სან-ტომე და პრინსიპი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
სან-ტომესა და პრინსიპის დემოკრატიული რესპუბლიკა
República Democrática de São Tomé e Príncipe
სან-ტომე და პრინსიპი
სან-ტომე და პრინსიპის
ჰიმნი: Independência total
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
სან-ტომე
0°20′ ჩ. გ. 6°44′ ა. გ. / 0.333° ჩ. გ. 6.733° ა. გ. / 0.333; 6.733
ოფიციალური ენა პორტუგალიური ენა
მთავრობა რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი მანუელ პინტუ და კოშტა
ფართობი
 -  სულ 964 კმ2 (183-ე)
 -  წყალი (%) 0
მოსახლეობა
 -  2005 შეფასებით 157,000 (188-ე)
 -  სიმჭიდროვე 171 კაცი/კმ2 (71-ე)
მშპ (მუპ) 2006 შეფასებით
 -  სულ $214 მილიონი (218-ე)
 -  ერთ მოსახლეზე $1,266 (205-ე)
აგი (2007) 0.654 (საშუალო) (123-ე)
ვალუტა დობრა (STD)
დროის სარტყელი +0
ქვეყნის კოდი STP
Internet TLD .st
სატელეფონო კოდი 239

სან-ტომე და პრინსიპი (პორტ. República Democrática de São Tomé e Príncipe) — კუნძულოვანი სახელმწიფო გვინეის ყურეში, აფრიკის სანაპიროსთან. სახელმწიფოს შემადგენლობაში შედის ორი ვულკანური წარმოშობის კუნძული – სან-ტომე და პრინსიპი, რომელთა შორის მანძილია 140 კმ. გარდა ამისა ქვეყნის ფარგლებშია 6 მცირე კუნძული. ქვეყნის ფართობია 1001 კმ². მოსახლეობა – 163 000 (2009, შეფასება), დედაქალაქი – სან-ტომე.

ბუნება[რედაქტირება]

კუნძულები სან-ტომე და პრინსიპი აგებულია უმთავრესად ბაზალტით. შემორჩენილია ვულკანური კონუსები (სიმაღლე 2 024 მ-მდე, კ. სან-ტომე), კრატერებში პატარა ტბებია. კუნძულ პრინსიპზე ჰავა ეკვატორულია, მუდმივნოტიო, კუნძულ სან-ტომეზე - ეკვატორულიდან ტროპიკულში გარდამავალი. საშუალო თვიური ტემპერატურები 23-დან 27°C-მდეა. ნალექები 1 000-დან 2 000-3 000 მმ-მდე წელიწადში.

ისტორია[რედაქტირება]

კუნძულები პორტუგალიელებმა აღმოაჩინეს XV საუკუნეში და თავიანთ სამფლობელოდ გამოაცხადეს. შაქრის პლანტაციებში სამუშაოდ აფრიკიდან დიდი რაოდენობით მოჰყავდათ მონები. XVI-XVII საუკუნეებში სან-ტომე იყო მონათვაჭრობის მნიშვნელოვანი სატრანზიტო ბაზა აფრიკას, ვესტინდოეთსა და ბრაზილიას შორის. XVI საუკუნის დამდეგიდან დაიწყო ადგილობრივთა ბრძოლა პორტუგალიელი კოლონიზატორების წინააღმდეგ (აჯანყება სან-ტომეზე 1517 წელს და სხვა). XX საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი გამოსვლა იყო 1953 წლის აჯანყება. 1974 წლის ნოემბერში ადგილობრივი მოძრაობისა და პორტუგალიის ხელისუფლების წარმომადგენლებმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას სან-ტომე და პრინსიპისათვის დამოუკიდებლობის მინიჭების შესახებ. 1975 წლის 12 ივლისს ეროვნულმა კრებამ სან-ტომე და პრინსიპი დამოუკიდებელ დემოკრატიულ რესპუბლიკად გამოაცხადა.

ლიტერატურა[რედაქტირება]