ფილადელფია

ვიკიპედიიდან

გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

სიტყვას „ფილადელფია“ აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ ფილადელფია (მრავალმნიშვნელოვანი).

ქალაქი

ფილადელფია
Philadelphia

გერბი

ფაილი:Philadelphia city seal.png

ქვეყანა	აშშ
შტატი	პენსილვანია
ქაუნთი	ფილადელფია (ქაუნთი)
კოორდ.	39°57′12″N 75°10′12″W / 39.95333, -75.17
ქალაქის მერი	მაიკლ ნატერი
დაარსდა	1682
ფართობი	349.6 კმ²
ცენტრის სიმაღლე	12 მ
მოსახლეობა	1,448,394 კაცი (2006)
სიმჭიდროვე	4,201.8 კაცი/კმ²
აგლომერაცია	5,823,233
დროის სარტყელი	UTC-5, ზაფხულში UTC-4
ტელ. კოდი	215, 267
საიტი	http://www.phila.gov

ფილადელფია ვიკისაწყობში

ფილადელფია (აგრეთვე ფილა, ბერძნულიდან - "ძმური სიყვარულის ქალაქი") რიგით მეხუთე ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქია აშშ-ში და ამასთან პენსილვანიის უდიდესი აგლომერაცია, ტერიტორიიულად და მოსახლეობის რაოდენობით. 2004 წლის 1 ივლისის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 1.470.151-ს შეადგენს.

ფილადელფია აშშ-ის ერთ-ერთი უძველესი და ისტორიულიად უმნიშვნელოვანესი ქალაქია. მან ამერიკის ისტორიაში კრიტიკული მნიშვნელობა შეასრულა. მე-18 საუკუნის გარვეული პერიოდის განმავლობაში ის მეორე დედაქალაქი და აშშ-ის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქი იყო. ამ პერიოდში ის უსწრებს ბოსტონსა და ნიუ-იორკს პოლიტიკური და სოციალური მნიშვნელობით, ბენჯამინ ფრანკლინის ფილადელფიის აღმასვლაში გაწეული განსაკუთრებული წვლილის გამო.

ქალაქის ფარგლები ამავე სახელწოდების ქაუნტის არეს ემთხვევა კონსოლიდაციის აქტის მიღების შემდეგ 1854 წელს. მანამდე კი ქალაქი შემოიფარგლებოდა საუზ სტრიტის, ვაინ სტრიტისა და მდინარეები დელავერისა და შუილკილის შემოგარენით. ქალაქის ექსპანსიის შედეგად მან მოიცვა დასავლეთ ფილადელფიის, სამხრეთ ფილადელფიის, ჩრდილოეთ ფილადელფიისა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფილადელფიის უბნები, ისევე როგორც გერმანტაუნი და ისეთი მცირე უბნები როგორიცაა როქსბორო, მანაიუნკი, მაუნტ-აირი და ჩესნატ-ჰილი.

ფილადელფია ასევე ერთ-ერთი უდიდესი საუნივერსიტეტო ქალაქია აშშ-ში 120.000-ზე მეტი სტუდენტით მხოლოდ ქალაქის ფარგლებში, ხოლო მის მეტროპოლიაში არსებული კოლეჯებისა და უნივერსიტეტების ჩათვლით კი 300.000-ზე მეტი სტუდენტით.