ელტონ ჯონი
ვიკიპედიიდან
| ელტონ ჯონი | ||
|---|---|---|
 ელტონ ჯონი ავსტრიაში, 2008 წელს
|
||
| ბიოგრაფია | ||
| ასევე ცნობილი როგორც |
სერ ელტონ ჰერკულეს ჯონი | |
| დაიბადა | 25 მარტი, 1947 | |
| წარმოშობის ადგილი | ლონდონი, ინგლისი | |
| ჟანრი/ები | პოპი, როკი | |
| საქმიანობა/ები | მუსიკოსი, მომღერალი, პროდიუსერი | |
| ინსტრუმენტი/ები | ფორტეპიანო | |
| აქტიური | 1964 – დღემდე | |
| ლეიბლი/ები | Uni, MCA, Geffen, Rocket/Island, Universal, Interscope, Mercury, UMG | |
| ვებგვერდი | EltonJohn.com | |
ელტონ ჯონი არის გრემის ჯილდოს ხუთგზის მფლობელი და ინგლისის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პოპ/როკ მუსიკოსი, მომღერალი და კომპოზიტორი.
სექციების სია |
[რედაქტირება] ბიოგრაფია
[რედაქტირება] ბავშვობა
ელტონ ჯონი დაიბადა 1947 წლის 25 მარტს, ლონდონის ჩრდილოეთ ნაწილში, პინერში. მისმა მშობლებმა, სტენლი და შეილა დუაიტმა შვილს რეჯინალდი დაარქვეს. ბავშვობიდან იგი ავლენდა ინტერესს მუსიკის მიმართ, რასაც ხელი შეუწყო დედამაც. ისინი ხშირად უკრავდნენ ფორტეპიანოზე. მაგრამ მამა ამის წინააღმდეგი იგი, მიუხედავად იმისა, რომ თავად უკრავდა სამეფო საჰაერო ძალების ორკესტრში.
ოთხი წლის ასაკში დუაიტების შვილს უკვე შეეძლო სმენით ნებისმიერი მელოდიის დაკვრა. იგი ისმენდა ძველ და პოპულარულ ჩანაწერებს და იმახსოვრებდა ყველაფერს.
13 წლის ასაკში რეჯის მშობლები ერთმანეთს გაეყარნენ, რაც შვილმა მეტად განიცადა. ამ პერიოდიდან იგი უკვე ატარებდა სათვალეებს, რაც, მისივე თქმით, ბადი ჰოლისადმი პატივისცემის ნიშანი იყო. სათვალეები მომავალში მის ერთ-ერთ ჰობიდ იქცა.
12 წლის ასაკში მუსიკის სამეფო აკადემიამ რეჯის შესთავაზა უფასო განათლება. გახარებული რეჯი ყოველ შაბათს დადიოდა აკადემიაში. მისი მამინაცვალი, დეკორატორი პროფესიით, მხარს უჭერდა რეჯის გადაწყვეტილებას, მუსიკას გაჰყოლოდა.
[რედაქტირება] პირველი წლები სცენაზე
პირველ რეჯი სცენაზე გამოვიდა 16 წლის ასაკში. იგი მღეროდა და უკრავდა ყოველი კვირის ბოლოს. იქვე ყოველთვის იჯდა დედამისი. ამ გამოსვლებში რეჯი იღებდა ერთ ფუნტს და დაგროვებული ფულით შეიძინა ელექტრონული პიანინო.
სკოლის მოსწავლეებთან ერთად მან ჩამოაყალიბა კოლექტივი The Bluesology, რომელიც უკრავდა რითმ ენდ ბლუზს. მათ გამოსცეს ორი მცირე ფირფიტა, რომელიც წარუმატებელი გამოდგა.
სკოლა რეჯიმ არ დაამთავრა. მან მიატოვა იგი მუსიკალურ გამომცემლობა Mills-ში მუშაობის გამო, მაგრამ ეს სამსახურიც, თავის მხრივ, დატოვა მხოლოდ იმის გამო, რომ The Bluesology-სთან ერთად უნდა გამგზავრებულიყო საკონცერტო ტურის ფარგლებში.
1967 წელს ისინი კვლავ მოგზაურობდნენ. ამ პერიოდში რეჯის შეუყვარდა გოგონა სახელად ლინდა და დიდი ხნის განმავლობაში ცდილობდა მისი ყურადღების მიპყრობას. მაგრამ ლინდამ იგი არჩევანის წინაშე (ან მე ან მუსიკა) დააყენა. რეჯიმ საბოლოოდ აირჩია მუსიკა, მაგრამ მანამდე გულგატეხილმა კინაღამ მოიკლა თავი.
ახალგაზრდა ნიჭიერი მუსიკოსების კონკურსზე, რომელიც კომპანიამ Liberty Music მოაწყო, რეჯიმ შეასრულა რამდენიმე ცნობილი სიმღერა, მაგრამ წარმატებამ მას გვერდი აუარა. თუმცა, რეი უილიამსმა,კონკურსის ორგანიზატორმა მას აჩუქა ერთი ახალგაზრდა პოეტის, ბერნი ტოპინის ლექსები.
უილიასმა რეჯის ასევე გააცნო დიკ ჯეიმსი, ერთ-ერთ ხმისჩამწერი სტუდიის მეპატრონე. მას დაევალა რეჯის პირველი სიმღერის ჩაწერა. აქვე საფუძველი დაედო რეჯისა და ბერნი ტოპინის თანამშრომლობას. დიკ ჯეიმსი დაინტერესდა რეჯის სიმღერებით, ხოლო ტოპინი საბოლოოდ გადასახლდა რეჯის სახლში.
თავდაპირველად რეჯი და ბერნი დაკვეთით მუშაობდნენ. მაგრამ მოგვიანებით დიკ ჯეიმსი დათანხმდა რეჯის პირადი სიმღერის/ალბომის გამოცემაზე. ამასთან, რეჯის შესთავაზეს სასცენო სახელის აღება და მან დუაიტ ელტონ ჯონი აირჩია.
მისი პირველი სიმღერა-სინგლი, I’ve Been Loving You გამოიცა 1968 წლის მარტში, მაგრამ წარმატება კვლავ შორს იყო - ვინაიდან ელტონი თავს თავისუფლად არ გრძნობდა და სურდა მეტი თავისუფლება სტუდიაში, დიკ ჯეიმსის ზემოქმედებით კი მას ეს თავისუფლება ნამდვილად აკლდა.
მუსიკალური გამომცემლობის ერთ-ერთმა უფროსმა, სტივ ბრაუნმა დაითანხმა დიკ ჯეიმსი, რომ იგი ელტონს მეტი იმპროვიზაციის საშუალებას მისცემდა. ამის შემდეგ ელტონს ნამდვილი წარმატება ეწვია.
1969 წლის ივლისში გამოიცა ელტონის პირველი სოლო-დისკი Empty Sky.
[რედაქტირება] წარმატება და წარუმატებლობა
დამწყები ინგლისელი მუსიკოსით დაინტერესდნენ ამერიკაში და იგი მიწვეული იქნა მცირე ტურის ფარგლებში. 1970 წლის სექტემბერში იგი ეწვია აშშ-ს. იგი დიდი პატივისცემით მიიღეს. კლუბში ტრუბადური შეიკრიბა ბევრი ცნობილი ადამიანი, რომელიც დაკავშირებული იყო მუსიკასთან. ელტონის კონცერტებმა ანშლაგებით ჩაიარა.
სამი კვირისა და თბილი მიღების შემდეგ ელტონი დაბრუნდა ბრიტანეთში, მაგრამ მცირე ხნის განმავლობაში კვლავ ჩავიდა ამერიკაში.
1970 წელს ელტონმა და მისმა ბენდმა, რომელშიც შედიოდნენ ნაიჯელ ოლსონი (დასარტყამი ინსტრუმენტები) და დი მიურეი (ბას გიტარა) ჩაწერეს როგორც ელტონის მეორე სტუდიური ალბომი Elton John, ასევე მუსიკა ფილმისათვის მეგობრები. ამას მოჰყვა ელტონის კიდევ ერთი სტუდიური ალბომი, Tumbleweed Connection.
1971 წელს ასევე გამოიცა ელტონის პირველი საკონცერტო დისკი, 17-11-70, რომელშიც შეტანილი იქნა ნიუ იორკში ჩატარებული კონცერტის ჩანაწერი. საგულისხმოა, რომ დისკს დიდი წარმატება ჰქონდა, რასაც დაერთო წინასწარ გამოცემული ბუტლეგის წარმატებაც - ეს უკანასკნელი არალეგალურად გავრცელდა ოფიციალურ რელიზამდე რამდენიმე კვირით ადრე და შეიცავდა ყველა სიმღერას კონცერტიდან (ოფიციალური დისკის ხანგრძლივობაა 40 წთ, ბუტლეგის - 60 წთ).
1972 წელს გამოვიდა ელტონის ერთ-ერთი წარმატებული ალბომი Madman Across the Water. ამ პერიოდიდან ელტონის ბენდი დაკომპლექტდა იმ მუსიკოსებით, რომლებიც დღემდე მუშაობენ მასთან, ხოლო მუსიკოსის სიმღერებში ჩამოყალიბდა მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელი ჰარმონიები.
1972 წელს ასევე გამოვიდა კიდევ ერთი სტუდიური დისკი, Honky Chateau, ელტონისათვის პირველი #1 აშშ ალბომი, რომელიც ხუთი კვირის განმავლობაში იმყოფებოდა ჩარტების სათავეში.
1972 წელს ელტონმა სასცენო სახელად საბოლოოდ აიღო ელტონ ჰერკულეს ჯონი. ამავე პერიოდში მან შეიძინა მცირე სახლი ლონდონის გარე უბანში.
1973 წელს ელტონმა და მისმა მეგობრებმა გახსნეს ხმისჩამწერი კომპანია Rocket Records, რომელიც მიზნად ისახავდა ახალგაზრდა მუსიკოსების დახმარებას. იმავე წლის წარმატებული სტუდიური დისკების [Don't Shoot Me I'm Only the Piano Player]] და Goodbye Yellow Brick Road გამოცემის შემდეგ ელტონმა მცირე ხნით დატოვა სასცენო მოღვაწეობა და დაიწყო კომპანიაში Rocket Records შემოსული სადემონსტრაციო ფირების მოსმენა და დამწყები მუსიკოსების მიღება.
1974 წელს მან შემდეგი ალბომი, Caribou წარმოადგინა. მიუხედავად წარმატებული სინგლის ჰიტისა The Bitch is Back, მას არ ხვდა წილად წინა ალბომების წარმატება. პარალელურად, ელტონმა შეიძინა უოტფორდის საფეხბურთო კლუბი და თავად გახდა მისი პრეზიდენტი. მან ასევე გამართა ამ გუნდის მხარდამჭერი წარმატებული კონცერტი. მცირე პერიოდის განმავლობაში ელტონი ასევე მსახიობიც იყო - 1975 წელს მან ითამაშა კენ რასელის როკ-ოპერაში ტომი.
ამავე პერიოდში მან დაუკრა ჯონ ლენონის რამდენიმე სიმღერაში, რამაც საკუთარი კვალი დატოვა ელტონის შემოქმედებაზე. იგი არასოდეს უარყოფა ბითლზის მუსიკისადმი სიმპატიებს, ახლა კი რამდენიმე სიმღერის საკუთარი ვერსიაც ჩაწერა. პირველ რიგში, აღსანიშნავია ელტონის "Lucy in the Sky with Diamonds" და ლენონის სოლო-სიმღერა "One Day at a Time". ლენონის ალბომის ჩაწერისას მან დაუკრა სიმღერაში "Whatever Gets You Thru The Night". ამავე წელს ელტონმა შეიძინა სახლი ბერკშირის საგრაფოში და რამდენიმე სახლი - ლოს ანჯელესში, ასევე თვითმფრინავი საკონცერტო მოგზაურობისათვის.
1975 წელს გამოვიდა ელტონის მორიგი სტუდიური ალბომი "Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy", რომელიც ავტობიოგრაფიულ ელემენტებს შეიცავს.
შემდეგი ალბომი, "Rock of the Westies" ავტომატურად მოხვდა წარმატების ჩარტებში, თუმცა კრიტიკოსებმა და მოყვარულებმა ნაკლებად მოიწონეს მასში შეტანილი მასალა. ელტონის კომერციულ წარმატებას ხელს უწყობდა მხოლოდ მისი სასცენო იმიჯი. კონცერტებისას იგი ხშირად იცვლიდა კოსტიუმებს, გამოდიოდა სხვადასხვა უცნაური სახით - ატარებდა ბუმბულებს, დონალ დაკის, მშვიდობის ქანდაკებისა თუ მოცარტის ჩაცმულობას (სხვადასხვა წლებში).
1975 წელს, კლუბში ტრუბადური გამართული კონცერტი ხუთი წლის თავზე მან ამავე კლუბში გამართა ორი საიუბილეო კონცერტი.
1976 წელს გამოვიდა საკონცერტო ალბომი Here and There, რომელშიც შეტანილი იქნა შემდგომში ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული სიმღერა "Sorry Seems to Be the Hardest Word". იმავე წელს გამოვიდა "Don't Go Breaking My Heart", რომელიც იქცა ელტონის ერთ-ერთ ცნობილ ნომრად.
იმავე წელს, ჟურნალში როლინგ სტოუნი ელტონმა პირველად ისაუბრა თავის ბისექსუალურ ორიენტაციაზე, რამაც დიდი სკანდალი გამოიწვია.
1977 წელს ელტონმა დროებით დატოვა მუსიკალური სცენა, ბერნი ტოპინმა კი დაიწყო სხვა მუსიკოსებთან თანამშრომლობა. ბევრი ადამიანი თვლიდა, რომ ეს გამოიწვია ელტონის გულახდილმა ინტერვიუმ როლინგ სტოუნში.
ამ პერიოდიდან ელტონი უშვებდა მხოლოდ ერთ ალბომს წელიწადში და არა ორს, როგორც ეს ადრე იყო. პირველი ამ ალბომებიდან, 1978 წლის A Single Man შეიცავდა რამდენიმე სიმღერას, რომელიც გამოვიდა სინგლების სახითაც, მაგრამ არც ერთი არ მოხვედრილა საუკეთესო სიმღერების 20ეულში. 1979 წელს ელტონი კონცერტებით ჩავიდა საბშოთა კავშირში. შემდეგ გამოვიდა მისი ალბომი Victim of Love. მასში შეტანილი სიმღერები დისკოს ელფერს უფრო ატარებდნენ, მაგრამ მიუხედავად ამ პერიოდში დისკოს წარმატებისა, ალბომი ნაკლებად პოპულარული იყო.
[რედაქტირება] 1980-იანები
1979 წელს ჯონი და ტოპინი კვლავ გაერთიანდნენ. შემდეგ წელს გამოვიდა წარმატებული დისკი 21 at 33 და ჰიტი "Little Jeannie". ამ პერიოდში ელტონი ტექსტების სხვა ავტორებთანაც მუშაობდა. 1981 წელს გამოვიდა შემდეგი ალბომი The Fox, რომელიც ჩაწერილი იქნა იგივე პერიოდში, რაც მისი წინამორბედი. 1980 წლის 30 სექტემბერს ნიუ იორკის ცენტრალურ პარკში გაიმართა უფასო კონცერტი 400.000 მაყურებლისათვის. საგულისხმოა, რომ იქვე ახლოს მდებარეობდა ჯონ ლენონის საცხოვრებელი ბინაც, საიდანაც მუსიკოსი უსმენდა კოლეგის კონცერტს. სამი თვის შემდეგ ლენონი მოკლეს ამ შენობასთან და ელტონმა მას მიუძღვნა 1982 წლის ჰიტი "Empty Garden (Hey Hey Johnny)", ალბომიდან Jump Up!. 1982 წლის კონცერტზე, რომელიც მედისონ სკვერზე გაიმართა, ელტონს შეუერთდნენ იოკო ონო და შონ ონო ლენონი (ეს უკანასკნელი ელტონის ნათლულია).
ამასთან, 1980-იან წლებში ელტონის ცხოვრებამ ცვლილებები განიცადა. ელტონი დაქორწინდა ხმის ინჟინერზე რენატა ბლაუელზე, რომელიც მის ალბომებზე მუშაობდა. 1986 წელს ავსტრალიური ტურის დროს ელტონმა დაკარგა ხმა და მას დასჭირდა სასწრაფო ოპერაცია. მან განაგრძო ალბომების ჩაწერა, მაგრამ წლების განმავლობაში კოკაინისა და ალკოჰოლის მიღებამ მაინც შედეგი გამოიღო. ეს უკვე ალბომზე Rock of the Westies გამოვლინდა. 1987 წელს ელტონმა მოიგო საქმე გამოცემის The Sun წინააღმდეგ, სადაც დაიწერა სტატია ელტონისა და არასწრულწლოვანის სექსუალურ ურთიერთობებზე.
1983 წელს ელტონი დაუბრუნდა ჩარტებს ალბომით Too Low For Zero და სინგლებით "I'm Still Standing" და "I Guess That's Why They Call It The Blues" (ამ უკანასკნელზე ჰარმონიკაზე უკრავდა სტივი უანდერი). 80-იანებში მას არაერთი ჰიტი ჰქონდა, განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს "Nikita", "I Don't Wanna Go On With You Like That", "Sad Songs (Say So Much)" და საქველმოქმედო "That's What Friends Are For". ალბომების გაყიდვების კარგი მაჩვენებლების მიუხედავად, აშშ ჩარტის 20ეულში მხოლოდ Reg Strikes Back მოხვდა.
1985 წელს იგი გამოვიდა საქველმოქმედო მარათონზე Live Aid, სადაც შესრულდა "Bennie and the Jets", "Rocket Man", "Don't Go Breaking My Heart" (კიკი დისთან ერთად) და "Don't Let The Sun Go Down On Me" (ჯორჯ მაიკლთან ერთად).
1986 წელს ელტონმა მიიღო მონაწილეობა ჰევი მეტალ ჯგუფის საქსონი ალბომის Rock the Nations ჩაწერაში.
1988 წელს მან მოაწყო ხუთდღიანი კონცერტები ნიუ იორკის მედისონ სკვერზე. მოგვიანებით სოთბის აუქციონზე გაიყიდა ელტონის ბევრი ტანისამოსი თუ სხვა აქსესუარი, რითაც მან დაასრულა თეატრალიზირებული სანახაობების პერიოდი თავის შემოქმედებაში. 1989 წელს მან მოგვიანებით დაასახელა თავის ცხოვრებაში ყველაზე ცუდ პერიოდად.
[რედაქტირება] 1990-იანები
ამ პერიოდში ჯონი მხარს უჭრდა რაიან უაიტს, შიდსით დაავადებულ ბიჭუნას ინდიანას შტატიდან. 1990 წლამდე იგი ფინანსურად ეხმარებოდა ბიჭუნას ოჯახს. 1990 წელს ჯონმა, მეგობრების მითითებით, გაიარა ალჰოლისგან და ნარკოტიკებისგან მკურნალობის კურსი. იმავე წელს ბრიტანეთში მან გამოსცა სინგლი "Sacrifice", რომელიც იქცა მის პირველ ბრიტანულ #1 ჰიტ-სინლად. ასევე წარმატებით სარგებლობდა სტუდიური დისკი Sleeping with the Past.
1991 წელს გამოვიდა ფილმი ორი ოთახი, რომელშიც მოთხრობილი იყო ბერნისა და ელტონის თანამშრომლობის შესახებ. ასევე გამოიცა ალბომი Two Rooms: Celebrating the Songs of Elton John & Bernie Taupin, სადაც ელტონის სიმღერებს სხვა ცნობილი მუსიკოსები ასრულებდნენ. 1991 წელს კომპოზიციამ "Basque" მიიღო გრემი წლის საუკეთესო ინსტრუმენტული კომპოზიციის კატეგორიაში. ელტონი ასევე მიწვეული სტუმრის სახით წარდჰა ფრედი მერკურის ხსოვნის კონცერტზე.
In 1992 he established the Elton John AIDS Foundation, intending to direct 90 percent of the funds it raised to direct care, and 10 percent to AIDS prevention education. He also announced his intention to donate all future royalties from sales of his singles in the U.S. and UK to AIDS research. That year, he released the U.S. number 8 album The One, his highest-charting release since 1976's Blue Moves, and John and Taupin signed a music publishing deal with Warner/Chappell Music for an estimated $39 million over 12 years, giving them the largest cash advance in music publishing history. John performed "Bohemian Rhapsody" and "The Show Must Go On" with Queen at the Freddie Mercury Tribute Concert, an AIDS charity event held at Wembley Stadium, London in honour of Queen's late front man Freddie Mercury. "Bohemian Rhapsody" featured a duet with Axl Rose, a reconciliatory gesture given Rose's previous homophobic reputation.
In September of the same year, he performed "November Rain" with Rose's band Guns N' Roses for the 1992 MTV Video Music Awards at the Pauley Pavilion in Los Angeles. The following year, he released Elton John's Duets, a collaboration with 15 artists ranging from Tammy Wynette to RuPaul. This also included a new collaboration with Kiki Dee, entitled "True Love", which reached the Top 10 of the UK charts, and a duet with Eric Clapton on "Runaway Train", which also charted.
Along with Tim Rice, John wrote the songs for the 1994 Disney animated film The Lion King. (Rice was reportedly stunned by the rapidity with which John was able to set his words to music.) The Lion King went on to become the highest-grossing traditionally-animated feature of all time, with the songs playing a key part. Three of the five songs nominated for the Academy Award for Best Song that year were John and Rice songs from The Lion King, with "Can You Feel the Love Tonight" winning. (John acknowledged his domestic partner, Canadian film-maker David Furnish, at the ceremonies.) In versions sung by John, both that and "Circle of Life" became big hits, while the other songs such as "Hakuna Matata" achieved popularity with all ages as well. "Can You Feel the Love Tonight" would also win John the Grammy Award for Best Male Pop Vocal Performance. After the release of the soundtrack, the album remained at the top of Billboard's charts for nine weeks. On 10 November 1999, the RIAA announced that the album The Lion King had sold 15 million copies and therefore was certified as a diamond record with room to spare.
John was inducted into the Rock and Roll Hall of Fame in his first year of eligibility in 1994. He and Bernie Taupin had previously been inducted into the Songwriters Hall of Fame in 1992. John was made a Commander of the Order of the British Empire in 1995.
In 1995 John released Made in England (number #3, 1995), which featured the hit single "Believe" (number #15, 1995). Also, a compilation called Love Songs was released the following year.
The year 1997 found extreme highs and lows for John. Early in the year, vestiges of the flamboyant John resurfaced as he threw a 50th birthday party, costumed as Louis XIV, for 500 friends (the costume cost more than $80,000). John also performed with the surviving members of Queen in Paris at the opening night (17 January 1997) of "Le Presbytere N'a Rien Perdu De Son Charme Ni Le Jardin Du Son Éclat", a work by French ballet legend Maurice Bejart which draws upon AIDS and the deaths of Freddie Mercury and the company's principal dancer Jorge Donn. This was only the second time the three surviving members of Queen had performed together live since Mercury had died. Unfortunately, later in 1997 John lost two close friends, designer Gianni Versace (who was murdered) and Diana, Princess of Wales (who died in a Paris car crash).
In early September, Taupin altered the lyrics of "Candle in the Wind" for a special version mourning the death of Diana, and John performed it at her funeral in Westminster Abbey. A recorded version, "Candle in the Wind 1997", then became the fastest- and biggest-selling single of all time, eventually going on to sell 5 million copies in the United Kingdom, 11 million in the U.S., and around 33 million worldwide, with the proceeds of approximately £55 million going to the Diana, Princess of Wales Memorial Fund. It would later win John the Grammy Award for Best Male Pop Vocal Performance, an achievement he has yet to repeat. He hasn't performed the song since Princess Diana's funeral, as John stated it would only be played once to lend it significance and make it special.
1998 saw the production of Elaborate Lives: The Legend of Aida where John again teamed with Tim Rice. The musical was given its world premiere in Atlanta, GA at the Alliance Theatre where John was able to drop in on rehearsals from time to time. Dropping the cumbersome title as well as many of the production elements that gave the Atlanta production so many headaches, Aida went on to Chicago and eventually Broadway.
[რედაქტირება] დისკოგრაფია
მთავარი სტატია : ელტონ ჯონის დისკოგრაფია.
