დედოფლისწყარო

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ქალაქი
დედოფლისწყარო
Dedoplis Tskaro and Ilia mountain (G.N. 2009).jpg
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მხარე კახეთის მხარე
მუნიციპალიტეტი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი
კოორდინატები 41°27′ ჩ. გ. 46°06′ ა. გ. / 41.450° ჩ. გ. 46.100° ა. გ. / 41.450; 46.100
ქალაქი 1963  წლიდან
მოსახლეობა 7,7 ათასი კაცი (2002)
სატელეფონო კოდი +995 356[1]
საფოსტო ინდექსი 1600[2]

GEO-KK-DP.svg

Red pog.svg

დედოფლისწყარო მდებარეობა კახეთის მხარე

Red pog.png

დედოფლისწყარო (1991 წლამდე წითელწყარო) — ქალაქი აღმოსავლეთ საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შირაქის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 800 მ სიმაღლეზე, თბილისი-დედოფლისწყაროს სარკინიგზო ხაზის საბოლოო პუნქტი. თბილისიდან რკინიგზით 144 კმ-ითაა დაშორებული. ქალაქად გამოცხადდა 1963 წელს. მოსახლეობა 7,7 ათასი (2002 წ.). ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები. დედოფლისწაროში ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა, იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურა 10,1°C, იანვარში –1,5°C, ივლისში 21,7°C; აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა -26°C, აბსოლუტურ მაქსიმალური 35°C. ნალექები 650 მმ წელიწადში.[3]

1869 წელს გერმანელმა მეწარმეებმა კარლ ჰენრიხ ფონ სიმენსმა და ვერნერ ფონ სიმენსმა სოფლის სიახლოვეს დააარსეს ნავთობგადასამუშავებელი ქარხანა, რომელიც მოქმედებდა 1870-იანი წლების შუა პერიოდამდე.[4]

„დედოფლის წყარო“ ცნობილია XI საუკუნიდან, როდესაც საქართველოს მეფემ დავით აღმაშენებელმა აქ სამხედრო პოსტი განათავსა. ლეგენდა ამ ადგილის სახელწოდებას თამარ მეფის (1184-1207) სახელს უკავშირებს. 1803 წელს რუსულმა ჯარებმა ამ ადგილას დააარსეს სიმაგრე. 1991 წელს ქალაქმა აღიდგინა თავისი ისტორიული სახელწოდება.[5]

დედოფლისწყაროდან რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს შუა საუკუნეების ციხე-ქალაქი ხორნაბუჯი, რომელიც წყაროებში პირველად იხსენიება V საუკუნეში, როდესაც აქ მეფე ვახტანგ I გორგასალმა საეპისკოპოსო კათედრალი დააარსა. იგი საქართველოს ერთ-ერთ უძველეს და ულამაზეს ციხე-ქალაქს წარმოადგენს. თვითონ ციხის მთავარი ციტადელი მიუვალ კლდეზეა გაშენებული, საიდანაც ულამაზესი ხედები იშლება.[6]

სქოლიო[რედაქტირება]