პოლ მაკ-კარტნი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
სერ პოლ მაკ-კარტნი
პოლ მაკ-კარტნი კონცერტზე, 2010 წელს
პოლ მაკ-კარტნი კონცერტზე, 2010 წელს
ბიოგრაფია
ნამდვილი სახელი ჯეიმზ პოლ
მაკ-კარტნი
დაბ. თარიღი 18 ივნისი, 1942 (1942-06-18) (72 წლის)
წარმოშობა ლივერპული,
ინგლისი,
გაერთიანებული
სამეფო
ჟანრ(ებ)ი როკი
ფსიქოდელიური
როკი

ექსპერიმენტული
როკი

როკ ენ როლი
პოპი
მძიმე როკი
კლასიკური
მუსიკა
საქმიანობა კომპოზიტორი
მუსიკოსი
მხატვარი
აქტივისტი
კინო და
მუსიკალური პროდიუსერი,
ბიზნესმენი
ინსტრუმენტ(ებ)ი ვოკალი
ბას-გიტარა
გიტარა
ფორტეპიანო
კლავიშებიანი ინსტრუმენტები
დასარტყმელი საკრავები
უკულელე
მანდოლინა
ხმის ჩამწერი
აქტიური 1957–დღემდე
ლეიბლ(ებ)ი Hear, Apple, Parlophone, Capitol, Columbia, Concord, EMI, One Little Indian, Vee-Jay
ასოციაციები The Quarrymen, ბითლზი, Wings, The Fireman, ლინდა მაკ-კარტნი, დენი ლეინი
მეუღლე ლინდა ისტმენი
(1969–1998)
ჰიზერ მილზი
(2002–2008)
ნენსი შეველი
(2011-დღემდე)
საიტი www.paul
mccartney.com
აღსანიშნავი ინსტრუმენტები
Höfner 500/1
Rickenbacker 4001S
Gibson Les Paul
Epiphone Texan
Epiphone Casino
Fender Esquire
Fender Jazz Bass
Yamaha BB1200 Bass
Wal bass
Martin D-28

სერ ჯეიმზ პოლ მაკ-კარტნი (Sir James Paul McCartney; დ. 18 ივნისი, 1942) — ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის მფლობელი, მუსიკის სამეფო აკადემიისა და მუსიკის სამეფო კოლეჯის საპატიო წევრი, ინგლისელი მუსიკოსი, სიმღერების ავტორი და კომპოზიტორი. ჯონ ლენონთან, ჯორჯ ჰარისონთან და რინგო სტართან ერთად ეთად მან სახელი გაითქვა ჯგუფ „ბითლზით“ და ჩამოაყალიბა XX საუკუნის ერთ-ერთი ცნობილი შემოქმედებითი პარტნიორობა. ბითლზის დაშლის შემდგომ მან დაიწყო სოლო-კარიერა, მოგვიანებით კი ჩამოაყალიბა ჯგუფი Wings, რომელშიც შედიოდნენ მისი პირველი მეუღლე ლინდა ისტმენი და სიმღერების ავტორი/ვოკალისტი დენი ლეინი.

მაკ-კარტნი გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის მიერ აღწერილია, როგორც „ყველა დროის ყველაზე წარმატებული კომპოზიტორი და მუსიკოსი“, რომელსაც მიღებული აქვს ოქროს სტატუსის მქონე 60 დისკი და გაყიდული აქვს 100 მილიონზე მეტი ალბომი და 100 მილიონზე მეტი სინგლი. ბრიტანეთის ჩარტების ისტორიაში იგი ითვლება სიმღერების ყველაზე წარმატებულ ავტორად.[1] მის მიერ ბითლზისათვის დაწერილი სიმღერა „Yesterday“ 2.200-ზე მეტი შემსრულებლის მიერ იქნა ინტერპრეტირებული, რაც უფრო მეტია, ვიდრე ჩაწერილი მუსიკის ისტორიაში რომელიმე სხვა სიმღერის შემთხვევაში. Wings-ის 1977 წლის სიმღერა „Mull of Kintyre“, რომელიც ლეინთან ერთად დაიწერა, იყო ბრიტანეთის მუსიკის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი სინგლი. მაკ-კარტნი არის 31-ზე მეტი ისეთი სიმღერის ავტორი ან თანაავტორი, რომელიც მოხვედრილა ბილბორდის ცხელი ასეულის პირველ პოზიციებზე. 2012 წლისათვის აშშ-ში პოლს RIAA-ს თანახმად გაყიდული აქვს 15.5 მილიონზე მეტი ალბომი.

მაკ-კარტნი არის კინო, კლასიკური და ელექტრონული მუსიკის ავტორი. სოლო-შემსრულებლის სახით გამოცემული აქვს სიმღერების დიდი კატალოგი. მიღებული აქვს მონაწილეობა სხვადასხვა საერთაშორისო საქველმოქმედო ორგანიზაციის მუშაობაში, რომლებიც გამოირჩევიან ცხოველთა უფლებების დაცვით, ვეგეტარიანელობის პროპაგანდით ან მუსიკალური განათლების სფეროთი. მაკ-კარტნი მონაწილეობდა სელაპებზე ნადირობისა და ფუგასების აკრძალვის კამპანიებში. იგი აგრეთვე მხარს უჭერდა ორგანიზაციის Make Poverty History მუშაობას.

პოლის კუთვნილი კომპანია MPL Communications ფლობს 25.000-ზე მეტ სიმღერაზე უფლებას - მაგალითად, ბადი ჰოლის მიერ დაწერილი სიმღერების ან მიუზიკლების. მაკ-კარტნი ითვლება ბრიტანეთის ერთ-ერთ ყველაზე მდიდარ პიროვნებად, რომლის შემოსავალი 2010 წლისათვის 475 მილიონ გირვანქა სტერლინგს შეადგენდა. იგი სამჯერ იყო დაქორწინებული და ხუთი შვილის მამაა.

ბავშვობა[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ჯიმ და მერი მაკ-კარტნი.

პოლი დაიბადა უოლტონის ჰოსპიტალში, ლივერპულში (ინგლისი), სადაც მისი დედა, მერი (მოენი), სამშობიარო განყოფილებაში პრაქტიკას ექთნის სახით გადიოდა.[2] პოლის მამა, ჯიმი მეორე მსოფლიო ომის დროს მოხალისე მეხანძრედ მუშაობდა. [2] პოლს ჰყავს ერთი ძმა, მაიკ მაკ-კარტნი (დ. 1944 წლის 7 იანვარს). მიუხედავად იმისა, რომ მაკ-კარტნი მონათლეს კათოლიკურ ეკლესიაში, მაგრამ მისი დედა იყო კათოლიკე, ხოლო მამა - პროტესტანტი, რომელიც აგნოსტიკოსი გახდა, ვინაიდან თვლიდა, რომ კათოლიკური სკოლები ბავშვების განათლებას ნაკლებ ყურადღებას აქცევდნენ, ვიდრე რელიგიურ აღზრდას.[3]

1947 წელს მაკ-კარტნი შევიდა სტოკტონ ვუდ როუდის სკოლაში. 1952 წლისათვის იგი ჯოზეფ უილიამსის ყმაწვილთა სკოლაში სწავლობდა. შემდეგ წელს მან 11 პლუს ტიპის გამოცდა წარმატებით გაიარა (დანარჩენ სამთან ერთად, რომლებმაც ზღვარი გადალახეს, 90 მოსწავლიდან) და დაშვებული იქნა ბიჭების ლივერპულის ინსტიტუტის სკოლაში.[4] 1954 წელს, სპეკის გარეუბნიდან შინ ავტობუსით სასწავლებლისაკენ მგზავრობისას მან გაიცნო ჯორჯ ჰარისონი, რომელმაც ასევე წარმატებით გაიარა გამოცდა. ეს ნიშნავდა, რომ ორივეს შეეძლო გრამატიკულ და არა უბრალოდ საშუალო სკოლაში ჩაბარება (რომელშიც მოსწავლეთა ძირითადი ნაწილი დადიოდა, სანამ მუშაობის უფლება ექნებოდა)[5]

მაკ-კარტნის ყოფილი სახლი, 20 Forthlin Road

მერი იყო ძირითადი პიროვნება ოჯახში, რომელსაც შემოსავალი ჰქონდა და ბებიაქალის სამუშაოს მეშვეობით ოჯახმა შესძლო ალერტონის უბანში, 20 Forthlin Road-ზე გადასვლა, სადაც 1964 წელს ცხოვრობდა.[6] პოლი იყო ოჯახის პირველი წევრი, რომელსაც მანქანა ჰყავდა. დედამისი სამუშაოზე ველოსიპედით მგზავრობდა. ინტერვიუში პოლი ახსენებდა, რომ კარგად ახსოვდა, თუ „როგორ გადიოდა დედამისი სახლიდან დილის 3 საათზე, როდესაც ქუჩები თოვლით სავსე იყო“.[7] 1956 წლის 31 ოქტომბერს, როდესაც პოლი 14 წლის იყო, დედა ემბოლიით დაავადებით, ოპერაციის შემდგომ გარდაიცვალა (იგი ჩაუტარდა მკერდის კიბოს შესაჩერებლად, რომელიც რამდენიმე წლით ადრე დაუდგინეს). [8] დედის დაკარგვა იქცა ჯონ ლენონთან უფრო დაახლოების ერთ-ერთ მიზეზად - ლენონის დედა, ჯულია ასევე გარდაიცვალა, როდესაც ჯონი 17 წლის იყო.[9]

მაკ-კარტნის მამა საყვირზე და ფორტეპიანოზე უკრავდა და 1920-იან წლებში უძღვებოდა ბენდს „Jim Mac's Jazz Band“. მისი გავლენით პოლი მუსიკით დაინტერესდა. სახლის შემოსასვლეში იდგა ფორტეპიანო ცაციებისათვის, რომელიც ჰარი ეპსტაინის მუსიკალურ მაღაზიებში იქნა შეძენილი [10][nb 1]

მეთოთხმეტე დაბადების დღეზე პოლმა მამისგან ნიკელით დაფარული საყვირი მიიღო[13], მაგრამ როდესაც როკ-ენ-როლი რადიო ლუქსემბურგის ეთერში პოპულარული გახდა, [14] პოლმა იგი 15 გირვანქა სტერლინგად ნაყიდ Framus Zenith-ის (მოდელი 17) აკუსტიკურ გიტარაზე გაცვალა, ვინაიდან თვლიდა, რომ „პირში საყვირით სიმღერა რთული იქნებოდა“. [13] ვინაიდან თავად ცაცია იყო, ჩვეულებრივ გიტარებზე დაკვრა მისთვის სირთულეს წარმოადგენდა. მაგრამ როდესაც სლიმ უიტმენის კონცერტის სარეკლამო პოსტერი იხილა, მიხვდა, რომ უიტმენი ცაცია იყო, მაგრამ ჩვეულებრივ გიტარაზე უკრავდა, რომელიც შებრუნებული იყო. მან გადააწყო თავისი გიტარა და, რამდენიმე მცდელობის შემდეგ, გაიადვილა შესრულების პროცესი. [13] პირველი სიმღერა, „I Lost My Little Girl“ მან Zenith-ზე დაკვრისას დაწერა. ამავე პერიოდში მან ფორტეპიანოზე მოიგონა მელოდია, რომელიც შემდგომში „When I'm Sixty-Four“-ის საფუძვლად იქცა. მამის მითითების მიუხედავად, იგი მხოლოდ ფორტეპიანოს რამდენიმე გაკვეთილს დაესწრო და გადაწყვიტა, დაკვრა სმენით ესწავლა. [15] დიდი გავლენა მასზე მოახდინა ამერიკულმა რიტმ ენდ ბლუზმა. იგი აღნიშნავდა, რომ სკოლის პერიოდში მისი კერპი ლიტლ რიჩარდი იყო. მისი საჯაროდ შესრულებული პირველი სიმღერა იყო „Long Tall Sally“, რომელიც ბატლინზის საზაფხულო ბანაკის ნიჭიერთა კონკურსზე შეასრულა. [16]

მუსიკალური კარიერა[რედაქტირება]

1957–1960: The Quarrymen[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : The Quarrymen.

