ვანუატუ

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ვანუატუს რესპუბლიკა
Ripablik blong Vanuatu
ვანუატუ
ვანუატუს
დევიზი: Long God yumi stanap
ჰიმნი: Yumi, Yumi, Yumi
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
პორტ-ვილა
17°45′ ს. გ. 168°18′ ა. გ. / 17.750° ს. გ. 168.300° ა. გ. / -17.750; 168.300
ოფიციალური ენა ბისლამა, ინგლისური, ფრანგული
მთავრობა საპარლამენტო რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი იოლუ ჯონსონ აბილი
 -  პრემიერ-მინისტრი ედვარდ ნატაპეი
ფართობი
 -  სულ 12 189 კმ2 (161-ე)
მოსახლეობა
 -  2008 შეფასებით 215 446 (173-ე)
 -  სიმჭიდროვე 17 ად კაცი/კმ2 (188-ე)
მშპ (მუპ) 2005 შეფასებით
 -  სულ $726 მილიონი (175-ე)
 -  ერთ მოსახლეზე $1,576 (121-ე)
აგი (2004) 0.674 (საშუალო) (120-ე)
ვალუტა ვანუატუს ვატუ (VUV)
დროის სარტყელი UTC +11
ქვეყნის კოდი AUS
Internet TLD .vu
სატელეფონო კოდი 678

ვანუატუ (ბისლამას ენა. Ripablik blong Vanuatu, ფრანგ. République du Vanuatu, ინგლ. Republic of Vanuatu) – წყნაროკეანური სახელმწიფო, შედის მელანეზიის შემადგენლობაში, ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სოლომონის კუნძულების ტერიტორიული წყლები, დასავლეთიდან – ავსტრალიის ეკონომიკური ზონა, სამხრეთიდან – ახალი კალედონიის წყლები, ხოლო აღმოსავლეთიდან ფიჯის ტერიტორიული წყლები. დედაქალაქი — პორტ-ვილა. სახელმწიფო განფენილია ახალი ჰებრიდების 83 კუნძულზე.

ვანუატუ თავდაპირველად პოლინეზიელებით იყო დასახლებული. ევროპელებმა, კერძოდ ესპანურმა ექსპედიციამ ის 1605 წელს აღმოაჩინა. 1880-იან წლებში, ვანუატუს ნაწილებზე პრეტენზიას გამოთქვამდნენ საფრანგეთი და გაერთიანებული სამეფო. 1906 წელს მათ შეთანხმებას მიაღწიეს, რომლის მიხედვითაც ახალი ჰებრიდის კუნძულები მათ ერთობლივ მმართველობაში, ბრიტანულ-ფრანგულ კონდომინიუმში გადავიდა. დამოუკიდებლობისათვის მოძრაობა 1970-იანი წლებიდან დაიწყო და ვანუატუ, როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო 1980 წელს შეიქმნა.

გეოგრაფია[რედაქტირება]

ვანუატუს ხმელეთის ფართობი შეადგენს 12 190 კმ²-ს. არქიპელაგი შედგება 14 მსხვილი და 60 პატარა, მაგრამ დასახლებული კუნძულებისაგან. საერთოდ, ვანუატუს შემადგენლობაში შედის 83 კუნძული. მათ შორის ყველაზე აღსანიშნავია: ეფატეს კუნძულები, ესპირიტუ-სანტო, მოტა, ტანა და მალეკულა.

დემოგრაფია[რედაქტირება]

ვანუატუს მოსახლეობის უმეტესობა ავსტრანეზიულ რასას ეკუთვნის, მოსახლეობის 90 %-ზე მეტი აბორიგენია, უმნიშვნელო ნაწილი ევროპელი და ავსტრალიური წარმოშობისაა, ასევე ცხოვრობენ ოკეანეთის სხვა ქვეყნებიდან ჩამოსული ეთნიკური უმცირესობები. ქვეყანას მრავალი კუნძული გააჩნია, სადაც სალაპარაკო ენად სხვადასხვა, ერთმანეთისგან განსხვავებული ენები გამოიყენება, რომელთაც ოფიციალური სტატუსი არ გააჩნიათ.

საქართველოსთან ურთიერთობა[რედაქტირება]

2011 წლის მაისის ბოლოს მოსკოვმა ოფიციალურად განაცხადა, რომ ვანუატუმ საქართველოს ოკუპირებული რეგიონები აღიარა და ეს აფხაზური დიპლომატიის გამარჯვებად შეაფასა, თუმცა გაეროში ვანუატუს ელჩმა ეს ინფორმაცია არ დაასტურა და განაცხადა, რომ ეს საკითხი დღის წესრიგში საერთოდ არ დგას. „ჩვენ ვაღიარებთ საქართველოს სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას, გვაქვს კარგი ურთიერთობა საქართველოსთან და ვფიქრობთ, მალე დავამყარებთ ქვეყანასთან დიპლომატიურ ურთიერთობებს“ - განაცხადა ელჩმა, დონალდ კალპოკასმა.[1]

2012 წლის მარტში, ვანუატუს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უარყო, რომ ქვეყანამ დიპლომატიური კავშირები დაამყარა აფხაზეთთან, როგორც დამოუკიდებელ სახელმწიფოსთან. ამის შესახებ ინფორმაცია ავსტრალიურმა პრესამ გაავრცელა.

ამასთან ერთად, იგივე პრესა წერდა, რომ ვანუატუს მთავრობას საქართველოსთან დიპლომატიური კავშირების დამყარება სურს. 2011 წელს, ვანუატუს საგარეო საქმეთა მინისტრმა ალფრედ კარლოტმა განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა აფხაზეთის დამოუკიდებლობას აღიარებდა. მოგვიანებით მან ეს ჯერ უარყო, მერე კი კვლავ დაადასტურა. კარლოტის განცხადებით, ვანუატუს და აფხაზეთს შორის დიპლომატიური კავშირები არ არსებობს, მის ქვეყანას კი სურს საქართველოსთან დაახლოებისკენ გადადგას ნაბიჯები.

ვიკიციტატა
„აფხაზეთის საკითხი გაურკვევლობასთან იყო დაკავშირებული. თავის დროზე, მთავრობის წევრებმა მხოლოდ წერილი გააგზავნეს, სადაც ნათქვამი იყო, რომ განიხილებოდა აფხაზეთთან ფორმალური ურთიერთობების დაწყების საკითხი. ამჟამად ეს საკითხი აღარ განიხილება", - აცხადებს საგარეო საქმეთა ერთ-ერთი დეპარტამენტის ხელმძღვანელი ჯონი კუანაპო.[2]

2013 წლის 15 ივლისს, საქართველოს საგარეო სამქეთა მინისტრის პირველმა მოადგილე დავით ზალკალიანმა განაცხადა, რომ დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შემდეგ, ვანუატუმ საქართველოს სეპარატისტული რეგიონების დამოუკიდებლობა უკან წაიღო: „ოქმში, რომელიც ვანუატუსთან დიპლომატიური ურთიერთობების შესახებ გაფორმდა, არის შემდეგი ჩანაწერი, რომ ვანუატუ აღიარებს საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას და სუვერენიტეტს საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრის ფარგლებში, მათ შორის ცხინვალის და აფხაზეთის ჩათვლით; უპრეცედენტოა ის, რომ დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების ოქმში, როგორც წესი, ასეთი მითითება არ ხდება.[3]

მემკვიდრეობა[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]