გარე სივრცის ხელშეკრულება

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
გარე სივრცის ხელშეკრულება
ინგლ. Outer Space Treaty
ფრანგ. Traité de l'espace
რუს. Договор о космосе
ესპ. Tratado sobre el espacio ultraterrestre
ჩინ. 外层空间条约
ხელშეკრულება კოსმოსური სივრცის, მათ შორის მთვარის და სხვა ციური სხეულების გამოყენებისა და მოპოვების შესახებ
Outer Space Treaty parties.svg
  მხარეები
  ხელმომწერები
  არ შეუერთდნენ
ხელი მოეწერა 27 იანვარი 1967
ადგილი ლონდონი, მოსკოვი და ვაშინგტონი
ძალაში შევიდა 10 ოქტომბერი 1967
ხელი მოაწერეს 105[1]
მეანაბრე გაერთიანებული სამეფო დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის, სსრკ-ის და ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობა
ენები ინგლისური, ფრანგული, რუსული, ესპანური და ჩინური
Wikisource logo Outer Space Treaty of 1967 ვიკიწყაროზე

გარე სივრცის ხელშეკრულება ან ხელშეკრულება კოსმოსზე, ფორმალურად ხელშეკრულება კოსმოსური სივრცის, მათ შორის მთვარის და სხვა ციური სხეულების გამოყენების და მოპოვებისა შესახებხელშეკრულება, რომელიც საერთაშორისო საჰაერო სამართალის საფუძველია. ხელშეკრულება ხელმოსაწერად გაიხსნა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, გაერთიანებულ სამეფოსა და საბჭოთა კავშირში 1967 წლის 27 იანვარს, ხოლო ძალაში შევიდა 1967 წლის 10 ოქტომბერს. 2017 წლის იანვრისთვის, ხელშეკრულებას 105 ქვეყანა ხელი მოაწერა, მაგრამ 24 ხელმომწერ ქვეყანას, ჯერ არ დაუსრულებია რატიფიკაციის პროცესი.[1] გარდა ამისა, ჩინეთის რესპუბლიკამ (ტაივანი), რომელიც ამჟამად აღიარებულია გაეროს მხოლოდ 20 წევრი ქვეყნის მიერ, ხელშეკრულების რატიფიცირება მოახდინა, სანამ 1971 წელს, გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ კენჭისყრით გადასცემდა ჩინეთის ადგილს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას.[2]

მთავარი საკითხი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გარე სივრცის ხელშეკრულება თავისით წარმოადგენს საერთაშორისო საჰაერო სამართალის ძირითად იურიდიულ ჩარჩოს. ამ ხელშეკრულების პრინციპები, კრძალავს ხელმომწერ მხარეებს, მასობრივი განადგურების იარაღის განთავსებას დედამიწის ორბიტაზე, მთვარეზე ან ნებისმიერ სხვა ციურ სხეულზე, ასევე სხვაგვარად იარაღის განთავსებას კოსმოსურ სივრცეში. ხელშეკრულება ზღუდავს მთვარისა და სხვა ციური სხეულების მშვიდობიანი მიზნებისათვის გამოყენებას და პირდაპირ კრძალავს მათ გამოყენებას ნებისმიერი სახის იარაღია ტესტირებისთვის, სამხედრო მანევრების ჩატარებისთვის ან მათზე სამხედრო ბაზების, დანადგარების განთავსებას (მუხლი IV). თუმცა, ხელშეკრულება არ კრძალავს ორბიტაზე ჩვეულებრივი შეიარაღების განთავსება და ამით, ზოგიერთი უაღრესად სტრატეგიულ-დესტრუქციული იარაღი, როგორიცაა კინეტიკური ძალის იარაღი, კვლავ პოტენციურად დასაშვებია. ხელშეკრულებაში ასევე აღნიშნულია, რომ კოსმოსის კვლევა ინდა იყო ყველა ქვეყნის სასარგებლოდა, აგრეთვე კოსმოსის გამოყენება და კვლევა, თავისუფალი უნდა იყოს ყველა ქვეყნისთვის.

ხელშეკრულება მკაფიოდ კრძალავს ნებისმიერი მთავრობის მიერ, ციური რესურსის მოთხოვნას, როგორიცაა მთვარე ან პლანეტა.[3] ხელშეკრულების „მუხლი II“ მიხედვით: „გარე სივრცე (კოსმოსი), მათ შორის, მთვარე და სხვა ციური სხეულები, არ ექვემდებარება ეროვნულ მითვისებას, არც სუვერენიტეტის გამოცხადებით, არც სარგებლობით ან ოკუპაციით, ან სხვა რაიმე საშუალებით“. თუმცა, სახელმწიფო, რომელიც უშვებს კოსმოსურ სივრცეში რაიმე ობიექტს, ინარჩუნებს მასზე იურისდიქციას და კონტროლს.[4] სახელმწიფო, ასევე პასუხს აგებს, მათი ობიექტის მიერ, კოსმოსური სივრცისთვის მიყენებული ზარალისთვის.[5]

პასუხისმგებლობა გარე სივრცეში საქმიანობისთვის[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გარე სივრცის ხელშეკრულების „VI მუხლის“ ეხება საერთაშორისო პასუხისმგებლობას, რომელშიც აღნიშნულია, რომ: „არასამთავრობო ორგანიზაციების გარე სივრცეში საქმიანობა, მათ შორის, მთვარესა და სხვა ციური სხეულებზე, საჭიროებს ნებართვას და ზედამხედველობას, ხელშეკრულების ხელმომწერ შესაბამისი სახელმწიფოს მხრიდან“ და რომ მონაწილე სახელმწიფოებს, ეკისრება საერთაშორისო პასუხისმგებლობა ეროვნულ სივრცეში საქმიანობისთვის, რომელიც ხორციელდება სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ.

„უესთფორდის პროექტი“-ს შესახებ დისკუსიების და კონსულტაციებისშედეგად მიღებული გადაწყვეტილება, საბოლოოდ ჩაიწერა ხელშეკრულების „IX მუხლში“, რომლის თანახმად: „ხელშეკრულების ხელმომწერი სახელმწიფო, რომელსაც აქვს საფუძველი ივარაუდოს, რომ ხელშეკრულების მონაწილე სხვა სახელმწიფოს საქმიანობა ან ექსპერიმენტი, დაგეგმილი გარე (კოსმოსი) სივრცეში, მათ შორის, მთვარესა და სხვა ციურ სხეულებზე, გამოიწვევს პოტენციურად მავნე ჩარევას გარე სივრცის, მათ შორის, მთვარესა და სხვა ციურ სხეულებზე მშვიდობიან მოპოვებისა და გამოყენების საქმიანობაში, შეიძლება მოითხოვოს კონსულტაციებს დაკავშირებულ საქმიანობასთან ან ექსპერიმენტთან“.[6][7]

შემდეგ[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მთვარის ხელშეკრულება, რომელსაც 1979 წელს ხელი მოაწერეს, უნდა ყოფილიყო გარე სივრცის ხელშეკრულების შემდგომი ხელშეკრულება, მაგრამ არცერთმა ძირითადმა კოსმოსურმა სახელმწიფომ, არ მოახდინა ხელშეკრულების რატიფიცირება.[8] გაეროს გარე სივრცის მშვიდობიანი გამოყენების კომიტეტი (COPUOS), ზედამხედველობას უწევს ამ ხელშეკრულებების და კოსმოსის შესახებ სხვა ხელშეკრულებების შესრულებას.

სტატუსი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

წევრების სია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ხელშეკრულება ხელმოსაწერად გაიხსნა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, გაერთიანებულ სამეფოსა და საბჭოთა კავშირში 1967 წლის 27 იანვარს, ხოლო ძალაში შევიდა 1967 წლის 10 ოქტომბერს. 2017 წლის იანვრისთვის, ხელშეკრულებას 105 ქვეყანა ხელი მოაწერა, მაგრამ 24 ხელმომწერ ქვეყანას, ჯერ არ დაუსრულებია რატიფიკაციის პროცესი.[1]

სხვადასხვა თარიღები, მიუთითებს ქვეყნის ხელმოწერის დადებას, სხვადასხვა ადგილში. ეს ადგილები აღნიშნულია: (L) ლონდონში, (M) მოსკოვსა და (W) ვაშინგტონში.

ქვეყანა[1][9][10][11] ხელი მოაწერა მეანაბრე მათოდი
ავღანეთის დროშა ავღანეთი 27 იანვარი 1967 (W)
30 იანვარი 1967 (M)
17 მარტი 1988 (L, M)
21 მარტი 1988 (W)
რატიფიკაცია
ალჟირის დროშა ალჟირი 27 იანვარი 1992 (W) გაწევრიანდა
ანტიგუა და ბარბუდის დროშა ანტიგუა და ბარბუდა 16 ნოემბერი 1988 (W)
26 დეკემბერი 1988 (M)
26 იანვარი 1989 (L)
გაერთიანებული სამეფოს დროშა გაერთიანებული სამეფოს მემკვიდრე
არგენტინის დროშა არგენტინა 27 იანვარი 1967 (W)
18 აპრილი 1967 (M)
26 მარტი 1969 (M, W) რატიფიკაცია
ავსტრალიის დროშა ავსტრალია 27 იანვარი 1967 (W) 10 ოქტომბერი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
ავსტრიის დროშა ავსტრია 20 თებერვალი 1967 (L, M, W) 26 თებერვალი 1968 (L, M, W) რატიფიკაცია
აზერბაიჯანის დროშა აზერბაიჯანი 9 სექტემბერი 2015 (L) გაწევრიანდა
ბაჰამის კუნძულების დროშა ბაჰამის კუნძულები 11 აგვისტო 1976 (L)
13 აგვისტო 1976 (W)
30 აგვისტო 1976 (M)
გაერთიანებული სამეფოს დროშა გაერთიანებული სამეფოს მემკვიდრე
ბანგლადეშის დროშა ბანგლადეში 14 იანვარი 1986 (L)
17 იანვარი 1986 (W)
24 იანვარი 1986 (M)
გაწევრიანდა
ბარბადოსის დროშა ბარბადოსი 12 სექტემბერი 1968 (W) გაწევრიანდა
ბელარუსის დროშა ბელარუსი 10 თებერვალი 1967 (M) 31 ოქტომბერი 1967 (M) რატიფიკაცია
ბელგიის დროშა ბელგია 27 იანვარი 1967 (L, M)
2 თებერვალი 1967 (W)
30 მარტი 1973 (W)
31 მარტი 1973 (L, M)
რატიფიკაცია
ბენინის დროშა ბენინი 19 იანვარი 1986 (M)
2 ივლისი 1986 (L)
7 ივლისი 1986 (W)
გაწევრიანდა
ბრაზილიის დროშა ბრაზილია 30 იანვარი 1967 (M)
2 თებერვალი 1967 (L, W)
5 მარტი 1969 (L, M, W) რატიფიკაცია
ბულგარეთის დროშა ბულგარეთი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 28 მარტი 1967 (M)
11 აპრილი 1967 (W)
19 აპრილი 1967 (L)
რატიფიკაცია
ბურკინა-ფასოს დროშა ბურკინა-ფასო 3 მარტი 1967 (W) 18 ივნისი 1968 (W) რატიფიკაცია
კანადის დროშა კანადა 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 10 ოქტომბერი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
ჩილეს დროშა ჩილე 27 იანვარი 1967 (W)
3 თებერვალი 1967 (L)
20 თებერვალი 1967 (M)
8 ოქტომბერი 1981 (W) რატიფიკაცია
ჩინეთის დროშა ჩინეთი 30 დეკემბერი 1983 (W)
6 იანვარი 1984 (M)
12 იანვარი 1984 (L)
გაწევრიანდა
კუბის დროშა კუბა 3 ივნისი 1977 (M) გაწევრიანდა
კვიპროსის დროშა კვიპროსი 27 იანვარი 1967 (W)
15 თებერვალი 1967 (M)
16 თებერვალი 1967 (L)
5 ივლისი 1972 (L, W)
20 სექტემბერი 1972 (M)
რატიფიკაცია
ჩეხეთის დროშა ჩეხეთი 1 იანვარი 1993 (M, W)
29 სექტემბერი 1993 (L)
ჩეხოსლოვაკიის დროშა ჩეხოსლოვაკიის მემკვიდრე
დანიის დროშა დანია 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 10 ოქტომბერი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
დომინიკელთა რესპუბლიკის დროშა დომინიკელთა რესპუბლიკა 27 იანვარი 1967 (W) 21 ნოემბერი 1968 (W) რატიფიკაცია
ეკვადორის დროშა ეკვადორი 27 იანვარი 1967 (W)
16 მაისი 1967 (L)
7 ივნისი 1967 (M)
7 მარტი 1969 (W) რატიფიკაცია
ეგვიპტის დროშა ეგვიპტე 27 იანვარი 1967 (M, W) 10 ოქტომბერი 1967 (W)
23 იანვარი 1968 (M)
რატიფიკაცია
სალვადორის დროშა სალვადორი 27 იანვარი 1967 (W) 15 იანვარი 1969 (W) რატიფიკაცია
ეკვატორული გვინეის დროშა ეკვატორული გვინეა 16 იანვარი 1989 (M) გაწევრიანდა
ესტონეთის დროშა ესტონეთი 19 აპრილი 2010 (M) გაწევრიანდა
ფიჯის დროშა ფიჯი 18 ივლისი 1972 (W)
14 აგვისტო 1972 (L)
29 აგვისტო 1972 (M)
გაერთიანებული სამეფოს დროშა გაერთიანებული სამეფოს მემკვიდრე
ფინეთის დროშა ფინეთი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 12 ივლისი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი 25 სექტემბერი 1967 (L, M, W) 5 აგვისტო 1970 (L, M, W) რატიფიკაცია
გერმანიის დროშა გერმანია 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 10 თებერვალი 1971 (L, W) რატიფიკაცია
საბერძნეთის დროშა საბერძნეთი 27 იანვარი 1967 (W) 19 იანვარი 1971 (L) რატიფიკაცია
გვინეა-ბისაუს დროშა გვინეა-ბისაუ 20 აგვისტო 1976 (M) გაწევრიანდა
უნგრეთის დროშა უნგრეთი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 26 ივნისი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
ისლანდიის დროშა ისლანდია 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 5 თებერვალი 1968 (L, M, W) რატიფიკაცია
ინდოეთის დროშა ინდოეთი 3 მარტი 1967 (L, M, W) 18 იანვარი 1982 (L, M, W) რატიფიკაცია
ინდონეზიის დროშა ინდონეზია 27 იანვარი 1967 (W)
30 იანვარი 1967 (M)
14 თებერვალი 1967 (L)
25 იანვარი 2002 (L) რატიფიკაცია
ერაყის დროშა ერაყი 27 თებერვალი 1967 (L, W)
9 მარტი 1967 (M)
4 დეკემბერი 1968 (M)
23 სექტემბერი 1969 (L)
რატიფიკაცია
ირლანდიის დროშა ირლანდია 27 იანვარი 1967 (L, W) 17 ივლისი 1968 (W)
19 ივლისი 1968 (L)
რატიფიკაცია
ისრაელის დროშა ისრაელი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 18 თებერვალი 1977 (W)
1 მარტი 1977 (L)
4 აპრილი 1977 (M)
რატიფიკაცია
იტალიის დროშა იტალია 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 4 მაისი 1972 (L, M, W) რატიფიკაცია
იამაიკის დროშა იამაიკა 29 ივნისი 1967 (L, M, W) 6 აგვისტო 1970 (W)
10 აგვისტო 1970 (L)
21 აგვისტო 1970 (M)
რატიფიკაცია
იაპონიის დროშა იაპონია 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 10 ოქტომბერი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
ყაზახეთის დროშა ყაზახეთი 11 ივნისი 1998 (M) გაწევრიანდა
კენიის დროშა კენია 19 იანვარი 1984 (L) გაწევრიანდა
ჩრდილოეთ კორეის დროშა ჩრდილოეთი კორეა 5 მარტი 2009 (M) გაწევრიანდა
სამხრეთ კორეის დროშა სამხრეთი კორეა 27 იანვარი 1967 (W) 13 ოქტომბერი 1967 (W) რატიფიკაცია
ქუვეითის დროშა ქუვეითი 7 ივნისი 1972 (W)
20 ივნისი 1972 (L)
4 ივლისი 1972 (M)
გაწევრიანდა
ლაოსის დროშა ლაოსი 27 იანვარი 1967 (W)
30 იანვარი 1967 (L)
2 თებერვალი 1967 (M)
27 ნოემბერი 1972 (M)
29 ნოემბერი 1972 (W)
15 იანვარი 1973 (L)
რატიფიკაცია
ლიბანის დროშა ლიბანი 23 თებერვალი 1967 (L, M, W) 31 მარტი 1969 (L, M)
30 ივნისი 1969 (W)
რატიფიკაცია
ლიბიის დროშა ლიბია 3 ივლისი 1968 (W) გაწევრიანდა
ლიტვის დროშა ლიტვა 25 მარტი 2013 (W) გაწევრიანდა
ლუქსემბურგის დროშა ლუქსემბურგი 27 იანვარი 1967 (M, W)
31 იანვარი 1967 (L)
17 იანვარი 2006 (L, M, W) რატიფიკაცია
მადაგასკარის დროშა მადაგასკარი 22 აგვისტო 1968 (W) გაწევრიანდა
მალის დროშა მალი 11 ივნისი 1968 (M) გაწევრიანდა
მავრიკის დროშა მავრიკი 7 აპრილი 1969 (W)
21 აპრილი 1969 (L)
13 მაისი 1969 (M)
გაერთიანებული სამეფოს დროშა გაერთიანებული სამეფოს მემკვიდრე
მექსიკის დროშა მექსიკა 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 31 იანვარი 1968 (L, M, W) რატიფიკაცია
მონღოლეთის დროშა მონღოლეთი 27 იანვარი 1967 (M) 10 ოქტომბერი 1967 (M) რატიფიკაცია
მაროკოს დროშა მაროკო 21 დეკემბერი 1967 (L, M)
22 დეკემბერი 1967 (W)
გაწევრიანდა
მიანმარის დროშა მიანმარი 22 მაისი 1967 (L, M, W) 18 მარტი 1970 (L, M, W) რატიფიკაცია
ნეპალის დროშა ნეპალი 3 თებერვალი 1967 (M, W)
6 თებერვალი 1967 (L)
10 ოქტომბერი 1967 (L)
16 ოქტომბერი 1967 (M)
22 ნოემბერი 1967 (W)
რატიფიკაცია
ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდები 10 თებერვალი 1967 (L, M, W) 10 ოქტომბერი 1969 (L, M, W) რატიფიკაცია
ახალი ზელანდიის დროშა ახალი ზელანდია 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 31 მაისი 1968 (L, M, W) რატიფიკაცია
ნიგერის დროშა ნიგერი 1 თებერვალი 1967 (W) 17 აპრილი 1967 (L)
3 მაისი 1967 (W)
რატიფიკაცია
ნიგერიის დროშა ნიგერია 14 ნოემბერი 1967 (L) გაწევრიანდა
ნორვეგიის დროშა ნორვეგია 3 თებერვალი 1967 (L, M, W) 1 ივლისი 1969 (L, M, W) რატიფიკაცია
პაკისტანის დროშა პაკისტანი 12 სექტემბერი 1967 (L, M, W) 8 აპრილი 1968 (L, M, W) რატიფიკაცია
პაპუა-ახალი გვინეას დროშა პაპუა-ახალი გვინეა 27 ოქტომბერი 1980 (L)
13 ნოემბერი 1980 (M)
16 მარტი 1981 (W)
ავსტრალიის დროშა ავსტრალიის მემკვიდრე
პარაგვაის დროშა პარაგვაი 22 დეკემბერი 2016 (L) გაწევრიანდა
პერუს დროშა პერუ 30 ივნისი 1967 (W) 28 თებერვალი 1979 (M)
1 მარტი 1979 (L)
21 მარტი 1979 (W)
რატიფიკაცია
პოლონეთის დროშა პოლონეთი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 30 იანვარი 1968 (L, M, W) რატიფიკაცია
პორტუგალიის დროშა პორტუგალია 29 მაისი 1996 (L) გაწევრიანდა
კატარის დროშა კატარი 13 მარტი 2012 (W) გაწევრიანდა
რუმინეთის დროშა რუმინეთი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 9 აპრილი 1968 (L, M, W) რატიფიკაცია
რუსეთის დროშა რუსეთი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 10 ოქტომბერი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
სენტ-ვინსენტისა და გრენადინების დროშა სენტ-ვინსენტი და გრენადინები 13 მაისი 1999 (L) გაერთიანებული სამეფოს დროშა გაერთიანებული სამეფოს მემკვიდრე
სან-მარინოს დროშა სან-მარინო 21 აპრილი 1967 (W)
24 აპრილი 1967 (L)
6 ივნისი 1967 (M)
29 ოქტომბერი 1968 (W)
21 ნოემბერი 1968 (M)
3 თებერვალი 1969 (L)
რატიფიკაცია
საუდის არაბეთის დროშა საუდის არაბეთი 17 დეკემბერი 1976 (W) გაწევრიანდა
სეიშელის დროშა სეიშელის კუნძულები 5 იანვარი 1978 (L) გაწევრიანდა
სიერა-ლეონეს დროშა სიერა-ლეონე 27 იანვარი 1967 (L, M)
16 მაისი 1967 (W)
13 ივლისი 1967 (M)
14 ივლისი 1967 (W)
25 ოქტომბერი 1967 (L)
რატიფიკაცია
სინგაპურის დროშა სინგაპური 10 სექტემბერი 1976 (L, M, W) გაწევრიანდა
სლოვაკეთის დროშა სლოვაკეთი 1 იანვარი 1993 (M, W)
17 მაისი 1993 (L)
ჩეხოსლოვაკიის დროშა ჩეხოსლოვაკიის მემკვიდრე
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა 1 მარტი 1967 (W) 30 სექტემბერი 1968 (W)
8 ოქტომბერი 1968 (L)
14 ნოემბერი 1968 (M)
რატიფიკაცია
ესპანეთის დროშა ესპანეთი 27 ნოემბერი 1968 (L)
7 დეკემბერი 1968 (W)
გაწევრიანდა
შრი-ლანკის დროშა შრი-ლანკა 10 მარტი 1967 (L) 18 ნოემბერი 1986 (L, M, W) რატიფიკაცია
შვედეთის დროშა შვედეთი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 11 ოქტომბერი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
შვეიცარიის დროშა შვეიცარია 27 იანვარი 1967 (L, W)
30 იანვარი 1967 (M)
18 დეკემბერი 1969 (L, M, W) რატიფიკაცია
სირიის დროშა სირია 19 ნოემბერი 1968 (M) გაწევრიანდა
ტაილანდის დროშა ტაილანდი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 5 სექტემბერი 1968 (L)
9 სექტემბერი 1968 (M)
10 სექტემბერი 1968 (W)
რატიფიკაცია
ტოგოს დროშა ტოგო 27 იანვარი 1967 (W) 26 ივნისი 1989 (W) რატიფიკაცია
ტონგის დროშა ტონგა 22 ივნისი 1971 (M)
7 ივლისი 1971 (L, W)
გაერთიანებული სამეფოს დროშა გაერთიანებული სამეფოს მემკვიდრე
ტუნისის დროშა ტუნისი 27 იანვარი 1967 (L, W)
15 თებერვალი 1967 (M)
28 მარტი 1968 (L)
4 აპრილი 1968 (M)
17 აპრილი 1968 (W)
რატიფიკაცია
თურქეთის დროშა თურქეთი 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 27 მარტი 1968 (L, M, W) რატიფიკაცია
უგანდის დროშა უგანდა 24 აპრილი 1968 (W) გაწევრიანდა
უკრაინის დროშა უკრაინა 10 თებერვალი 1967 (M) 31 ოქტომბერი 1967 (M) რატიფიკაცია
არაბთა გაერთიანებული საამიროების დროშა არაბთა გაერთიანებული საამიროები 4 ოქტომბერი 2000 (W) გაწევრიანდა
გაერთიანებული სამეფოს დროშა გაერთიანებული სამეფო 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 10 ოქტომბერი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
აშშ-ის დროშა აშშ 27 იანვარი 1967 (L, M, W) 10 ოქტომბერი 1967 (L, M, W) რატიფიკაცია
ურუგვაის დროშა ურუგვაი 27 იანვარი 1967 (W)
30 იანვარი 1967 (M)
31 აგვისტო 1970 (W) რატიფიკაცია
ვენესუელის დროშა ვენესუელა 27 იანვარი 1967 (W) 3 მარტი 1970 (W) რატიფიკაცია
ვიეტნამის დროშა ვიეტნამი 20 ივნისი 1980 (M) გაწევრიანდა
იემენის დროშა იემენი 1 ივნისი 1979 (M) გაწევრიანდა
ზამბიის დროშა ზამბია 20 აგვისტო 1973 (W)
21 აგვისტო 1973 (M)
28 აგვისტო 1973 (L)
გაწევრიანდა

ნახევრად აღიარებული ხელმომწერი სახელმწიფო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჩინეთის რესპუბლიკა (ტაივანი), რომელიც ამჟამად აღიარებულია გაეროს მხოლოდ 20 წევრი ქვეყნის მიერ, ხელშეკრულების რატიფიცირება მოახდინა, სანამ 1971 წელს, გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ კენჭისყრით გადასცემდა ჩინეთის ადგილს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას. როდესაც ჩინეთმა შემდგომში ხელშეკრულების რატიფიცირება მოახდინა, ჩინეთის რესპუბლიკის რატიფიცირეა „უკანონოდ“ გამოცხადდა. ტაივანი აგრძელებს ხელშეკრულების მოთხოვნებს დაცვას, ხოლო აშშ აცხადებს, რომ ის მათ განიხილავს, როგორც „ვალდებულებებით დაკავშირებულს“.[2]

ქვეყანა ხელი მოაწერა მეანაბრე მეთოდი
ჩინეთის რესპუბლიკის დროშა ტაივანი 27 იანვარი 1967 24 ივლისი 1970 რატიფიკაცია

რატიფიკაციის გარეშე ხელმომწერები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ქვემოთ ჩამოთვლილმა სახელმწიფოებმა, ხელშეკრულებაზე ხელი მოაწერეს, მაგრამ რატიფიკაცია არ მოახდინეს.

ქვეყანა ხელი მოაწერა
ბოლივიის დროშა ბოლივია 27 იანვარი 1967 (W)
ბოტსვანის დროშა ბოტსვანა 27 იანვარი 1967 (W)
ბურუნდის დროშა ბურუნდი 27 იანვარი 1967 (W)
კამერუნის დროშა კამერუნი 27 იანვარი 1967 (W)
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დროშა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა 27 იანვარი 1967 (W)
კოლუმბიის დროშა კოლუმბია 27 იანვარი 1967 (W)
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა 27 იანვარი 1967 (W)
29 აპრილი 1967 (M)
4 მაისი 1967 (L)
ეთიოპიის დროშა ეთიოპია 27 იანვარი 1967 (L, W)
10 თებერვალი 1967 (M)
გამბიის დროშა გამბია 2 ივნისი 1967 (L)
განის დროშა განა 27 იანვარი 1967 (W)
15 თებერვალი 1967 (M)
3 მარტი 1967 (L)
გაიანის დროშა გაიანა 3 თებერვალი 1967 (W)
ჰაიტის დროშა ჰაიტი 27 იანვარი 1967 (W)
ვატიკანის დროშა ვატიკანი 5 აპრილი 1967 (L)
ჰონდურასის დროშა ჰონდურასი 27 იანვარი 1967 (W)
ირანის დროშა ირანი 27 იანვარი 1967 (L)
იორდანიის დროშა იორდანია 2 თებერვალი 1967 (W)
ლესოთოს დროშა ლესოთო 27 იანვარი 1967 (W)
მალაიზიის დროშა მალაიზია 20 თებერვალი 1967 (W)
21 თებერვალი 1967 (L)
3 მაისი 1967 (M)
ნიკარაგუას დროშა ნიკარაგუა 27 იანვარი 1967 (W)
13 თებერვალი 1967 (L)
პანამის დროშა პანამა 27 იანვარი 1967 (W)
ფილიპინების დროშა ფილიპინები 27 იანვარი 1967 (L, W)
29 აპრილი 1967 (M)
რუანდის დროშა რუანდა 27 იანვარი 1967 (W)
სომალის დროშა სომალი 2 თებერვალი 1967 (W)
ტრინიდადი და ტობაგოს დროშა ტრინიდადი და ტობაგო 24 ივლისი 1967 (L)
17 აგვისტო 1967 (M)
28 სექტემბერი 1967 (W)

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ვიკიწყარო
ვიკიწყაროში არის სტატია:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, including the Moon and Other Celestial Bodies. United Nations Office for Disarmament Affairs. წაკითხვის თარიღი: 2013-04-18.
  2. 2.0 2.1 China: Accession to Outer Space Treaty. United Nations Office for Disarmament Affairs. წაკითხვის თარიღი: 2015-03-01.
  3. Jennifer Frakes, (2003) The Common Heritage of Mankind Principle and the Deep Seabed, Outer Space, and Antarctica: Will Developed and Developing Nations Reach a Compromise? Wiscoscin International Law Journal, 21, at 409
  4. Wikisource:Outer Space Treaty of 1967#Article VIII
  5. Wikisource:Outer Space Treaty of 1967#Article VII
  6. Terrill Jr., Delbert R. (May 1999), Project West Ford, "The Air Force Role in Developing International Outer Space Law" (PDF), Air Force History and Museums:63–67
  7. Wikisource:Outer Space Treaty of 1967#Article IX
  8. Status of international agreements relating to activities in outer space as at 1 January 2008 United Nations Office for Outer Space Affairs, 2008
  9. TREATY ON PRINCIPLES GOVERNING THE ACTIVITIES OF STATES IN THE EXPLORATION AND USE OF OUTER SPACE, INCLUDING THE MOON AND OTHER CELESTIAL BODIES. Foreign and Commonwealth Office. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2013-01-04. წაკითხვის თარიღი: 2015-02-28.
    Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, including the Moon and other Celestial Bodies [London version]. Foreign and Commonwealth Office. წაკითხვის თარიღი: 2015-02-28.
  10. Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, Including the Moon and other Celestial Bodies. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი (2010-10-06). წაკითხვის თარიღი: 2015-02-28.
  11. Договор о принципах деятельности государств по исследованию и использованию космического пространства, включая Луну и другие небесные тела Russian. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო (2013-01-16). წაკითხვის თარიღი: 2015-08-28.