15 წლის ასაკში მაკ-კარტნიმ გაიცნო ჯონ ლენონი და მისი ჯგუფი „The Quarrymen“, რომელიც უკრავდა სკიფლის ჟანრის მუსიკას. შეხვედრა გაიმართა 1957 წლის 6 ივლისს, წმინდა პეტრეს საეკლესიო დარბაზში, ვულტონში, სადაც კონცერტი გაიმართა. [17] პოლი მოგვიანებით ჯგუფს შეუერთდა და ლენონთან აქტიური შემოქმედებითი ურთიერთობა ჩამოაყალიბა. ჰარისონი 1958 წელს წამყვანი გიტარისტის სახით გამოჩნდა. 1960 წელს ჯგუფს ბას-გიტარისტის სახით სამხატვრო სკოლის პერიოდის ლენონის მეგობარი, მხატვარი სტიუარტ სეტკლიფი დაემატა. [18] 1960 წლის მაისისათვის კოლექტივმა რამდენიმე სახელი შეიცვალა, რომელთა შორის იყო „Johnny and the Moondogs“ და „The Silver Beetles“. ჯონი ჯენტლის მხარდაჭერი ჯგუფის სახით მათ ჩაატარეს კონცერტები შოტლანდიაში. [19] 1960 წლის აგვისტოს შუა პერიოდში ჯგუფის სახელწოდება შეიცვალა და გახდა „ბითლზი“ (The Beatles). მუსიკოსი პიტ ბესტი (დასარტყმელი საკრავები) ჯგუფს დაემატა, სანამ ისინი ჰამბურგში (გერმანია) გაემგზავრებოდნენ. [20]

1960–1970: ბითლზი[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ბითლზი.
მაკ-კარტნი (მარცხნივ) 1964 წელს ჯგუფის წევრებთან, ჰარისონთან და ლენონთან ერთად

1940 წლის აგვისტოდან ბითლზისათვის ალან უილიამსის ინიციატივით დაიგემა კონცერტები ჰამბურგში.[21][nb 2] შემდგომი 2 წლის მანძილზე იქ გამართული კონცერტების ფარგლებში ისინი რეგულარულად გამოდიოდნენ ბრუნო კოშმიდერის კლუბებში, კლუბში Indra, Kaiserkeller-ში, ხოლო ლივერპულში დაბრუნებისას - კლუბში Cavern. [23] 1961 წელს ჯგუფი დატოვა სეტკლიფმა და მაკ კარტნი გახდა მთავარი ბას-გიტარისტი [24] პირველი პროფესიონალური ჩანაწერი ჯგუფის მიერ ჰამბურგში მომზადდა, ტონი შერიდანის მხარდამჭერი ჯგუფის სახით, სინგლით „My Bonnie“. [25] ჩანაწერმა მოგვიანებით მიიქცია ბრაიან ეპსტაინის ყურადღება, რომელმა მთავარი როლი ითამაშა მათ შემდგომ განვითარებასა და კომერციულ წარმატებაში, გახდა რა ჯგუფის მენეჯერი 1962 წლის იანვარში. [26] ლეიბლ Parlophone-თან მაისში მისი ინიციატივით გაფორმებული იქნა კონტრაქტი. [27] მას შემდეგ, რაც აგვისტოში პიტ ბესტს რინგო სტარი ჩაენაცვლა, ჯგუფმა 1963 წელს ბრიტანეთში და 1964 წელს აშშ-ში დიდ პოპულარობას მიაღწია. ჯგუფის მოყვარულთა გააფთრებული პირმოთნეობა ცნობილი გახდა, როგორც „ბითლომანია“ [28] და მაკ-კარტნიმ შეიძინა „საყვარელი ბითლის“ სტატუსი. [29] 1965 წელს ჯგუფის ოთხივე წევრს მიენიჭა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენები [30].

1965 წელს ბითლზმა ჩაწერა სიმღერა „Yesterday“, რომელშიც გამოყენებული იქნა სიმებიანი კვარტეტი. ეს იყო ჯგუფის მიერ კლასიკური მუსიკის ელემენტებით ჩაწერილი პირველი კომპოზიცია და პირველი სიმღერა, რომელშიც ჯგუფის ერთ წევრზე მეტს მონაწილეობა არ მიუღია.[31] სიმღერის ჩაწერის შემდეგ მაკ-კარტნი დაუკავშირდა მეიდა ვეილში (ლონდონი) მდებარე BBC-ს რადიოფონურ სახელოსნოს, რათა ეთხოვა სიმღერის ელექტრონული ვერსიის ჩაწერა, მაგრამ ეს იდეა არ განხორციელებულა. [32] მხატვარ ჯონ დენბარი ლონდონში მონახულებისას მას თან ჰქონდა ფირები, რომლებიც მეგობარი გოგონას, ჯეინ ეშერის სახლში შეაგროვა [33]. მათზე წარმოდგენილი იყო სხვადასხვა ხმოვანი ეფექტი, გიტარა და ბონგოს ხმები. ჩანაწერი შეიქმნა ჯონ კეიჯის ავანგარდული შემოქმედების გავლენით, Brenell-ის ხმის ჩამწერზე, სხვადასხვა ფირის ერთმანეთზე გადაბმით. პოლმა ეს ფირები შეაბრუნა, ააჩქარა და შეანელა, რათა მიეღო სასურველი ეფექტები, რომელთა ნაწილი მოხვდა ბითლზის ჩანაწერებში (მაგალითად, 1966 წლის სიმღერაში „Tomorrow Never Knows“). იგი ამ ფირებს „ელექტრონულ სიმფონიებს“ უწოდებდა.[34] გულდი მაკ-კარტნის „Eleanor Rigby“ (რომელიც შეიცავდა სიმებიან ოქტეტს აღწერს, როგორც „ნეოკლასიკურ ტურ დე ფორსს“, „ნამდვილ ჰიბრიდს, რომელიც შეუძლებელია შევადაროთ სიმღერის ცნობად სტილსა თუ ჟანრს“.[35] გარდა რამდენიმე ბექ-ვოკალისა, სიმღერა ჟღერს მხოლოდ მაკ-კარტნის წამყვანი ვოკალი და ორმაგი კვარტეტი, არანჟირებული ჯორჯ მარტინის მიერ. [36] მაკ-კარტნის წვლილი ჯგუფის ადრეული ჰიტების სახით მოიცავს სიმღერებს Can't Buy Me Love (1964), Yesterday (1965), Paperback Writer და Eleanor Rigby (1966).[37] თითქმის ოთხწლიანი პერიოდის დაუსრულებელი ტურნეს და მსოფლიო მასშტაბით 1400-ზე მეტი კონცერტის [38] გამართვის შემდეგ ჯგუფი უკანასკნელი კომერციული კონცერტით გამოვიდა 1966 წლის აშშ-ს ტურნეს დროს. [39]

1967 წელს ბრაიან ეპსტაინის გარდაცვალების შემდეგ ჯგუფი გაურკვეველ მდგომარეობაში იმყოფებოდა და შიშობდა თავის მომავალზე. ლენონი ამბობდა: „ჯგუფი დაინგრა. ვიცოდი, რომ უსიამოვნებაში მოვყევით. მე ნამდვილად არ წარმომედგინა, თუ მუსიკის მიღმა სხვა რამით დავკავდებოდით და მეშინოდა. ვფიქრობდი, რომ დასრულდა“.[40] მაკ-კარტნი, რომელიც ეპსტაინის გარდაცვალებით შექმნილ სიცარიელეს ავსებდა, იქცა დე ფაქტო ლიდერად და ბიზნეს მენეჯერად ჯგუფისა, რომელსაც უწინ ლენონი მართავდა. [41] ისინი განაგრძობდნენ სტუდიაში მუშაობას და ბითლზის დაშლამდე (1970) გამოსცეს ალბომები, რომლებსაც ბევრი მათ საუკეთესო მასალად თვლის - Revolver (1966), Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (1967), The Beatles (1968) და Abbey Road (1969). .[42] 1963-1970 წლებში ჯგუფმა გამოსცა 22 ბრიტანული სინგლი და 12 ალბომი. 17 სინგლი და 11 ალბომი მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტის პირველ პოზიციებზე. [43] ჯგუფი ბილბორდის ცხელი ასეულის პირველ პოზიციაზე 12-ჯერ მოხვდა და აშშ-ში ლიდერობდა 14 პირველ ადგილზე მოხვედრილი ალბომით. [44] ლენონისა და მაკ-კარტნის თანამშრომლობა XX საუკუნის სიმღერების ავტორობის ერთ-ერთ აღსანიშნავ პარტნიორობად მიიჩნევა.[45] მაკ-კარტნი იყო ჯგუფის 6 უკანასკნელი აშშ #1 სინგლის ავტორი. ესენია Hello, Goodbye (1967), Hey Jude (1968), ჯგუფის ყველაზე წარმატებული სინგლი, Get Back (1969), Let It Be და The Long and Winding Road (1970).[46]

1969 წლის მარტში მაკ-კარტნიმ იქორწინა ლინდა ისტმენთან, რომელიც მან 1967 წლის მაისში გაიცნო წყვილის პირველ შვილს, მერის (დაბადებულს 1969 წლის აგვისტოში), სახელი პოლის დედის პატივსაცემად დაარქვეს. [47] 1969 წლის ოქტომბერში გავრცელდა ჭორი, თითქოს პოლი დაიღუპა ავტოავარიაში, მაგრამ ნოემბერში ჟურნალ Life-ის გარეკანზე ის თავის ოჯახთან ერთად გამოჩნდა, სათაურით „პოლი კვლავ ჩვენთან არის“. [48]

ალბომისთვის Abbey Road, რომელიც ბითლზის მიერ ჩაწერილ უკანასკნელ სტუდიურ ალბომად იქცა (მიუხედავად იმისა, რომ Let It Be იყო უკანასკნელი გამოცემული სტუდიური ალბომი), ჯორჯ მარტინმა ჯგუფს შესთავაზა „ენერგიული მუსიკალური ხანგრძლივი პიესა“ შეექმნათ, სიმფონიური განხრით.[49] მაკ-კარტნისგან განსხვავებით, ლენონი წინააღმდეგი იყო. თუმცა ორივე დათმობაზე წავიდა. მაკ-კარტნის შემოთავაზებით გადაყწდა, რომ გარდა ხანგრძლივი პიესებისა, ალბომზე იქნებოდა ცალკეული სიმღერებიც. [49] თუმცა, მათ შორის არსებულმა უთანხმოებებმა პოლი აიძულა, 1970 წლის 10 აპრილს ჯგუფის დატოვების შესახებ განცხადება გამოექვეყნებინა.[50] ამ მიზნით მან 1970 წლის 31 დეკემბერს სასამართლოში თხოვნა შეიტანა. ამას მოჰყვა უფრო მეტი იურიდიული უთანხმოება. მაკ-კარტნი და მისი ქვისლები, ისტმენები, ლენონის, ჰარისონისა და სტარის ბიზნეს მენეჯერ ალენ კლაინს ედავებოდნენ ჰონორარსა და მუსიკალური პროექტების შემოქმედებით კონტროლს. 1975 წლის 9 იანვარს ჯგუფი ფორმალურად დაიშალა, თუმცა სასამართლო პროცესები კომპანია EMI-ს, კლაინისა და სხვათა წინააღმდეგ 1989 წლამდე გრძელდებოდა. [41] როდესაც ჯგუფი 1988 წელს შეყვანილი იქნა როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში, მაკ-კარტნი ცერემონიაზე არ გამოჩენილა, განაცხადა რა, რომ „საქმიან სფეროში უთანხმოებათა გამო იგი თავს იგრძნობდა ფარისევლად, რომელიც ყალბ გაერთიანებაზე ხელს დაუქნევდა და გაუღიმებდა თავის კოლეგებს“[51].

მაკ-კარტნი იყო ბითლზის უკანასკნელი ექვსი აშშ #1 სინგლის ავტორი. ესენია სიმღერები „Hello, Goodbye“ (1967), „Hey Jude“ (1968), „Get Back“ (1969), „Let It Be“ და „The Long and Winding Road“ (1970).[52]

1970–1981: Wings[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : Wings (ჯგუფი).
"სოლო-შემსრულებლის სახით კარიერის გაგრძელება ნამდვილად არ მსურდა ... აშკარა იყო, რომ ჯგუფი უნდა შემეკრიბა ... ლინდამ და მე ამის შესახებ ვისაუბრეთ, 'ჰო, მაგრამ მოდი, კიდევ ერთი სუპერჯგუფი კი არ შევკრიბოთ, არამედ თავიდან დავიწყოთ'"[53]
~ მაკ-კარტნი

ჯგუფის 1970 წელს დაშლის შემდეგ მაკ-კარტნისმ მუსიკალური კარიერა განაგრძო პირველი სოლო გამოცემით, McCartney, რომელიც აშშ-ში #1 გახდა. გარდა ლინდას რამდენიმე ვოკალური ჩანაწერისა, იგი ერთი ადამიანის ალბომია - პოლი არის სიმღერების ავტორი, შემსრულებელი და ვოკალისტი.[54][nb 3] 1971 წელს მან ლინდასთან და დრამერ დენი საიველთან ერთად იმუშავა მეორე ალბომზე Ram. Ram, ბრიტანული #1 და აშშ-ს ხუთეულში მოხვედრილი, შეიცავდა ჰიტ-სინგლს "Uncle Albert/Admiral Halsey".[56] წლის ბოლოს ჯგუფის The Moody Blues ყოფილი გიტარისტი დენი ლეინი შეუერთდა მაკ-კარტნებსა და საიველს და შეიქმნა ჯგუფი Wings. მაკ-კარტნი ამბობდა: „Wings ყოველთვის რთული ჩანაფიქრი იყო...ყოველი ჯგუფი, რომელიც ბითლზის წარმატების გამეორებას შეეცდებოდა, სირთულეს შეხვდებოდა...მე ასე ვიგრძენი თავი. თუმცა, უნდა ამერჩია, გამეგრძელებინა თუ შემეწყვიტა, მუსიკაზე კი ზედმეტად შეყვარებული ვიყავი და ვერ შევჩერდებოდი.“ [57][nb 4] 1971 წლის სექტემბერში დაიბადა მაკ-კარტნების შვილი სტელა, რომელსაც სახელი დაარქვეს ლინდას ბებიების პატივსაცემად (ორივეს სტელა ერქვა).[59]

გიტარისტ ჰენრი მაკ-კალოუს დამატების შემდეგ ჯგუფის პირველი კონცერტები 1972 წელს შედგა. ტურნე დაიწყო ნოტინგემის უნივერსიტეტის კონცერტით. ამას დაემატა კიდევ 10 თარიღი, ჯგუფის ტურნეს ფარგლებში, რომელიც წინასწარ არ იყო რეკლამირებული. ტურნემ ბრიტანეთი მოიცვა. ჯგუფი მოგზაურობდა ფურგონით და მოკრძალებულ პირობებში ცხოვრობდა. ანაზღაურება მან მიიღო მონეტებით, რომლებსაც აგროვებდა კონცერტზე მოსული სტუდენტებისგან - თუმცა, კონცერტებზე არ სრულდებოდა ბითლზის სიმღერები.[60] ტურნეს დაემატა შვიდკვირიანი, 25 კონცერტიანი სერია. ამ პერიოდში სრულდებოდა ჯგუფისა და მაკ-კარტნის სოლო-მასალა, თუმცა პროგრამაში შეტანილი იყო ლიტლ რიჩარდის „Long Tall Sally“ - ერთადერთი სიმღერა ამ პროგრამაში, რომელიც რამენაირად უკავშირდებოდა ბითლზს. მაკ-კარტნის არ სურდა ამ ტურნეზე დიდ სცენებზე გამოსვლა. დარბაზების დიდი ნაწილი 3000 ადამიანზე ნაკლებს იტევდა. [61] მუსიკოსი პირველ ტურნეებზე, რომლებიც ბითლზიდან წასვლის შემდეგ ჩაატარა, ამბობდა: „მე ყველაზე მეტად არ მსურდა სცენაზე გასვლა, ხუთრიგიან ხალხთან პირისპირ შეხვედრა, რომელიც იტყოდა „ისეთი კარგი აღარ არის, როგორიც იყო“. ამიტომ გადავწყვიტეთ იმ საუნივერსიტეტო ტურნეს ჩატარება, რაც ნაკლებად მაღელვებდა...ტურნეს დასასრულს უკვე მზად ვიყავი სხვა რამისთვის, ამიტომ ევროპაში წავედით.“ [62]

1973 წლის მარტში Wings-მა მიაღწია პირველ დიდ წარმატებას სინგლით "My Love", რომელიც შეტანილი იქნა მეორე ალბომში, Red Rose Speedway და აშშ-ში #1 იყო, ხოლო ბრიტანეთში ხუთეულში მოხვდა.[63][nb 5] მაკ-კარტნის თანამშრომლობა ლინდასთან და ბითლზის ყოფილ პროდიუსერ მარტინთან აღინიშნა სიმღერით "Live and Let Die", რომელიც ჯეიმზ ბონდი სერიის ფილმის „იცხოვრე და სიკვდილის ნება მიეცი“ თემად იქცა. იგი ნომინირებული იქნა აკადემიის ჯილდოზე და მოხვდა აშშ-ს #2, ხოლო ბრიტანეთში - #9 პოზიციაზე. მარტინს მან მოუტანა გრემის ჯილდო ორკესტრული ნამუშევრის გამო.[64] მუსიკის პროფესორი და მწერალი ვინსენტ ბენიტესი სიმღერას აღწერდა, როგორც „სიმფონიურ როკს საუკეთესო ფორმაში“.[65][nb 6]

1973 წელს ჯგუფი მაკ-კალოუმ და სეიუელმა დატოვეს და მაკ-კარტნიმ, მისმა მეუღლემ და ლეინმა ჩაწერეს Band on the Run. ეს იყო პირველი ჯგუფის შვიდი პლატინის მქონე სტატუსის ალბომების სერიიდან. [67] ბრიტანეთსა და აშშ-ში იგი #1 იყო, ჯგუფის პირველი ალბომი, რომელიც ორივე ქვეყანაში პირველ პოზიციაზე მოხვდა და პირველი, რომელიც ბილბორდის ჩარტში სხვადასხვა დროს მოხვდა. ათწლეულის ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი ეს ალბომი ბრიტანეთის ჩარტში 124 კვირის მანძილზე დარჩა. Rolling Stone-მა იგი 1974 წლის ალბომად დაასახელა, ხოლო 1975 წელს მან მიიღო გრემის ჯილდო საუკეთესო თანამედროვე/პოპ-ვოკალის და საუკეთესო ხმის ინჟინერის კატეგორიაში.[68][nb 7] 1974 წელს ჯგუფს აშშ-ში რიგით მეორე #1 სინგლი ჰქონდა - სასათაურო კომპოზიცია [70] ალბომშ აგრეთვე იყო საუკეთესო ათეულში მოხვედრილი "Jet" და "Helen Wheels". მთლიანობაში ჩანაწერმა Rolling Stone-ის ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის სიაში 413-ე ადგილი მოიპოვა.[71][nb 8]

მაკ-კარტნი Wings-ის კონცერტის დროს, 1976

Band on the Run-ის წარმატებას მოჰყვა კვლავ ჩარტების სათავეში მოხვედრილი Venus and Mars (1975) და Wings at the Speed of Sound (1976).[73][nb 9] 1975 წელს დაიწყო ჯგუფის 14 თვიანი ტურნე Wings Over the World Tour, რომელშიც შედიოდა კონცერტები ბრიტანეთში, ავსტრალიაში, ევროპასა და აშშ-ში. ტურნეს ფარგლებში მაკ-კარტნი პირველად ასრულებდა ბითლზის სიმღერებს. 2 საათიანი პროგრამის მსვლელობისას ასეთი იყო ხუთი - "I've Just Seen a Face", "Yesterday", "Blackbird", "Lady Madonna" და "The Long and Winding Road".[75] ტურნეს მეორე ევროპული ეტაპისა და ლონდონში რეპეტიციების შემდეგ ჯგუფმა დაიწყო ამბიციური აშშ ტურნე დიდ დარბაზებში, რომლის ჩანაწერები გამოვიდა სამმაგი გრამფირფიტის Wings over America სახით.[76]

1977 წლის სექტემბერში მაკ-კარტნის წყვილს ეყოლა მესამე შვილი, ჯეიმზი. ნოემბერში ჯგუფის სიმღერა "Mull of Kintyre", დაწერილი ლეინის მონაწილეობით, იქცა ბრიტანეთის ჩარტების ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად ჩანაწერად.[77] იგი რჩება მაკ-კარტნის სოლო-კარიერაში ყველაზე წარმატებულ სინგლად, რომელმაც წინა რეკორდსმენის, "She Loves You"-ს რეკორდი გააორმაგა და გაიყიდა 2.5 მილიონი ასლის ოდენობით. 1984 წლამდე, საქველმოქმედო სინგლის "Do They Know It's Christmas?" გამოცემამდე იგი კვლავ რეკორდსმენად ითვლებოდა.[78][nb 10]

London Town-იდან (1978) გამოიცა სინგლი "With a Little Luck", რომელიც აშშ-ში #1 პოზიციაზე მოხვდა. ეს იყო ჯგუფის ყველაზე გაყიდვადი ალბომი Band on the Run-ის დროიდან. იგი აშშ-სა და ბრიტანეთში საუკეთესო ხუთეულში მოხვდა. კრიტიკოსთა აზრები უარყოფითი იყო და მაკ-კარტნიც ალბომით უკმაყოფილი დარჩა.[80][nb 11] Back to the Egg (1979) წარმოადგენდა მაკ-კარტნის თანამშრომლობას სუპერჯგუფთან, რომელსაც "the Rockestra" ეწოდა. Wings-ის სახელის ქვეშ გაერთიანდნენ პიტ ტაუნზენდი, დევიდ გილმორი, გერი ბრუკერი, ჯონ პოლ ჯონსი და ჯონ ბონემი. მიუხედავად იმისა, რომ ალბომმა პლატინა დაიმსახურა, კრიტიკოსებმა იგი უარყოფითად შეაფასეს.[82] Wings-ის უკანასკნელი საკონცერტო ტურნე 1979 წელს გაიმართა. მის ფარგლებში პირველად შესრულდა ცოცხლად ბითლზის სიმღერები "Got to Get You into My Life", "The Fool on the Hill" და "Let it Be".[83]

1980 წელს მაკ-კარტნიმ გამოსცა მეორე სოლო-ალბომი, McCartney II, რომლის პროდიუსერი თავად იყო. იგი ბრიტანეთის ჩარტის #1 პოზიციაზე მოხვდა, ხოლო აშშ-ში - #3-ზე. ისევე, როგორც პირველი ალბომის შემთხვევაში, ეს ალბომიც მხოლოდ მაკ-კარტნის მიერ დაიწერა და შესრულდა.[84] ალბომში შეტანილია "Coming Up", რომლის ცოცხალი ვერსია, ჩაწერილი გლაზგოში (შოტლანდია) 1979 წელს Wings-ის მიერ, წარმოადგენს ჯგუფის უკანასკნელ #1 ჰიტს.[85] 1981 წლისთვის მაკ-კარტნი ვლიდა, რომ Wings-თან შემოქმედებითად ყველაფერს მიაღწია და ცვლილება იყო საჭირო. ჯგუფი 1981 წლის აპრილში დაიშალა, ჰონორარებისა და ხელფასების შესახებ უთანხმოების შემდგომ. [86][nb 12][nb 13]


დისკოგრაფია[რედაქტირება]

სოლო
როკი, პოპი
კლასიკური მუსიკა
ელექტრონული მუსიკა
Wings, ცოცხალი ალბომები და კრებულები
ცოცხალი ალბომები
კრებულები

შენიშვნები[რედაქტირება]

