ლიბერალური დემოკრატია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

ლიბერალური დემოკრატია მართვის ისეთი ფორმა რომელიც საზოგადოებრივი თანხმობის იდეალსა და შეზღუდული მმართველობის პრინციპს აერთიანებს ლიბერალიზმი ვლინდება ხელისუფლებაზე მუდმივი კონტროლის მეშვეობით მოქალაქეთა თავისუფლების უზრუნველყოფა ხდება ხოლო დემოკრატიულობა არჩევნების რეგულარულ და კონკურენტულ სისტემას ეფუძნება. ლიბერალური დემოკრატიული მმართველობისთვის დამახასიათებელია

  1. საკონსტიტუციო მმართველობა
  2. სამოქალაქო თავისუფლებისა და პიროვნული უფლებების უზრუნველყოფა
  3. ხელისუფლების გადანაწილება რეგულარული არჩევნები
  4. პარტიული კონკურენცია
  5. საბაზრო ეკონომიკის მოთხოვნებზე ორიენტირებული კერძო მეწარმეობა.
რუკის მიხედვით თავისუფლების ხარისხი მსოფლიო მასშტაბით. «Freedom in the World 2008».

██ დემოკრატიული ქვეყნები
██ დემოკრატიის საშუალო რეიტინგით გამორჩეული ქვეყნები
██ არადემოკრატიული ქვეყნები

მმართველობის ფორმები
რედ.

უნივერსალური სისტემა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რაიმე ახალი ან უნივერსალური სისტემა, რომელიც ყველას მოერგება ან მათი შექმნა შეუძლებელია, თუმცა განსხვავებული სისტემები სხვადასხვა კრიტერიუმებს ანიჭებენ უპირატესობას მათ შორის უმნიშვნელოვანესი პარამეტრებია:

  1. ვინ მართავს
  2. როგორ მიიღწევა საზოგადოებრივი თანხმობა.
  3. ხელისუფლება ცენტრალიზებულია თუ გადანაწილებული
  4. რა გზით ხდება ძალაუფლების მოპოვება და გადაცემა
  5. რა დამოკიდებულება არსებობს სახელმწიფოსა და ინდივიდს შორის
  6. როგორია ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების დონე
  7. რა პრინციპებს ემყარება ეკონომიკა?—თავისუფალ ბაზარზე უჭირავს თვალი თუ ცენტრალიზებული დაგეგმვაა.
  8. რამდენად მდგრადია სისტემა

სისტემის ძირითადი მახასიათებლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. პოლიტიკური პარამეტრები
  2. ეკონომიკური პარამეტრები
  3. კულტურული პარამეტრები

მსოფლიოს ხუთი ძირითადი რეჟიმი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. დასავლური პოლიარქიები—იგივეა რაც ლიბერალური დემოკრატია. როცა ვამბობთ პოლიარქიას ვგულისხმობთ რომ მსგავსი სისტემა ბოლომდე ვერ პასუხხობს დასავლურ იდეას.
  2. ახალი დემოკრატიები—დემოკრატიზაციის მესამე ტალღამ მსოფლიოს 1974 წელს გადაუარა ამის მაგალითები იყო დიქტატორთა დამხობა საბერძნეთში,პორტუგალიაში, ესპანეთში კომუნიზმის სრული კრახი რუსეთში. ახალი დემოკრატიები ანუ ნახევრად დემოკრატიული.
  3. აღმოსავლურ აზიური რეჟიმები—ამ რეჟიმებს აქვთ საერთო ჯერერთი ისინი ეკონომიკურ მიზნებზე არაინ ორიენტირებულნი ვიდრე პოლიტიკურზე ანუ მათი მთავარი ამოცანა ის კი არ არის დასავლური გაგებით პიროვნების თავისუფლება და მოქალაქის უფლებები გააფართოონ, არამედ დოვლათის შექმნა და დაგროვება
  4. ისლამური რეჟიმები—ისლამი არასოდეს ყოფილა მხოლოდ რელიგია ის ცხოვრების წესია რომელიც როგორც ადამიანებს ისე სახელმწიფოების ქცევის ნორმებს განსაზღვრავს
  5. სამხედრო რეჟიმები—მხოლოდ სამხედრო ძალაზე დამყარებული რეჟიმებია ის ავტორიტარული რეჟიმის ნაირსახეობაა ასეთია ლათინურ ამერიკაში ახლო აღმოსავლეთში აფრიკასა და სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიაში.