ურუგვაი

ვიკიპედიიდან, თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
List2.svg მდინარე ურუგვაისთვის, იხილეთ ურუგვაი (მდინარე).
აღმოსავლეთ ურუგვაის რესპუბლიკა
República Oriental del Uruguay
ურუგვაი
ურუგვაის
დევიზი: Libertad o muerte
„თავისუფლება ან სიკვდილი“
ჰიმნი: Himno Nacional Uruguayo
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
მონტევიდეო

34°53′ ს. გ. 56°10′ დ. გ. / 

ოფიციალური ენა(ები) ესპანური
მთავრობა საპრეზიდენტო რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი ხოსე მუხიკა
ფართობი
 -  სულ 176 215 კმ2 
 -  წყალი (%) 1,5
მოსახლეობა
 -  2011 შეფასებით 3 318 535[1] (133-ე)
 -   აღწერა 3 286 314[2] 
 -  სიმჭიდროვე 18,65 კაცი/კმ2 (196–ე)
მშპ (მუპ) 2011 შეფასებით
 -  სულ $46 872 მილიარდი[3] 
 -  ერთ მოსახლეზე $14,415[3] 
აგი (2007) 0,783[4] (მაღალი) (46-ე)
ვალუტა ურუგვაული პესო (UYU)
დროის სარტყელი (UTC -3სთ.)
 -  ზაფხულის (DST) (UTC -2სთ.) (UTC)
ქვეყნის კოდი URY
Internet TLD .uy
სატელეფონო კოდი +598

ურუგვაი ოფიციალურად აღმოსავლეთ ურუგვაის რესპუბლიკა[5] (ესპ. República Oriental del Uruguay [reˈpuβlika oɾjenˈtal del uɾuˈɣwai]) — სახელმწიფო სამხრეთი ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბრაზილია, დასავლეთით — არგენტინა.

ურუგვაის მოსახლეობა 3,3 მლნ ადამიანს შეადგენს,[1] რომელთაგან 1,8 მლნ დედაქალაქ მონტევიდეოს მეტროპოლიურ არეალში ცხოვრობს.[1] მოსახლეობის დაახლოებით 88% ევროპული წარმოშობისაა. 176 000 კმ² ფართობით, ურუგვაი სამხრეთ ამერიკის ყველაზე პატარა სახელმწიფოა ტერიტორიის მხრივ, სურინამის შემდეგ.

1680 წელს პორტუგალიელებმა დააარსეს ერთ–ერთი ყველაზე ძველი ევროპული დასახლება ურუგვაიში — კოლონია-დელ-საკრამენტო. XVIII საუკუნის დასაწყისში ესპანელებმა სამხედრო ციხესიმაგრის სახით დააარსეს მონტევიდეო.[6] 1811–1828 წლებში ესპანეთთან, პორტუგალიასთან, არგენტინასთან და ბრაზილიასთან ომების შემდეგ ურუგვაიმ დამოუკიდებლობა მოიპოვა. დღეისათვის იგი დემოკრატიული კონსტიტუციური რესპუბლიკაა, პრეზიდენტით, რომელიც როგორც სახელმწიფოს, ისე მთავრობის მეთაურია.

სექციების სია

ეტიმოლოგია [რედაქტირება]

ლა-რეპუბლიკა-ორიენტალ-დელ-ურუგუაი (La República Oriental del Uruguay) ნიშნავს „მდინარე ურუგვაის აღმოსავლეთით მდებარე რესპუბლიკას“. მდინარე ურუგვაის ეტიმოლოგია ბოლომდე უცნობია, თუმცა გუარანის ენიდან მომდინარეობს და ნიშნავს „ფერადი ჩიტების მდინარეს“.[7]

გეოგრაფია [რედაქტირება]

ურუგვაის რუკა
Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ურუგვაის გეოგრაფია.

ურუგვაის ფართობი ფართობი 176 220 კმ²–ს შეადგენს.

საზღვრის საერთო სიგრძე 1564 კმ (მათ შორის: არგენტინასთან — 579 კმ, ბრაზილიასთან — 985 კმ.). სანაპირო ზოლის სიგრძე: 660 კმ.

ქვეყნის უმაღლესი მწვერვალია მთა კათედრალი (Cerro Catedral) 514 მ. სამხრეთით გორაკ-ბორცვიანი ტერიტორია იცვლება დაბლობებით. სანაპირო ზოლი ლაგუნის ტიპისაა.

კლიმატი სუბტროპიკული, ოკეანურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 22—24°C, ივლისისა 10—12°C. სამხრეთის ქარების "პამპერო"-ს ქროლვის დროს კი ტემპერატურა ეცემა −5 °C-მდე, მოდის თოვლიც.

ატმოსფერული ნალექები 1000 მმ შეადგენს სამრეთის რაიონებში, ხოლო 1200 მმ-ს ჩრდილოეთით.

სახელმწიფო [რედაქტირება]

ურუგვაი მმართველობის მიხედვით რესპუბლიკაა. სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურია პრეზიდენტი, რომელიც არჩეულია მოსახლეობის მიერ 5 წლის ვადით (დაუშვებელია მიყოლებით, მეორე ვადით არჩევა). ამჟამად ურუგვაის პრეზიდენტია ხოსე მუხიკა (2010 წლის მარტიდან).

რესურსები ინტერნეტში [რედაქტირება]

სქოლიო [რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 1.2 Central Intelligence Agency. Uruguay. The World Factbook. წაკითხვის თარიღი: 5 January 2010.
  2. [1]. ine.gub.uy
  3. 3.0 3.1 Uruguay. International Monetary Fund. წაკითხვის თარიღი: 22 April 2012.
  4. Human Development Index and its components. United Nations Development Programme. წაკითხვის თარიღი: 23 February 2011.
  5. For example, International Court of Justice press release 20 April 2010 re judgment Argentina v Uruguay.
  6. Bureau of Western Hemisphere Affairs. Background Note: Uruguay. US Department of State. წაკითხვის თარიღი: 23 February 2011.
  7. Ministerio de Turismo y Deporte del Uruguay (Spanish, English and Portuguese). Turismo.gub.uy. წაკითხვის თარიღი: 26 June 2010.
Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: