ალბანური ენა

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ ალბანური ენა (მრავალმნიშვნელოვანი).
ალბანური ენის გავრცელების არეალი

ალბანური ენაალბანელების ენა, არის ინდოევროპული ოჯახის ცალკე ჯგუფის ენა. ვარაუდობენ, რომ ალბანური ენა გამქრალი პალეობალკანური ენების წარმომადგენელია. იგი გენეტიკურად ყველაზე ახლოს არის ილირიულთან, მესაპურთან და თრაკიულთან.

ზოგადი ცნობები[რედაქტირება]

  • მოლაპარაკეთა რაოდენობა: < 5,5 მლნ
  • ენის კოდი: sq
  • სახელწოდება: Gjuha shqipe
  • დამწერლობა: ლათინური, წერილობითი ძეგლები XVI ს-დან

სტატუსი[რედაქტირება]

ოფიციალური ენა:

გავრცელების არეალი:

თურქეთი, საბერძნეთი, იტალია, ბულგარეთი, უკრაინა

გრამატიკა[რედაქტირება]

მე-17 საუკუნეში იყო მცდელობა ალბანური ენისთვის ორიგინალური ანბანი შეექმნათ, მაგრამ იგი წარუმატებლად დასრულდა. ალბანური ანბანი ასე გამოიყურება: a, b, c, з, d, dh, e, ё (რედუცირებული ხმოვანი), f, g, gj, h, i, j, k, l, ll, m, n, nj, o, p, q, r, rr, s, sh, t, th, u, v, x, xh, y, z, zh. იგი შედგება 36 ასოსაგან, რომელთაგან 7 ხმოვანს აღნიშნავს, 29 - თანხმოვანს. ენაში არის აგრეთვე დიგრაფები: dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh. მორფოლოგია საკმაოდ რთულია. ალბანურში არის 8 დრო, 2 ასპექტი და 6 ბრუნვა. წინადადებაში სიტყვათა წყობა ასეთია: ქვემდებარე-შემასმენელი-დამატება. ზედსართავი სახელი ხშირად დგას ბოლო ადგილზე.

ლექსიკა[რედაქტირება]

ფრაზები და სიტყვები

  • გამარჯობა: Tungjatjeta; Allo
  • კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება: Mirë se vini; Mirë se erdhët
  • გმადლობთ: Faleminderit; Faleminderit shumë
  • კი / არა: Po / Jo
  • გეთაყვა: Ju lutem; Të lutem
  • ნახვამდის: Mirë upafshim

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • Banfi, Emanuele. Storia linguistica del sud-est europeo. Milano 1991
  • Bopp, Franz. Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen. Berlin (1855)
  • Buchholz, Oda / Fiedler, Wilfried: Albanische Grammatik ; Leipzig : VEB Verlag Enzyklopädie, (1987)
  • Camaj, Martin. Albanian Grammar. Wiesbaden, Germany: Otto Harrassowitz.
  • Çabej, Eqrem. Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe. BUSHT,SSHSH 1962/4 (In German SA 1964/1)

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Albanian phrasebook, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე