პორტალი:აშშ

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

ინდექსი · ძიება · კატეგორიები · რჩეული სტატიები და პორტალები · ყველა თემა

გეოგრაფია · ისტორია · კულტურა · მეცნიერება · რელიგია · საზოგადოება · საქართველო · სპორტი · ხელოვნება

აშშ-ის დროშა


United-states-sign-ka.png


United States (orthographic projection).svg
ამერიკის შეერთებული შტატები 50 შტატისა და დედაქალაქის ოლქისგან შემდგარი ფედერალური რესპუბლიკაა ჩრდილოეთ ამერიკაში. აშშ-ს სამი სახმელეთო საზღვარი აქვს, ორი კანადასთან და ერთი მექსიკასთან, და ასევე შემოსაზღვრულია წყნარი, ატლანტის, არქტიკის ოკეანეებითა და ბერინგის ზღვით. აშშ-ის ყოველ შტატს ფედერალიზმის სისტემის მიხედვით გასაზღვრული ადგილობრივი ავტონომიის მაღალი ხარისხი აქვს. ქვეყნის ისტორია დასაბამს 1776 წელს ბრიტანეთის ცამეტი კოლონიის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადებით იღებს. დროთა განმავლობაში ეს ქვეყანა გლობალური ზესახელმწიფო გახდა და უმნიშვნელოვანესი ეკონომიკური, პოლიტიკური, სამხედრო და კულტურული გავლენა აქვს დანარჩენ მსოფლიოზე. (იხ. სრულად)
რედ.

რჩეული სტატია

სატურნ V

სატურნ V (Saturn V) — აშშ-ის მრავალსაფეხურიანი თხევადსაწვავიანი რაკეტა-მატარებელი, რომელიც გამოიყენებოდა "აპოლოსა" და "სკაილების" კოსმოსური პროგრამისათვის 1967-1973 წლებში. სატურნ-V შეიქმნა ვერნერ ფონ ბრაუნის ხელმძღვანელობით, კომპანიებთან ბოინგი, North American Aviation, Douglas Aircraft Company და IBM თანამშრომლობით. მისი გაბარიტებით, მასით და კოსმოსში გატანილი სასარგებლო ტვირთის რაოდენობით ის დღემდე რჩება კაცობრიობის ისტორიაში უძლიერეს რაკეტა-მატარებლად, თუმცა საბჭოთა რაკეტა-მატარებელ "ენერგიას", რომელიც მხოლოდ ორჯერ გაფრინდა კოსმოსში (1987 და 1988 წლებში) ოდნავ მეტი წევა ჰქონდა.

1961 წლის 25 მაისს აშშ-ის პრეზიდენტმა კენედიმ გამოაცხადა, რომ აშშ შეეცდებოდა 60-იანი წლების ბოლომდე ადამიანის გაშვებას მთვარეზე. ამ დროისათვის აშშ-ის პილოტირებულ კოსმოსურ ფრენაში მეტად მცირე გამოცდილება ჰქონდა. 5 მაისს პირველი ამერიკელი ასტრონავტი ალან შეპარდი გაფრინდა კოსმოსში ხომალდ "ფრიდომ-7" სუბორბიტალურ ტრაექტორიაზე, რომელიც სულ 15 წუთი გაგრძელდა. იმ დროს არავითარ რაკეტას არ შეეძლო ადამიანის მთვარეზე გაგზავნა, მით უმეტეს ერთ ჯერზე. სატურნ I უკვე მუშავდებოდა, მაგრამ ჯერ გამოცდილი არ იყო და, რადგან იგი მეტად მცირე ზომის იყო, საჭირო გახდებოდა მისი რამდენიმეჯერ კოსმოსში გაშვება და მთვარის კოსმოსური ხომალდის ორბიტაზე აწყობა. (...სრულად)

რედ.

რჩეული ბიოგრაფია

რიჩარდ ფილიპს ფეინმანი (Richard Philips Feynman; 1918-1988) — ამერიკელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში (1965). 1943-1945 ბირთვული იარაღის შექმნაზე მომუშავე, მანჰეტენის პროექტის აქტიური წევრი ლოს-ალამოსში, ასევე იყო კოსმოსური შატლი „ჩელენჯერის“ კატასტროფის გამომძიებელი ჯგუფის წევრი. ფეინმანი იყო ელემენტარული ნაწილაკების გარდაქმნების ამსახველი, „ფეინმანის დიაგრამების“ შემქმნელი. თეორიულ ფიზიკაში მის ნაშრომებთან ერთად, ფეინმანს ასევე მიიჩნევენ კვანტური კომპიუტერის შექმნის ერთ-ერთ პიონერად და ნანოტექნოლოგიის კონცეფციის შემმუშავებლად.

სიცოცხლის ბოლო წლებში ფეინმანი თეორიული ფიზიკის პროფესორი იყო კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში. 1960 წელს, აკადემიის თხოვნით, ფეინმანი ქმნის ფიზიკის ახალ სასწავლო კურსს. მუშაობის შედეგს წარმოადგენს საავტორო სახელმძღვანელო შემდეგი სახელწოდებით „ფეინმანის ლექციები ფიზიკაში“ („The Feynman Lectures on Physics“). ეს წიგნები (ცხრა ტომი) ნათარგმნია მსოფლიოს მრავალ ენაზე და დღემდე აღიარებულია ფიზიკის სპეციალობის სტუდენტთათვის ერთ-ერთ საუკეთესო სახელმძღვანელოდ. (…სრულად)

რედ.

ახალი სტატიები

Right arrow.svg ახალი სტატიები ჩასვით სიის თავში / მიუთითეთ {{ავტორი}}

რედ.

რჩეული ციტატა

ბარაკ ობამა
ვიკიციტატა
„ჩვენ ვართ ისინი, ვისაც ველოდით.“
(ბარაკ ობამა, წინასაპრეზიდენტო კამპანიის პერიოდში წარმოთქმული ერთ-ერთი სიტყვიდან, 2008.)
რედ.

ძირითადი თემები


რედ.

რჩეული სურათი

"ოქროს კარიბჭე"
ავტორი: რიჩ ნიევიროსკი
რედ.

იცოდით, რომ...

ნიუ-იორკის მარათონი
რედ.


პანორამა

მანჰეტენი
ქვემო მანჰეტენი (ნიუ-იორკი) — ხედი სტეიტენ-აილენდის ბორნიდან.
რედ.

დობილი პორტალები

ჩრდილოეთი ამერიკა და კარიბები

აშშ-ის დროშა აშშ (ნიუ-იორკი) · კანადის დროშა კანადა · მექსიკის დროშა მექსიკა · კუბის დროშა კუბა · დომინიკელთა რესპუბლიკის დროშა დომინ. რესპ. · იამაიკის დროშა იამაიკა · ჰაიტის დროშა ჰაიტი


ცენტრალური და სამხრეთი ამერიკა

არგენტინის დროშა არგენტინა · ბოლივიის დროშა ბოლივია · ბრაზილიის დროშა ბრაზილია · გვატემალის დროშა გვატემალა · ეკვადორის დროშა ეკვადორი · ვენესუელის დროშა ვენესუელა · კოლუმბიის დროშა კოლუმბია · კოსტა-რიკას დროშა კოსტა-რიკა · ნიკარაგუას დროშა ნიკარაგუა · პანამის დროშა პანამა · პარაგვაის დროშა პარაგვაი · პერუს დროშა პერუ · სალვადორის დროშა სალვადორი · სურინამის დროშა სურინამი · ურუგვაის დროშა ურუგვაი · ჩილეს დროშა ჩილე · ჰონდურასის დროშა ჰონდურასი


დიდი რვიანი

აშშ-ის დროშა აშშ · გაერთიანებული სამეფოს დროშა გაერთ. სამეფო · გერმანიის დროშა გერმანია · კანადის დროშა კანადა · იაპონიის დროშა იაპონია · იტალიის დროშა იტალია · რუსეთის დროშა რუსეთი · საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი



რედ.