უილიამ გლადსტონი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
უილიამ გლადსტონი
William Gladstone
უილიამ გლადსტონიWilliam Gladstone
გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი
თანამდებობაზე ყოფნის დრო
15 აგვისტო, 1892 – 2 მარტი, 1894
მონარქი   ვიქტორია
წინამორბედი მარკიზი სოლსბერი
მემკვიდრე გრაფი როსბერი
თანამდებობაზე ყოფნის დრო
1 თებერვალი, 1886 – 20 ივლისი, 1886
მონარქი   ვიქტორია
წინამორბედი მარკიზი სოლსბერი
მემკვიდრე მარკიზი სოლსბერი
თანამდებობაზე ყოფნის დრო
23 აპრილი, 1880 – 9 ივნისი, 1885
მონარქი   ვიქტორია
წინამორბედი ბენჯამინ დიზრაელი
მემკვიდრე მარკიზი სოლსბერი
თანამდებობაზე ყოფნის დრო
3 დეკემბერი, 1868 – 17 თებერვალი, 1874
მონარქი   ვიქტორია
წინამორბედი ბენჯამინ დიზრაელი
მემკვიდრე ბენჯამინ დიზრაელი

დაბადებული 29 დეკემბერი, 1809
ლივერპული, დიდი ბრიტანეთი
გარდაცვლილი 19 მაისი, 1889 (79 წლის)
ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი
ეროვნება ბრიტანელი
პოლიტიკური პარტია კონსერვატორი
პილისტი
ლიბერალი
მეუღლე კატერინე გლინ-გლადსტონი
რელიგია ანგლიკანი
ხელმოწერა William Ewart Gladstone Signature 2.svg

უილიამ ევარტ გლადსტონი (დ. 29 დეკემბერი, 1809 — გ. 19 მაისი, 1898) — ბრიტანელი პოლიტიკოსი, ოთხგზის ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი (1868-1874, 1880-1885, 1886 და 1892-1894 წლებში), ასევე ოთხგზის ბრიტანეთის ფინანსთა მინისტრი (1853-1855, 1859-1866, 1873-1874, და 1880-1882 წლებში). უილიამ გლადსტონი ერთადერთი ბრიტანელი პოლიტიკოსია, ვისაც პრემიერ-მინისტრად ოთხგზის უმსახურია. გლადსტონი პრემიერ-მინისტრის პოსტიდან საბოლოოდ 1894 წელს, 84 წლის ასაკში გადადგა, რითაც მან ბრიტანეთის ყველაზე ხანდაზმული პრემიერის ტიტული დაიმსახურა.

გლადსტონის პოლიტიკური კარიერა პარლამენტის წევრობით დაიწყო, 1832 წელს. თავდაპირველად გლადსტონი უმაღლესი კონსერვატორი იყო, თუმცა სერ რობერტ პილის კაბინეტში მსახურობის პერიოდში იგი უფრო ლიბერალური გახდა. 1846 წელს პილმა და კონსერვატიული პარტიის ერთმა ფაქციამ, მათ შორის გლადსტონმაც, განხეთქილების შედეგად პარტია დატოვეს და პილისტებად იქცნენ. 1859 წელს, პილისტებმა, რადიკალებმა და ვიგების პოლიტიკურმა გაერთიანებებმა ერთობლივად დაარსეს ბრიტანეთის ლიბერალური პარტია, რომელიც 1915 წლამდე უმეტესი დრო ბრიტანეთის მმართველი პარტია იყო. გლადსტონმა სახელი გაითქვა, როგორც განსაკუთრებით ეფექტურმა ფინანსთა მინისტრმა, ლორდი აბერდინის 1852-55 წლების კაბინეტში. თუმცა 1855 წელს, აბერდინის მთავრობა დამარცხდა, გლადსტონმა კი უარი განაცხადა ლორდ პალმერსტონის მთავრობაში მსახურობაზე და ოპოზიციაში გადაინაცვლა. ყველასათვის გასაკვირად და იმ ანტიპათიის მიუხედავად, რაც გლადსტონს პალმერსტონის მიმართ გააჩნდა, 1859 წელს გლადსტონი მაინც შეუერთდა პრემიერ პალმერსტონის მთავრობას, ფინანსთა მინისტრის პოსტზე.

უილიამ გლადსტონი ცნობილია მისი ანტიპათით კონსერვატიული პარტიის ლიდერის ბენჯამინ დიზრაელის მიმართ. მათი პაექრობა არამარტო პოლიტიკური, არამედ პირადიც იყო და რამდენიმე დეკადა გასტანა. გლადსტონს არც დედოფალ ვიქტორიასთან ქონია შეხმატკბილებული ურთიერთობა. თავდაპირველად ისინი ერთმანეთს ეწყობოდნენ, თუმცა მას შემდეგ რაც პრინც ალბერტის გარდაცვალებით ღრმად დამწუხრებულ დედოფალს გლადსტონი აქტიურად მოუწოდებდა სახელმწიფო საქმეებში ხელახლა აქტიურად ჩართვისაკენ, დედოფალსა და მას კარგი ურთიერთობა აღარ ქონიათ. ასევე ცნობილია ის ფაქტიც, რომ დედოფალ ვიქტორიას გლადსტონის ოპონენტის, დიზრაელის მიმართ დიდი სიმპათია გააჩნდა.

ბრიტანეთის კონსერვატორი პრემიერ მინისტრები მარგარეტ ტეტჩერი და უინსტონ ჩერჩილი გლადსტონს იგონებდნენ, როგორც მათ პოლიტიკურ მუზას და ხაზს უსვამდნენ გლადსტონის სიძულვილს სოციალიზმის მიმართ.