აღსთაფის რაიონი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
აღსთაფის რაიონი
ქვეყანა აზერბაიჯანის დროშა აზერბაიჯანი
ადმ. ცენტრი აღსთაფა
კოორდინატები 41°07′08″ ჩ. გ. 45°27′14″ ა. გ. / 41.11889° ჩ. გ. 45.45389° ა. გ. / 41.11889; 45.45389
მმართველი Q16371865?
დაარსდა 1939
ფართობი 1,504 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 239 მეტრი
მოსახლეობა 84,600
სატელეფონო კოდი 994 22
საფოსტო ინდექსი AZ 0500
საავტომობილო კოდი 05
ISO 3166 კოდი AZ-AGA[1]
ოფიციალური საიტი http://www.agstafa-ih.gov.az/
Aghstafa Rayon.png

აღსთაფის რაიონი (აზერ. Ağstafa რუს. Акстафа) — რაიონი აზერბაიჯანის დასავლეთ ნაწილში. მთიანი ყარაბაღის ომის დროს ეს ტერიტორია ეკუთვნოდა სომხეთს.

ეკონომიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რეგიონი მდიდარია ბენტონიტით, ქვიშით, ცემენტური მასალებით (მაგალითად ვულკანური ფერფლი) და სხვა რესურსებით, რომლებიც აღსთაფის ეკონომიკის ბირთვად ითვლება.

აღსთაფა ყოველთვის ყურადღების ცენტრში იყო ისტორიული „აბრეშუმის გზის“ ვაჭრობის გამო. მომავალი ქარავანი, საქართველოდან და ირანიდან, ჩერდებოდა აღსთაფში. ამიტომ მას დაარქვეს „აქლემის მარშრუტი“. 1990-იან წლებში ქარავანის მარშრუტი ხელახლა დაარსდა „TRACECA“- ის პროექტის ფარგლებში, რომელიც წამოიწყო ჰეიდარ ალიევის ადმინისტრაციამ.

შემდგომ პერიოდშიც აღსთაფა კვლავ მნიშვნელოვან რეგიონად ითვლებოდა, რადგან აქ გადიოდა 1881 წელს აშენებული ბაქო–თბილისის სარკინიგზო მაგისტრალი. 1914 წელს აშენდა სარკინიგზო მაგისტრალი, რამაც ხელი შეუწყო აღსთაფას აღმშენებლობას.[2] არსებული სარკინიგზო მაგისტრალის გარდა, გეოსტრატეგიული მნიშვნელობა გაზარდა ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანისა და ბაქო-თბილისი-ერზრუმის მილსადენებმაც.[3]

დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აღსთაფას რაიონის ტერიტორია 1504 კმ2 -ს შეადგენს, 2013 წლის პირველი ოქტომბრის მონაცემებით რეგისტრირებული მოსახლეობა 83.3 ათას ადამიანს შეადგენდაა. 2017 წლის 1 იანვრის მონაცემებით კი რაიონის მოსახლეობა 86 529 იყო. აქედან ქალაქში ცხოვრობდა 21 205, ხოლო სოფელში 65 0324.

ამჟამად დასაქმებულთა რაოდენობაა 43 481, აგრეთვე, სოფლის მეურნეობის სექტორში მომუშავეთა რაოდენობა 17 855 ადამიანის შეადგენს, ინდუსტრიაში მომუშავე 330 თანამშრომელია, ხოლო განათლების სფეროში მომუშავე თანამშრომლები 3726. მთიანი ყარაბაღიდან და სხვა ტერიტორიებიდან 77 ოჯახი (223 ადამიანი) დროებით დასახლდა აღსთაფას რეგიონში. რეგიონში დასახლებული ლტოლვილთა საერთო რიცხვი 1698 ადამიანს შეადგენს, რაც 457 ოჯახია.

სახელმწიფო კომიტეტის 2018 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობა 87 200 ადამიანს შეადგენდა, რაც 2000 წლიიდან მოყოლებული 74 500 რაოდენობა ადამიანიდან გაიზარდა, რაც 12 700 ადამიანით მატებას ნიშნავს (დაახლოებით 17 პროცენტით).[4] მთლიანი მოსახლეობიდან 43 000 კაცია, ხოლო 44 200 კი ქალი.[5] მოსახლეობის 26,4 პროცენტზე მეტს (დაახლოებით 23 100 ადამიანის ტოლია) შეადგენენ ახალგაზრდები 14-29 ასაკის ფარგლებში მყოფნი.[6]

განათლება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რეგიონში 39 ბიბლიოთეკა, 13 კულტურის სახლი, 1 მუსიკალური სკოლა, 3 მუზეუმი, 1 სამხატვრო გალერეა და 25 კლუბია. რაიონის მოსახლეობას ემსახურება რაიონის საავადმყოფო, 1 სოფლის საავადმყოფო და 15 სოფლის ჯანდაცვის სამსახური.რეგიონში 39 სკოლა, 4 სკოლამდელი და 34 საბავშვო ბაღია.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]