  1. ჯიმის მამა, ჯო მაკ-კარტნი უკრავდა ტუბაზე [11] ჯიმი რადიოს მოსმენისას ყურადღებას აქცევდა ბას-პარტიებს და შვილები ადგილობრივი სასულე საკრავებზე ორიენტირებული ბენდების კონცერტებზე დაჰყავდა. [12]
  2. იქ შემდეგი ორი წლის მანძილზე ხანგრძლივი ყოფნისას ჯგუფი ძირითადი კოლექტივის სახით გამოდიოდა Indra-ში, ხოლო მოგვიანებით - Kaiserkeller-ში. ორივეს ფლობდა ბრუნო კოშმიდერი. დრო და დრო ჯგუფი ისვენებდა ჰამბურგში შესრულებისგან და ბრუნდებოდა ლივერპულში და გამოდიოდა Cavern-ში.[22]
  3. McCartney ბრიტანეთის ჩარტში #2 პოზიციამდე ავიდა და სიაში მთლიანად 32 კვირა იმყოფებოდა.[55]
  4. Wings-ის პირველი ალბომი Wild Life აშშ-ში საუკეთესო 10-ეულში, ხოლო ბრიტანეთში - საუკეთესო 20-ეულში მოხვდა და ამ ქვეყნის ჩარტში 9 კვირა იმყოფებოდა.[58]
  5. 1973 წლის მაისში დაიწყო Wings-ის 21 კონცერტისგან შემდგარი ბრიტანული ტურნე, ამჯერად ბრინსლი შვარცთან ერთად.[62]
  6. „Live and Let Die“ სამუდამოდ შევიდა მაკ-კარტნის საკონცერტო პროგრამაში. მისი თანამედროვე ჟღერადობა მორგებული იყო პიროტექნიკასა და ლაზერულ განათებაზე, რომელსაც Wings იყენებდა 1970-იანი წლების სასტადიონო გამოსვლებისას.[66]
  7. Band on the Run იქცა პირველ ალბომად, რომელსაც ბრიტანეთის მუსიკის ისტორიაში პლატინა მიენიჭა. [69]
  8. 1974 წელს მაკ-კარტნიმ მოიყვანა გიტარისტი ჯიმი მაკ-კალოუ და დრამერი ჯეფ ბრიტონი, რათა ჰენრი მაკ-კალოუ და დენი სეიუელი შეეცვალა. ბრიტონმა 1975 წლის ხმისჩამწერი სესიების დროს დატოვა კოლექტივი. მას ჩაენაცვლა ჯო ინგლიში.[72]
  9. Wings at the Speed of Sound ბრიტანეთის ჩარტის #2 პოზიციამდე ავიდა და მთლიანობაში ამ ჩარტში 35 კვირა გაატარა. ბრიტანეთში მხოლოდ NME-მ მიანიჭა მას #1 ალბომის წოდება. ალბომი აშშ-ში #3 პოზიციამდე ავიდა.[74]
  10. 1977 წელს მაკ-კარტნიმ გამოსცმა Thrillington, Ram-ის ორკესტრული არანჟირება, რომელზეც ავტორი მითითებული იყო, როგორც პერსი „თრილს“ თრილინგტონი. ალბომის ყდა Hipgnosis-მა მოამზადა.[79]
  11. ალბომის London Town ჩაწერისას ჯგუფი დატოვეს მაკ-კალოუმ და ინგლიშმა. მათ ჩაენაცვლნენ გიტარისტი ლოურენს ჯებერი და დრამერი სტივ ჰოლი.[81]
  12. Wings-ის დაშლის სხვა ფაქტორებს შორის იყო უკანასკნელი ალბომის, Back to the Egg, წარუმატებლობა და მაკ-კარტნის 1980 წლის უსიამოვნება მარიხუანის გამო, რომელიც მას იაპონიაში შეემთხვა. ამის შედეგად ტურნე შეწყდა და ჯგუფმა მრავალი ჰონორარი დაკარგა. ლეინი ამბობდა, რომ დაშლის მნიშვნელოვანი მიზეზი იყო მაკ-კარტნის მხრიდან ტურნეთი დაინტერესება და საკუთარი უსაფრთხოების შიში ჯონ ლენონის მკვლელობის შემდეგ. მაკ-კარტნის მდივანმა განაცხადა: „პოლი სხვა რამით არის დაკავებული, სულ ეს არის“.[87]
  13. Wings-მა სულ 7 სტუდიური ალბომი გამოსცა. აქედან ორი მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტის, ხოლო 4 - აშშ-ის ჩარტის სათავეებში. მათი სამმაგი ალბომი Wings over America იყო ერთ-ერთი ცოცხალი ალბომების მცირე რაოდენობიდან, რომლებიც ამერიკაში უმაღლეს პოზიციაზე მოხვდნენ.[88] ჯგუფის აშშ სინგლებიდან ექვსი სხვადასხვა დროს #1 პოზიციაზე მოხვდა, მათ შორის „Listen to What the Man Said“ და „Silly Love Songs“. რვა სხვა სინგლი 10-ეულის ფარგლებში იმყოფებოდა. RIAA-სგან მათ რვა სინგლსა და ექვს ალბომს პლატინის სტატუსი მიენიჭა.[67] ბრიტანეთში ჯგუფს ჰქონდა ერთი #1 და 12 საუკეთესო 10-ეულში მოხვედრილი სინგლი, ისევე, როგორც ორი #1 ლაობმი.[89]

წყაროები[რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. ჰარი, 2002, გვ. 388–389
  2. 2.0 2.1 სპიცი, 2005, გვ. 75
  3. მაილზი 1997; ბენიტესი 2010
  4. For his attendance at Joseph Williams Junior School see: “Beatle's schoolboy photo auction“, BBC News, 16 August 2009. წაკითხვის თარიღი: 13 June 2012. ; For McCartney passing the 11-plus exam see: მაილზი 1997; ბენიტესი 2010.
  5. სპიცი, 2005, გვ. 82–83: On grammar school versus secondary modern, 125: On meeting Harrison
  6. ბენიტესი 2010; ჰარი 2002
  7. მაილზი, 1997, გვ. 6
  8. მაილზი, 1997, გვ. 20
  9. მაილზი, 1997, გვ. 31
  10. მაილზი, 1997, გვ. 22
  11. სპიცი, 2005, გვ. 71
  12. მაილზი, 1997, გვ. 23–24
  13. 13.0 13.1 13.2 მაილზი, 1997, გვ. 21
  14. სპიცი, 2005, გვ. 86
  15. მაილზი, 1997, გვ. 22–23
  16. ჰარი, 2002, გვ. 509: McCartney: "The first song I ever sang in public was "Long Tall Sally"., 533–534: Harry: "Long Tall Sally", was "The first number Paul ever sang on stage"
  17. სპიცი, 2005, გვ. 93
  18. ლუისონი, 1992, გვ. 18
  19. ლუისონი, 1992, გვ. 18–22
  20. ლუისონი, 1992, გვ. 17–25
  21. მაილზი 2001: Williams booking them in Hamburg in 1960, სპიცი 2005: "Williams had never formally served as the Beatles manager".
  22. ლუისონი 1992: Hamburg, ლუისონი 1992: the Cavern Club
  23. ლუისონი, 1992, გვ. 21–25: Hamburg, 31: the Cavern Club
  24. მაილზი 1997; გულდი 2007
  25. სპიცი, 2005, გვ. 249–251
  26. მაილზი, 1997, გვ. 84–88
  27. სპიცი, 2005, გვ. 330
  28. ლუისონი, 1992, გვ. 75: Replacing Best with Starr., 88–94: "Beatlemania" in the UK., 136–140: "Beatlemania" in the US
  29. მაილზი, 1997, გვ. 470
  30. ლუისონი, 1992, გვ. 180
  31. ბუკი 1996; გულდი 2007.
  32. მაილზი, 1997, გვ. 207
  33. მაილზი, 1997, გვ. 218
  34. მაილზი, 1997, გვ. 219–220
  35. გულდი, 2007, გვ. 350: "neoclassical tour de force", 402: "a true hybrid"
  36. ჰარი, 2002
  37. For song authorship see, ჰარი 2002. For release dates, US and UK peak chart positions of the preceding songs see, ლუისონი 1992.
  38. გულდი, 2007, გვ. 347
  39. მაილზი, 1997, გვ. 293–295
  40. The Beatles, 2000, გვ. 268
  41. 41.0 41.1 ბენიტესი, 2010, გვ. 8–9
  42. ჰარი 2000a; Levy 2005
  43. რობერტსი, 2005, გვ. 54
  44. ლუისონი, 1992, გვ. 350–351
  45. გულდი 2007; სპიცი 2005
  46. ბრონსონი 1992; For song authorship see: ჰარი 2002; For release dates, US and UK peak chart positions of the preceding songs see: ლუისონი 1992.
  47. საუნზი, 2010, გვ. 171–172: Paul and Linda's first meeting., 245–248: On their wedding., 261: On the birth of their first child Mary
  48. გულდი, 2007, გვ. 593–594
  49. 49.0 49.1 გულდი, 2008, გვ. 563
  50. ლუისონი 1992; მაილზი 1998.
  51. ჰარი, 2002, გვ. 753
  52. სიმღერების ავტორობა: MacDonald 2005: "Get Back", MacDonald 2005: "Hello, Goodbye", MacDonald 2005: "Hey Jude", MacDonald 2005: "Let it Be", MacDonald 2005: "The Long and Winding Road"; გამოცემის თარიღები, აშშ-სა და ბრიტანეთის ჩარტებში უმაღლესი პოზიციები: ლუისონი 1992.
  53. ლუისონი, 2002, გვ. 29
  54. ჰარი 2002: McCartney; ბლეინი 2007: McCartney, a US number one.
  55. რობერტსი 2005: Peak UK chart position and weeks on charts for McCartney.
  56. ინგემი 2009: Ram, 114–115: "Uncle Albert/Admiral Halsey"; მაკ-გი 2003: Peak US chart positions for Ram.
  57. ლუისონი, 2002, გვ. 7
  58. მაკ-გი 2003: Peak UK and US chart positions for Wild Life; რობერტსი 2005: Peak UK chart position and weeks on chart for Wild Life.
  59. საუნზი 2010: Birth of Stella; ჰარი 2002: Stella McCartney.
  60. ჰარი 2002: "traveled across the UK"; ინგემი 2009: "Scrupulously avoiding Beatles songs".
  61. ჰარი, 2002, გვ. 845
  62. 62.0 62.1 ჰარი, 2002, გვ. 847
  63. ჰარი 2002: "My Love", ჰარი 2002: Red Rose Speedway; მაკ-გი 2003: Peak US chart positions for Red Rose Speedway; რობერტსი 2005: Peak UK chart position for Red Rose Speedway.
  64. ჰარი 2002: "Live and Let Die"; ჰარი 2002: "My Love".
  65. ბენიტესი 2010: "symphonic rock at its best"; ჰარი 2002: "Live and Let Die" US chart peak; რობერტსი 2005: "Live and Let Die" UK chart peak.
  66. საუნზი 2010: Pyrotechnics; საუნზი 2010: Laser lighting display; საუნზი 2010: Performing "Live and Let Die" with pyrotechnics, 1993; საუნზი 2010: Performing "Live and Let Die" with pyrotechnics, 2002.
  67. 67.0 67.1 მაკ-გი, 2003, გვ. 248–249
  68. ბენიტესი 2010: Band on the Run; რობერტსი 2005: Band on the Run a number-one album in the UK with 124 weeks on the charts.
  69. მაკ-გი, 2003, გვ. 60
  70. ჰარი 2002: "Band on the Run" (სინგლი).
  71. ბენიტესი 2010: "Helen Wheels", ბენიტესი 2010: Positive critical response to Band on the Run; ჰარი 2002: Jet; Levy 2005: the 413th spot on Rolling Stone's list of the 500 Greatest Albums of All Time.
  72. ბენიტესი, 2010, გვ. 61–62
  73. ჰარი 2002: Venus and Mars, ჰარი 2002: Wings at the Speed of Sound; რობერტსი 2005: Peak UK chart position for Venus and Mars.
  74. მაკ-გი 2003: NME ranking Wings at the Speed of Sound number 1, and the LP was number 1 on three charts in the US; რობერტსი 2005: Peak UK chart position and weeks on charts for Wings at the Speed of Sound.
  75. ბლეინი 2007: "And for the first time, McCartney included songs associated with the Beatles, something he'd been unwilling to do previously"; ჰარი 2002: Wings Over the World Tour; ინგემი 2009: "featuring a modest handful of McCartney's Beatle tunes"; მაკ-გი 2003: "Paul decided it would be a mistake not to ... [perform] a few Beatles songs."
  76. ჰარი 2002: Wings over America; ლუისონი 2002: "After extensive rehearsals in London".
  77. კარლენი 2009: Birth of James; Doggett 2009: one of the best-selling singles in UK chart history.
  78. ინგემი 2009: "Mull of Kintyre"; ბენიტესი 2010: "the biggest hit of McCartney's career".
  79. ჰარი 2002: Thrillington Hipgnosis cover art; ლუისონი 2002: Thrillington.
  80. ბლეინი, 2007, გვ. 122–125
  81. ბენიტესი, 2010, გვ. 79
  82. ჰარი 2002: Back to the Egg, ჰარი 2002: London Town, ჰარი 2002: the Rockestra; ინგემი 2009: London Town and Back to the Egg; მაკ-გი 2003: Back to the Egg certified platinum.
  83. ჰარი 2002: Wings tours details, ჰარი 2002: Wings UK Tour 1979; ინგემი 2009: Wings UK Tour 1979.
  84. ჰარი 2002: He composed all the music and performed the instrumentation himself; ლუისონი 2002: McCartney II a UK number-one, and a US top-five.
  85. ბენიტესი 2010: McCartney II; ბლეინი 2007: "Coming Up".
  86. ბენიტესი, 2010, გვ. 96–97
  87. ბენიტესი 2010: On Wings' April dissolution, McCartney fearing for his personal safety and the commercial disappointment of Back to the Egg; ბლეინი 2007: "Back to the Egg spent only eight weeks in the British charts, the shortest chart run of any Wings album".; Doggett 2009: "Paul is doing other things, that's all".; George-Warren 2001: McCartney's reluctance to tour for fear of his personal safety; მაკ-გი 2003: On McCartney's reluctance to tour out of fear for his personal safety, and Laine's statement that this was a significant contributing factor to Wings' dissolution.
  88. ინგემი 2009: Wings დაიშალა 1981 წელს; მაკ-გი 2003: US and UK chart positions of Wings' LPs; ჰარი 2002: Wings, 912–913: Wings over America; ლუისონი 2002: one of few live albums ever to achieve the top spot in America.
  89. მაკ-გი 2003: Wings' US and UK singles and albums chart positions; ჰარი 2002: "Listen to What the Man Said", 788: "Silly Love Songs"