ბელაქანის რაიონი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ბელაქანის რაიონი
აზერ. Balakən rayonu
Azeri-GeorgiaBorderZaqatala.jpg
ქვეყანა აზერბაიჯანის დროშა აზერბაიჯანი
ადმ. ცენტრი ბელაქანი
კოორდინატები 41°46′00″ ჩ. გ. 46°27′00″ ა. გ. / 41.76667° ჩ. გ. 46.45000° ა. გ. / 41.76667; 46.45000
დაარსდა 1930
ფართობი 923 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 496 მეტრი
მოსახლეობა 97 700 კაცი (2017)
ეროვნული
შემადგენლობა
აზერბაიჯანელები — 67,68 %, ხუნძები — 29,16 %, ქართველები — 2,10 %
სასაათო სარტყელი UTC+4
სატელეფონო კოდი +994 24
საფოსტო ინდექსი 0800
ISO 3166 კოდი AZ-BAL
ოფიციალური საიტი balaken-ih.gov.
Balakan in Azerbaijan (semi-secession).svg
საქართველო–აზერბაიჯანის საზღვარი. ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტიდან ბელაქნის რაიონში.

ბელაქანის რაიონი (აზერ. Balakən rayonu) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ერთეული ქვეყნის ჩრდილოეთით, ისტორიული ჰერეთის ტერიტორია. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბელაქანი. 1918-1921 წლებში ბელაქნის რაიონი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ზაქათალის ავტონომიური ოლქის შემადგენლობაში შედიოდა. 1921 წელს ბელაქნის რაიონი საბჭოთა რუსეთის მითითებით კავკასიელმა ბოლშევიკებმა საქართველოს ჩამოაშორეს და აზერბაიჯანს გადასცეს.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დღევანდელი ბელაქანის რაიონის ტერიტორიამ, საინგილოს სხვა ნაწილებთან ერთად, საქართველოდან ჩამოცილება 1604 წელს დაიწყო, როდესაც შაჰ-აბას I-მა იგი წახურელ ლეკებს გადასცა. 1727 წელს კი თურქეთის სულთანმა საინგილო ჭარელ ლეკებს მიუზომა. ამ დროიდან დაიწყო ამ მიწაზე ლეკების მასიური ჩამოსახლება, რომლებმაც ქართულ სოფლებში მოიკიდეს ფეხი. XVIII საუკუნეში ლეკები გაერთიანდნენ ორ პოლიტიკურ ერთეულში: ელისუს სასულთნოსა და ჭარ-ბელაქანის თემში. დაიწყო ქართველების დევნა და მათი ძალდატანებითი გამაჰმადიანება. გამაჰმადიანებულ ქართველს „იანგილოს“ ეძახდნენ, რაც თურქულად „ახლად მორჯულებულს“ ნიშნავს. აქედან წარმოსდგება სახელები „ინგილო“ და „საინგილო“. 1803 წელს რუს-ქართველთა ჯარმა ჭარ-ბელაქანი დაიკავა და ამის შემდეგ საქართველოს ნაწილია ჯერ ჭარ-ბელაქნის სამხედრო ოლქის, შემდეგ ზაქათალის ოლქის სახელით. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ბელაქანის ტერიტორია საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ნაწილი იყო. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1921 წელს საინგილო აზერბაიჯანს გადაეცა.[1][2] ბელაქანის რაიონი წარმოიქმნა 1930 წელს.

მეორე მსოფლიო ომის დროს, ბელაქანის რაიონიდან ფრონტზე 6,882 ადამიანი გაიწვიეს, აქედან 2,315 დაიღუპა. ყარაბაღის კონფლიქტისას (1988-1994) რაიონიდან 152 მებრძოლი დაიღუპა.

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აზერბაიჯანის სტატისტიკის კომიტეტის მონაცემებით 2007 წელს რაიონში ცხოვრობდა 87 365 ადამიანი: 42 867 (49 %) მამაკაცი და 44 498 (51 %) ქალი.[3]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]