თოუზის რაიონი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
თოუზის რაიონი
აზერ. Tovuz rayonu
ქვეყანა აზერბაიჯანის დროშა აზერბაიჯანი
რეგიონი განჯა-ყაზახის რეგიონი
ადმ. ცენტრი თოუზი
ოფიციალური ენა აზერბაიჯანული ენა
მოსახლეობა 175 500 კაცი (2019)
სატელეფონო კოდი +994 231
საავტომობილო კოდი 60
ოფიციალური საიტი tovuz-ih.gov.az

თოუზის რაიონი (აზერ. Tovuz rayonu) — ადმინისტრაციული ერთეული აზერბაიჯანის ჩრდილო-დასავლეთით. ადმინსტრაციული ცენტრი ქალაქი თოვუზი.

2016 წელს ახალგაზრდულმა სახლმა დაიწყო ფუნქციონირება თოუზის რაიონის ქალაქ გოვლარში[1].

თოუზის რაიონის აღმასრულებელი ხელისუფლების ხელმძღვანელია მამედ მამედოვი[2].

გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თოუზის რაიონი ესაზღვრება სომხეთს (69 კმ), საქართველოს (23 კმ); ასევე დასავლეთით აღსთაფის რაიონებს, შამქორს ესაზღვრება - აღმოსავლეთით, გადაბეის - სამხრეთით, ხოლო ჩრდილოეთით - სამუხის რაიონს.

მისი მახასიათებლების თანახმად, ტერიტორიის რელიეფი იყოფა 4 ზონად: შუამთიან, მაღალმთიან, მთისწინეთით. რეგიონის სამხრეთ ნაწილს მიეკუთვნება შუა-მთიანი და მაღალმთიანი რელიეფი, ცენტრალურ ნაწილს დაბალი მთიანი რელიეფი, ხოლო აღმოსავლეთი ნაწილი წარმოდგენილია მთისწინეთითა და დაბლობის რელიეფით. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 8-13 C, იანვარში ტემპერატურა მერყეობს 1-4 C- ს შორის, ივლისში კი - 18-25 გრადუსამდე. საშუალო წლიური ფარდობითი ტენიანობაა 71%. წლიური ნალექი 400-700 მმ-ია. ქარის საშუალო წლიური სიჩქარეა 3.4 მ / წმ[3].

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თოუზის რაიონის ტერიტორიის შესასვლელში არის ფარშევანგის გამოსახულება, რომლის დანახვაზე ბევრი ამ რეგიონის სახელს ამ ფრინველთან აკავშირებს[4].

1803 წლამდე ახლანდელი თოვუზის რაიონის ტერიტორია იყო შამშადილის სულთანათის ნაწილი, შემდეგ იგი ელიზავეტოპოლის პროვინციის ყაზახის ყაზის ნაწილი იყო[4].

საბჭოთა კავშირის დროს თოვუზი იყო ყაზახის რეგიონის ნაწილი[4].

თოვუზის რაიონი დაარსდა 1930 წლის 8 აგვისტოს[5].

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თოუზის რაიონის მოსახლეობა მეცხოველეობით არის დაკავებული; ასევე მევენახეობით;  კარტოფილის და მარცვლეულის მოშენება[6].

2010 წლისთვის რაიონის ეროვნული ნაწილი შემდეგი იყო[6]:

თოვუზის რაიონი 157875
აზერბაიჯანელები 157599
თურქები 157
რუსები 76
თალიშები 6
თათარი 4
სხვა ეროვნებები 25

მრეწველობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1912 წელს გერმანული კომპანია Siemens– ის ლიდერების ინიციატივით, ამჟამინდელი თოვუზის რაიონის ტერიტორიაზე აშენდა ცემენტის ქარხანა.

2010 წელს რაიონში ფუნქციონირებდა 24-ზე მეტი სამრეწველო საწარმო[6].

ადმინისტრაციული მოწყობილობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თოვუზ ოლქის შემადგენლობაში შედის: ერთი ქალაქი, 102 სოფელი, ერთი დასახლება, 39 ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რაიონი[5].

ოლქი მოიცავს 62 მუნიციპალიტეტს.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]