ეფესო
|
ქალაქი
ეფესო
Ἔφεσος
|
ეფესო (ძვ.-ბერძნ. Ἔφεσος, თურქ. Efes) იყო ძველი ბერძნული პოლისი, შემდეგ კი მნიშვნელევონი რომაული ქალაქი მცირე აზიის დასავლეთ მხარეს. თანამედროვე სელჩუკის ადგილას, იზმირის პროვინცია, თურქეთი. ის იყო იონიელების კავშირში შემავალი ერთ-ერთი ქალაქი თორმეტიდან.[1]. რომაული მმართველობის პერიოდში, ის იყო დიდი ხნის განმავლობაში რომის იმპერიის სიდიდით მეორე ქალაქი, იმპერიის დედაქალაქის, რომის შემდეგ.[2][3] ძვ. წ. I საუკუნეში ეფესოს მოსახლეობა იყო 250,000, რაც მას მსოფლიოში სიდიდით მეორე ქალაქადაც აქცევს.[3]
ქალაქი სახელგანთქმულია იქ მდებარე არტემიდას ტაძრის გამო, (აშენდა დაახ. ძვ. წ. 550 წელს) რომელიც შეტანილია ძველი მსოფლიოს შვიდი საოცრების სიაში.
ეფესო და ქრისტიანობა [რედაქტირება]
ეფესო ჩვენი წელთაღრიცხვის 50-ანი წლებიდან, ადრეული ქრისტიანობის მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. 52-54 წლებში ეფესოში პავლე მოციქული ცხოვრობდა, სადაც ის თანამოაზრებთან ერთად ღია მისიონერულ საქმიანობას ეწეოდა.[4] სადაც მას პრობლემები შეექმნა ხელოსნებთან, რომელთა შემოსავლის წყაროს არტემიდას ტაძარში არტემიდას ქანდაკებების გაყიდვა წარმოადგენდა [5]. 53-57 წლებში მან დაწერა პირველი კორინთელთა მიმართ, მოგვიანებით როდესაც ის იმყოფებოდა რომის ციხეში (62 წელი) მან დაწერა ეფესელთა მიმართ.
იოანე ღვთისმეტყველი რომის აზიურ ნაწილში მოღვაწეობდა,[6] და მისი სახარება შესაძლებელია ეფესოში იყოს დაწერილი.[7] ეფესო გამოცხადებაში მოხსენებული შვიდი ეკლესიიდან ერთ-ერთია[8], რაც მის სიძლიერეზე მიუთითებს.
მარიამ ღვთისმშობელის სახლი ითვლება მარიამ ღვთისმშობელის ბოლო საცხოვრისად (სელჩუკიდან დაახლოებით 7 კილომეტრი). ის პოპულარულია მომლოცველებში, მათ შორის მოინახულეს ბოლო სამმა პაპმაც.
ეფესოს ღვთისმშობლის ეკლესია რომელიც მდებარეობს ეფესუსის პორტთან ახლოს 431 წელს იყო ეფესოს საეკლესიო კრების ადგილი, სადაც მოხდა ნესტორის (428-431) ცრუსწავლების განსჯა. ეფესოს მეორე საეკლესიო კრება შედგა 449 წელს, თუმცა მისი მიერ მიღებული აქტები არ არის საყოველთაოდ აღიარებული.
სქოლიო [რედაქტირება]
- ↑ ჰეროდოტე, 1.142
- ↑ Quezi: Ephesus
- ↑ 3.0 3.1 Oklahoma Christian University: Ephesus
- ↑ "Paul, St." Cross, F. L., ed. The Oxford dictionary of the Christian church. New York: Oxford University Press. 2005
- ↑ http://www.orthodoxy.ge/tserili/akhali_agtqma/saqme-19.htm - მოციქულთა საქმენი
- ↑ უილიამ დურანტი. Caesar and Christ. New York: Simon and Schuster. 1972
- ↑ სტეფან ჰარისი, Understanding the Bible. Palo Alto: Mayfield. 1985. "The Gospels" p. 266-268
- ↑ http://www.orthodoxy.ge/tserili/akhali_agtqma/apokalips-2.htm - გამოცხადება
რესურსები ინტერნეტში [რედაქტირება]
- lib.utexas.edu/რუკები, მცირე აზიის რუკა (დღევანდელი თურქეთი).
- unc.edu, რომის იმპერიის რუკა, მეორე საუკუნის ბოლოს.
- lib.utexas.edu/რუკები, რომის იმპერიის აღმოსავლეთ ნახევარის რუკა.
- online.mq.edu.au, ეფესოს ფულის ერთულები, მაქვარინის უნივერსიტეტი, ავსტრალია.
- whitman.edu/თეატრი, ეფესოს თეატრი.
- ეფესოს ანტიკური ქალაქის სურათბი
- asiaminorcoins.com, მცირე აზიაში მოშრილი ფულის ერთულები – ანტიკური ეფესოს ბერძნულ-რომაული ფული.
- fotopedia.com, ეფესოს რჩეული სურათბი.
- ეფესოს 340 სურათი
- ვიენა ეფესოს მუზეუმი, ეფესოს მუზეუმი – გალერეა
