 საუკუნით დათარიღებული ციხესიმაგრე წარმოადგენს. ასევე კარგი სანახავია ეროვნული მუზეუმი. სანა გარშემორტყმულია მთებით. დედაქალაქის სრულყოფილად დასათვალიერებლად 3 დღე მაინცაა საჭირო. სანას დასავლეთით, მთის წვერზე, გაშენებულია სოფელი კავკაბენი. ერთი შეხედვით, ეს სოფელი ჩიტის ბუდეს წააგავს. წითელის ზღვის ყველაზე პოპულარული კურორტი ქალაქი ადენია. იქ ყველაზე მშრალი და მზიანი კლიმატია. მშვენიერი თეთრი პლაჟების პარალელურად ტურისტების ყურადღებას ულამაზესი ფაუნა იქცევს. ტურისტების მომსახურებაში შედის საექსკურსიო კატერები, წყალქვეშა ნავი და აკვალანგებით ყვინთვა ინსტრუქტორთან ერთად. ქალაქში ნებისმიერი გემოვნებისა და შესაძლებლობის მქონდე ადამიანისთვის მოიძებნება სასტუმროები. მათი ფასი 25 დოლარიდან იწყება.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Governorates of Yemen.
  2. იემენის სტატისტიკის ორგანიზაცია. General Population Housing and Establishment Census 2004 Final Results [1], Statistic Yearbook 2005 of Yemen [2]
  3. Statistic Yearbook 2006 of Yemen
Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: