საფრანგეთის ისტორია

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
საფრანგეთის ისტორია
საფრანგეთის დროშა 1789 წლამდე და 1814 და 1830 შორის საფრანგეთის დროშა
ეს სტატია არის ნაწილი სერიისა
ძველი ისტორია
წინაისტორიული საფრანგეთი
გალია
რომაელთა გალია (ჩ. წ. 50–486)
ფრანკთა იმპერია
მეროვინგები (481–751)
შუა საუკუნეები
კაროლინგები (751–987)
კაპეტინგები (987–1328)
ვალუები (1328–1498)
ადრეული საფრ.
ვალუა-ორლეანები (1498–1515)
ვალუა-ანგულიმები (1515–1589)
ბურბონები (1589–1792)
რევოლუცია (1789)
XIX საუკუნე
პირველი რესპუბლიკა (1792–1804)
კონვენტი (1792–1795)
დირექტორია (1795–1799)
კონსულობა (1799–1804)
პირველი იმპერია (1804–1814)
რესტავრაცია (1814–1830)
ივლისის რევოლუცია (1830)
ივლისის მონარქია (1830–1848)
რევოლუცია 1848
მეორე რესპუბლიკა (1848–1852)
მეორე იმპერია (1852–1870)
მესამე რესპუბლიკა (1870–1940)
პარიზის კომუნა (1871)
XX საუკუნე
ვიშის რეჟიმი (1940–1944)
დროებითი მთავრობა (1944–1946)
მეოთხე რესპუბლიკა (1946–1958)
მეხუთე რესპუბლიკა (1958–დღემდე)

საფრანგეთის დროშა საფრანგეთის პორტალი
  •  •  

საფრანგეთის ისტორია უძველესი დროიდან იწყება. ქვეყანაში პირველი დასახლებები ჯერ კიდევ ადამიანის განვითარების ადრეულ სტადიაში ჩნდება. პირველი დასახლებები 40,000 წლით თარიღდება, აღმოჩენილია მრავალი არქეოლოგიური ძეგლი. საფრანგეთის ტერიტორიაზე მოსახლეობის ინტენსიური დასახლება დაიწყო ზემო პალეოლითის დროიდან.

საფრანგეთის მნიშვნელოვანი განვითარება დაიწყო რკინის ხანიდან, ქვეყნის სამხრეთ სანაპირო ზოლში დაარსებული იქნა ბერძნული კოლონიები. ბერძენი და რომაელი მწერლები აღნიშნავდნენ რომ ქვეყანა შედგებოდა სამი ეთნიკური ჯგუფისაგან: გალებისგან, აკვიტანიელებისგან და ბელგიებისგან. ამ სამი ჯგუფიდან ყველაზე მნიშვნელოვანი და ძლიერი იყო გალების ერთობა, ისინი თავიანთ გალურ ენაზე საუბრობდნენ. უკვე ძველი წელთაღრიცხვის მიწურულისთვის ამ მიდამოებში რომაელთა და კართაგენელთა კოლონიები ჩნდება. რომის რესპუბლიკამ მოახდინა სამხრეთ გალიის ანექსირება, აქ შეიქმნა ნარბონის გალიის რომაული პროვინცია. ძვ.წ. II საუკუნეში იულიუს კეისარმა შეძლო გალიის სრულად დაპყრობა, აქ ძვ.წ 58–51 წლებში იმართებოდა გალური ომები. ამის შემდგომ აღმოცენდა გალურ-რომაული კულტურა, მოხდა ამ რეგიონის ინტეგრირება რომის იმპერიაში.

რომის იმპერიის დაშლის შემდეგ, გალია განიცდიდა ბარბაროსთა თავდასხმებს, მოგვიანებით ამ ტერიტოირაზე განხორციელდა გერმანელი ფრანკების მიგრაცია. ფრანკთა მეფის ხლოდვიგ I-ის მმართველობის დროს V საუკუნის გვიან პერიოდში ფრანკთა სახელმწიფო დომინიონი გახდა მთელს ამ რეგიონში. ამ სახელმწიფომ თავის სიძლიერეს მიაღწია კარლოს დიდის დროს. ფრანკების სახელმწიფო უკვე იმპერია გახდა, სამეფოს კაროლინგების დინასტია მართავდა, 843 წელს უკვე ფრანკთა იმპერია დაიშალა. საფრანგეთის სათავეში კაპეტინგების დინასტია მოექცა პირველი კაპეტინგი მმართველი იყო ჰუგო კაპეტი, ის მეფე 987 წელს გახდა. კაპეტინგები ვალუას დინასტიამ შეცვალა, 1337 წელს ინგლისსა და საფრანგეთს შორის დაიწყო ასწლიანი ომი, ომი დასრულდა 1453 წელს. ამის შემდეგ საფრანგეთი თანდათანობით ყალიბდება როგორც აბსოლუტური მონარქია. მომდევნო საუკუნეებში საფრანგეთი გავრცელდა რეფორმაცია, ევროპის მსგავსად აქაც ხორციელდებოდა რელიგიური ომები. გვიან XVIII საუკუნეში საფრანგეთში მოხდა რევოლუცია ქვეყანაში დაემხო მონარქია, ამ მოვლენამ სამუდამოთ შეცვალა საფრანგეთის მომავალი. საფრანგეთი რესპუბლიკური მმართველობის ქვეყანა გახდა, რამდენიმე წლის შემდეგ ნაპოლეონ ბონაპარტიმ ქვეყანა ერთ-ერთ უძლიერეს იმპერიად აქცია. ნაპოლონის დამარცხება გამოიწვია მისმა ომებმა, ქვეყანაში მოხდა მონარქიის რესტავრაცია, 1852 წელს საფრანგეთში კვლავ შეიქმნა იმპერია, 1870 წელს კი ქვეყანა მესამედ რესპუბლიკური სახელმწიფო გახდა.

საფრანგეთი წარმოადგენდა ანტანტის უმნიშვნელოვანეს სახელმწიფოს, სწორედ მან დიდი ბრიტანეთთან და რუსეთთან ერთად შეძლო პირველ მსოფლიო ომში გამარჯვება. საფრანგეთი აგრეთვე იყო მოკავშირე სახელმწიფო, მეორე მსოფლიო ომში, თუმცა ამის მიუხედავად ნაცისტურმა გერმანიამ შეძლო ორ თვეში ქვეყნის დაპყრობა. საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა დაიშალა, ქვეყნის ჩრდილოეთი ნაწილი უშუალოდ შეუერთდა გერმანიის დაპყრობილ ტერიტორიებს, ხოლო სამხრეთში შეიქმნა ვიშის რეჟიმი. ომის დასასრულს ქვეყანა გათავისუფლდა, საფრანგეთში შეიქმნა მეოთხე რესპუბლიკა, 1958 წელს კი მეხუთე რესპუბლიკა. ომის შემდგომ დაიშალა საფრანგეთის კოლონიური იმპერია, სახელმწიფოთა უმრავლესობამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, ხოლო ტერიტორიათა გარკვეული ნაწილი კვლავ დარჩა საფრანგეთის შემადგენლობაში განსაკუთრებული სტატუსით. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ქვეყანა გაწევრიანდა გაეროში, ევროკავშირსა და ნატოში.

ფრანკთა სამეფო (486–987)[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ფრანკთა იმპერია.
პუატიეს ბრძოლა უმნიშვნელოვანესი მოვლენა იყო ევროპისთვის, ამ ბრძოლის შემდეგ არაბებმა ვეღარ შეძლევს ესპანეთიდან ევროპაში შეღწევა.

დასავლეთ ევროპაში, უძველეს დროში ცხოვრობდნენ ტომები, რომლებსაც რომაელები ფრანკებს უწოდებდნენ. ფრანკები წარმართები იყვნენ.

ფრანკთა დაქსაქსული ტომები პირველად მეფე მეროვემ გააერთიანა, ამიტომ მის შთამომავლებს მეროვინგები უწოდეს. V საუკუნის ბოლოს ფრანკთა მეფე გახდა მეროვეს შთამომავალი ხლოდვიგი. მისი მეთურობით ფრანკებმა დაიწყეს გალიის ვრცელი ტერიტორიების დაპყრობა. გაიზარდა და გაფართოვდა ფრანკთა სამეფო. გალიის წარჩინებულები და ქრისტიანები, ხლოდვიგსა და მის ფრანკებს, წარმოშობის გამო, ჩამორჩენილებად და ველურებად თვლიდნენ. ხლოდვიგის მეუღლე კლოტილდა ქრისტიანი იყო. 496 წელს ხლოდვიგმა დაიპყო დიდი ქალაქი რეიმსი. იქ მყოფმა ეპისკოპოსმა რემიგიუსმა შესძლო მეფის დარწმუნება და მოახდიან ხლოდვიგის და მისი ჯარის მონათვლა. დააიწყო ფრანკთა გაქრისტიანება. ფრანკთა სამეფოს გაძლიერებისთვის, ხლოდვიგმა ძველი ჩამორჩენილი ტრადიციებისგან ხალხის გათავისუფლება დაისახა მიზნად. ფრანკები ხშირად სისხლს იღებდნენ. მეფე ხლოდვიგის ბრძანებით შედგენილი იქნა ყველა ფრანკისათვის სავალდებულო კანონთა კრებული „სალიკური სამართალი“. სალიელებად, იწოდებოდნენ ის ფრანკები, რომლებიც ძველად ზღვისპირას ცხოვრობდნენ, სამართალსაც მათი სახელი ეწოდა.

ხლოდვიგის მემკვიდრეების დროს ფრანკთა სამეფო კიდევ უფრო გაძლიერდა და გაფართოვდა. დიდი მიწების მფლობელები გახდნენ, მეფის რაზმელები, სამეფო კარის მოხელეები და ცალკეული ოლქების მმართველები. ასეთ დიდებულებს ფრანკები მაორდომებს უწოდებდნენ, გამდიდრებული მაორდომები მეფეს საერთოდ აღრ ემორჩილებოდნენ. VII საუკუნის ბოლოს ერთ-ერთი ასეთი მაორდომი, პიპინ ჰერისტალელი, მთელი ფრანკთა სამეფოს მმართველი გახდა. მეროვინგი მეფეები, თავიანთ მოვალეობას ვეღარ ასრულებდნენ. ამიტომ მათ „ზარმაცი მეფეები“ უწოდეს.

პიპინის შვილი კარლოსი როდესაც დიდი მაიორდომი გახდა, შეუდგა სახელმწიფოს განმტკიცებას. მან ფრანკი დიდებულები დაიმორჩილა. 732 წელს ესპანეთიდან, სამხრეთ საფრანგეთში არაბები შეიჭრნენ, პუატიესთან კარლოსმა არაბები დაარამრცხა. მისი წარმატებული მმართველობის გამო მას „მარტელი“ შეარქვეს.

კარლოს მარტელის გარდაცვალების შემდეგ ფრანკთა სახელმწიფოს მისი შვილი, პიპინი მოკლედ წოდებული განაგებდა. პიპინი უხვად ასაჩუქრებდა მის ერთგულ პიროვნებებს. განსაკუთრებით მფარველობდა ეკლესიას, რითაც რომის პაპის დიდი ნდობა და პატივისცემა დაიმსახურა. პიპინი ერიდებოდა „ზარმაცი“ მეროვინგი მეფის ძალით დამხობას. ის ცდილობდა „კანონიერი“ გზით მიეღო მეფობა. ამ მიზნის მისაღწევად პიპინმა რომის პაპს არერთი საჩუქარი გაუგზავნა და დიდი დახმარებაც გაუწია. 751 წელს ქალაქ სუანში დიდებულთა კრებაზე პიპინი ფრანკთა მეფედ გმოცხადდა. ის საეკლესიო წესების დაცვით მეფე აკურთხეს, ხოლო უკანასკნელი მეროვინგი მეფე ძალით ბერად აღკვეცეს.

კარლოს დიდის იმპერატორად კორონაციის ცერემონია

მოგვიანებით იტალიას ბარბაროსებმა შეუტიეს, რომის პაპმა დახმარებისთვის პიპინს მიმართა. პიპინმა დაამარცხა ბარბაროსები და პაპს ქალაქები რომი და რავენა გადასცა.

768 წელს ფრანკების მეფე გახდა პიპინ მოკლეს შვილი კარლოსი. მან არაერთი ბრძოლა გამართა, რომლებსაც ხშირ შემთხვევაში თვითონ სარდლობდა. ბრძოლების შედეგად მან დაიმორჩილა რაინის აღმოსავლეთით არსებული ტომები. ქვეყნას შემოუერთა იტალიაც. ფრანკთა სამეფო ევროპის უძლიერესი სახელმწიფო გახდა. IX საუკუნის დასაწყისისთვის კარლოსის სახელმწიფო მდებარეობდა ატლანტის ოკეანედან, კარპატის მთებამდე და ჩრდილოეთ ევროპიდან ხმელთაშუა ზღვამდე.

ამ დროს რომის პაპ ლეო III-ს, რომის მოქალაქეები აუჯანყდნენ. პაპმა დახმარებისთვის კარლოს მიმართა, კარლოსმა ჯარის დახმარებით შეძლო აჯანყების ჩახშობა და გაქცეული პაპის უკან დაბრუნება, ეს მოხდა 800 წელს. ამავე წელს პაპმა კარლოსი იმპერატორად აკურთხა, დასავლეთში აღდგა რომის იმპერიის სახელი. 814 წელს კარლოსი გარდაიცვალა.

კარლოს დიდის გარდაცვალების შემდეგ, ფრანკთა იმპერიაში დიდი არეულობა დაწყო. ახალ იმპერატორ ლუის, დიდებულები აღარ ემორჩილებოდნენ. ლუი ღვთისმოშიშს უკვე შვილებიც აღარ ემორჩილებოდნენ. იმპერატორმა სახელმწიფო თავის სამ ვაჟს გაუყო. უფროს ლოთარს - იმპერატორის გვირგვინი, იტალია და მდინარე რაინის ორივე სანაპიროს მიწები ებოძა, შუა ლუის (გერმანულად ლუდვიგი) - მდინარე რაინის აღმოსავლეთით არსებული მიწები უბოძა, ხოლო პატარა კარლოსს (ფრანგულად შარლს) - დასავლეთის ყველა ტერიტორია ხვდა წილად. ლუი ღვთისმოშიშის გარდაცვალების შემდეგ, 840 წელს, იმპერატორად ლოთარი აკურთხეს. 842 წელს ქალაქ სტრასბურში ერთმანეთს შეხვდნენ ძმები - კარლოსი და ლუდვიგი, რათა ლოთარის წინააღმდეგ შეთანხმება დაედოთ. მომევნო 843 წელს ქალაქ ვერდენში დადებული ხელშეკრულებით, იმპერია საბოლოოდ დაიშალა.

ახლად შექმნილი ფრანგული სახელმწიფოს, პირველი მეფე გახდა შარლ მელოტი. საფრანგეთშიც მეფესა და მთავრებს შორის ისეთივე წინააღმდეგობა სუფევდა, როგორიც ევროპის სხვა ქვეყნებში. შარლ მელოტი და მისი მემკვიდრეები იძულებულები იყვნენ ბევრი რამ დაეთმოთ დიდგვაროვანი ჰერცოგებისა და გრაფებისთვის. კაროლინგი მეფეების ძალაუფლება იმდენად დასუსტდა, რომ X საუკუნის ბოლოსთვის, ისინი ქვეყანას ვეღარ მართავდნენ. ამას დაემატა ნორმანთა თავდასხმები. X საუკუნეში ნორმანებმა არაერთხელ დაარბიეს ჩრდილოეთი საფრანგეთის ტერიტორია. მათ წინააღმდეგ ბრძოლაში თავი ისახელეს პარიზის გრაფებმა.

საფრანგეთი შუა საუკუნეებში (987–1453)[რედაქტირება]

კაპეტინგების დინასტია[რედაქტირება]

987 წელს, ფრანგ დიდებულთა კრებაზე, პარიზის გრაფი ჰუგო, კაპეტინგების გვარიდან, მეფედ აირჩიეს.

პირველი კაპეტინგი მეფეები მეტად სუსტები იყვნენ. ბევრ გრაფს ან ჰერცოგს გაცილებით უფრო დიდი სამფლობელოები ჰქონდა, ვიდრე მეფეს. უკვე მეფეებს თავიანთი მემკვიდრეების გამეფებაც აღარ შეეძლოთ, ფეოდალებთან შეთანხმების გარეშე. ისინი იყვნენ პირველები თანასწორთა (ფეოდალთა) შორის. საფრანგეთის გაერთიანება და სამეფო ხელისუფლების გაძლიერება დაიწყო XII საუკუნის მეორე ნახევრიდან.

პარიზის ახლოს მდებარეობდა სენ-ჟენის მონასტერი. XII საუკუნის შუა ხანებში ამ მონასტერის წინამძღოლი იყო აბატი სიუჟე. ის მალე ლუი VI-ის და მისი ვაჟის ლუი VII-ის მრჩეველი გახდა. სიუჟე მეფეს ურჩევდა ქვეყნის გაერთიანებისთვის და ურჩი ფეოდალების წინააღმდეგ ბრძოლაში წვრილი რაინდები და ქალაქები გაეხადა მოკავშირედ. მისივე რჩევით, საჭირო იყო ხელოვნებისა და ვაჭრობისთვის ხელშეწყობა. ლუი VII სიუჟეს ხშირად არ უჯერებდა.

ლუი VII-ის შვილმა ფილიპ II-მ კარგად გაიაზრა სიუჟეს რჩევები და მისი განხორციელება დაიწყო. მეფემ დაიწყო საფრანგეთის გაერთიანება, ამ საქმეში მის გვერდით ქალაქები იყო. ფილიპმა ჯერ თავადები დაიმორჩილა, ხოლო შემდეგ ინგლისელ პლანტაგენტ მეფეებს წაართვა ფრანგული მიწები. ფილიპ II-ის მეფობის დასარულს ხელისუფლება იმდენად გაძლიერდა, რომ უკვე ადვილად უმკლავდებოდა როგორც შინაურ, ასევე გარეშე მტერს. მის მიერ დაწყებული აღმშენებლობითი მოღვაწეობა განაგრძო მისმა შვილიშვილმა ლუი IX-მ. ის აქტიურად იბრძოდა სამეფოს გაძლიერებისთვის. მან 1259 წელს პარიზის ზავით ინგლისს უარი ათქმევინა პლანტაგენტების ფრანგულ სამფლობელოებზე. ინგლისის მეფემ საფრანგეთის მეფის ვასალად ცნო თავი. ლუი IX-მ აკრძალა სასამართლოს დუელი - „კერძო ომები“ და შემოიღო „ორმოცი დღე“, რომლის განმავლობაში მოდავეებს შეეძლოთ სამეფო სასამართლოში საქმის გარჩევა. ლუი IX ორ ჯვაროსნულ ლაშქრობაში მონაწილეობდა. ერთ-ერთი ლაშქრობის დროს იგი ტყვედ ჩაუარდა ეგვიპტის სულთანს და დიდი გამოსასყიდით დაიხსნა თავი ტყვეობისგან. 1270 წელს ლუიმ წამოიწყო ჯვაროსნული ლაშქრობა ტუნისზე, რომლის დროსაც ის დაიღუპა შავი ჭირით. რომის პაპმა საფრანგეთის მეფე წმინდანად შერაცხა.

საფრანგეთის მეფე გახდა ფილიპ IV ლამაზი, ის საკმაოდ ჭკვიანი და ძლიერი დიპლომატი იყო. ქორწინების წყალობით სამეფო მიწებს შემოუერთა შამპანის საგრაფო და ნავარის სამეფო, მან დაიმორჩილა ფლანდრიის სამეფო. ქვეყნის გაერთიანება საკამოდ რთული პროცესი იყო, მას ბევრი წინააღმდეგობა ჰქონდა. ერთ-ერთი ასეთი იყო კათოლიკური ეკლესია რომის პაპის მეთაურობით. საფრანგეთის ეკლესია იმ დროს პაპს ემორჩილებოდა და არა მეფეს. აქ არსებული ეკლესიები გადასახადებს რომს უხდიდნენ. ფილიპ ლამაზმა აკრძალა საფრანგეთიდან რომში გადასახადების გაგზავნა. ამ ყველაფერმა რომის პაპაის აღშფოთება გამოიწვია, პაპი ბონიფაციუს VIII მეფეს ანათემით დაემუქრა. ფრანგებმა მეფეს დაუჭირეს მხარი. ამ მხარდაჭერით დაიმედებულმა ფილიპ IV-მ, 1302 წელს პარიზში მოიწვია ფრანგი ხალხის წამომადგენელთა კრება, რომელსაც გენერალური შტატები ეწოდა. გენერალურმა შტატებმა მხარი მეფეს დაუჭირა.

ფილიპ ლამაზის მრჩეველი გიომ ნოგარე რჩეული რაზმით იტალიისკენ გაემართა. ამ დროს პაპი დასასვენებლად იყო პატარა ქალაქ ანანიში. ნოგარე შეიჭრა პაპის სასახლეში და შეურაცხმყოფა მიაყენა მას. მალე რომის პაპი გარდაიცვალა. მეფის ბრძანებით ახალი პაპი საფრანგეთში აირჩიეს და ქალაქ ავინიონში, მას საპატიო ტყვეობაში, მიუჩინეს ადგილი. ფილპ ლამაზმა შეძლო ეკლესიის დამორჩილება.

ასწლიანი ომი[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ასწლიანი ომი.

XIV საუკუნეში ინგლისსა და საფრანგეთს შორის დაიწყო ომი, რომელიც ისტორიაში ასწლიანი ომის სახელით შევიდა. ომის დაწყების მიზეზი იყო ის რომ, ინგლისის პლანტაგენტ მეფეებს საფრანგეთის ჩრდილოეთით არსებული მიწები ეკუთვნოდათ, ეს ტერიტორიები გაძლიერებულმა საფრანგეთმა შეიერთა. ომის დაწყების მეორე ძირითადი მიზეზი იყო ფლანდრიის საკითხი. ამ ტერიტორიასთან ინგლისს სავაჭრო ურთიერთობები ჰქონდა, გაძლიერებული საფრანგეთი ცდილობდა ეს ტერიტორიები თავისი სამფლობელოსთვის მიეერთებინა. ინგლისის სამეფოს, საფრანგეთის ტახტზე პრეტენზიები გააჩნდა. საფრანგეთის მეფე ფილიპ IV ლამაზს სამი ვაჟი ჰყავდა, რომლებიც უშვილოდ გარდაიცვალნენ. ფილიპის ქალიშვილი იზაბელა ინგლისისი მეფე ედუარდზე იყო დაქორწინებული, ვინაიდან საფრანგეთს ტახტის მემკვიდრე არ ჰყავდა, კანონით ის იზაბელას უნდა რგებოდა. 1328 წელს ფრანგებმა ტახტზე აიყვანეს კაპეტინგების ნათესავი, ფილიპ VI.

საფრანგეთი 1477 წელს.

1337 წელს დაიწყო ასწლიანი ომი. ინლისმა დიდ წარმატებას მიაღწია, 1346 წლის კრეისის და 1356 წლის პუატიეს ბრძოლაში. საფრანგეთის მეფე ტყვედ ჩაუვარდა ინგლისელებს. ინგლისლეები და ზოგი ფრანგი დიდებული ჩრდილოეთ საფრანგეთის ძარცვით იყო დაკავებული. 1358 წელს დაიწყო გლეხთა დიდი აჯანყება, რომელიც „ჟეკერიის“ სახელით გახდა ცნობილი. აჯანყება ამავე წელს იქნა ჩახშობილი. ინგლისელებს ჩრდილოეთი საფრანგეთი ჰქონდათ დაკავებული. საომარი მოქმედებები ახალი ძალით განახლდა XV საუკუნის დასაწყისში. 1415 წელს აზენკართან ფრანგები კვლავ დამარცხდნენ, ინგლისელების ხელში აღმოჩნდა პარიზი.

სწორედ ამ დროს გამოჩნდა ჟანა დ'არკი, მან გადაიცვა ვაჟის ტანსაცმელი და ჩავიდა დოფინთან. ჟანმა შეძლო დაერწმუნებინა ტახტის მემკვიდრე, რომ მისთვის ჯარის სარდლობა დაევალებინა. მას ჩააბარეს ყველაზე უდისციპლინო და ცუდად შეიარაღებული ჯარი. მალე ჟანმა შეძლო ინგლისლების დამარცხება, მან მრავალი ქალაქი და სოფელი გაათავისუფლა ინგლისლებისგან. 1429 წელს ბრძოლების შედეგად გათავისუფლდა ქალაქი ორლეანი, ხოლო შემდეგ რეიმსი. სწორედ ამიტომ ეწოდა ჟანს ორლეანელი ქალწული. ერთ-ერთი ბრძოლის დროს ფრანგმა სარდლებმა და დიდებულებმა ჟანა დ'არკი მიატოვეს, ინგლისლებმა შეძლეს მისი ტყვედ ჩაგდება. მათ ჟან დ’არკი ფრანგულ კათოლიკურ ეკლესიას გადასცეს, ეკლესიამ ის „ჯადოქრად“ და „მწვალებლად“ გამოაცხადა. 1431 წლის მაისში ქალაქ რუანში, ჟან დ’არკი ცეცხლზე დაწვეს.

1475 წლის 29 აგვისტოს დაიდო პიკინის ზავი. ინგლისს საფრანგეთში მხოლოდ კალე დარჩა, ინგლისის მეფემ უარი თქვა "საფრანგეთის მეფის" ტიტულზე.