ჰერბერტ სპენსერი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
ჰერბერტ სპენსერი
ინგლ. Herbert Spencer
Herbert Spencer.jpg
დაბ. თარიღი 27 აპრილი, 1820(1820-04-27)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]
დაბ. ადგილი Derby[7] [13] [1] [8] [14] [12]
გარდ. თარიღი 8 დეკემბერი, 1903(1903-12-08)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [8] [10] [14] [12] (83 წლის)
გარდ. ადგილი ბრაიტონი[1] [13] [14] [12]
დასაფლავებულია ჰაიგეიტის სასაფლაო
მოქალაქეობა Flag of the United Kingdom.svg დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო
ეროვნება ბრიტანელები
საქმიანობა ბოტანიკა
მეუღლე
მამა William George Spencer
ხელმოწერა HS steel portrait sig.jpg

ჰერბერტ სპენსერი (დ. 27 აპრილი, 1820 – გ. 8 დეკემბერი, 1903) — ინგლისელი ფილოსოფოსი-პოზიტივისტი, სოციოლოგი, ანთროპოლოგი და ბიოლოგი. ცნობილია თავისი მოსაზრებით სოციალური დარვინიზმის შესახებ. „ევოლუციური ასოციაციონიზმის” მოძღვრების შემქმნელი.

სპენსერი აფართოვებს ასოციაციონისტური ფსიქოლოგიის საგნის გაგებას და მასში მოიაზრებს არამარტო ასოციაციებს შინაგან ფაქტორებს შორის, არამედ კავშირებს ცნობიერებასა და გარე სამყაროს შორის. ფსიქიკური ცხოვრება, როგორც შინაგანის გარეგანთან შეგუების პროცესი, ასოციაციის პრინციპს ემორჩილება. გარეგანი მიმართებები ასოციაციურად იწვევენ შინაგან მიმართებებს. ეს კავშირები სულ უფრო რთულდება და ონტოგენეზში მთელ ინდივიდუალურ გამოცდილებას ქმნის. აგრეთვე არსებობს აგრეთვე მემკვიდრული (სახეობრივი, ფილოგენეზური) გამოცდილება. ასოციაციის კანონების მოქმედება ვრცელდება ფილოგენზზე და ანთროპოგენეზზე. ხშირი გამეორების შედეგად ასოციაციები მემკვიდრეობითი მიდრეკილების სახეს იღებს და მომდევნო თაობათა ნერვულ სისტემაში ფიქსირდება, როგორც თანდაყოლილი ასოციაციები. ასეთებია რეფლექსები, ინსტინქტები, გარკვეული ცოდნა-ჩვევები და უნარ-თვისებები. მათ მიეკუთვნება აგრეთვე ცნობიერების ისეთი აპრიორული ფორმები როგორიცაა სივრცე და დრო.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 Hugh Samuel Roger Elliot Spencer, Herbert (DNB12) // Dictionary of National Biography, second supplement / S. LeeLondon: Smith, Elder & Co., 1912.
  2. 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 3.0 3.1 Encyclopædia Britannica
  4. 4.0 4.1 SNAC — 2010.
  5. 5.0 5.1 Babelio — 2007.
  6. 6.0 6.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  7. 7.0 7.1 И. Лапшин, Н. Кареев Спенсер, Герберт // Энциклопедический словарьСПб: Брокгауз — Ефрон, 1900. — Т. XXXI. — С. 177–186.
  8. 8.0 8.1 8.2 Spencer, Herbert // Encyclopædia Britannica — 11 — NYC: 1911.
  9. Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  10. 10.0 10.1 Indiana Philosophy Ontology Project
  11. Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedijaLZMK, 1999. — 9272 გვრ. — ISBN 978-953-6036-31-8
  12. 12.0 12.1 12.2 12.3 Academy of Sciences of Turin — 1757.
  13. 13.0 13.1 Спенсер Герберт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  14. 14.0 14.1 14.2 Archivio Storico Ricordi — 1808.