გვატემალა

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ გვატემალა (მრავალმნიშვნელოვანი).
გვატემალის რესპუბლიკა
República de Guatemala
გვატემალა
გვატემალის
დევიზი: "Libre Crezca Fecundo"[1] "El País de la Eterna Primavera"
„უკვდავების წყაროს მიწა“[2]
ჰიმნი: Himno Nacional de Guatemala
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
გვატემალა
8°58′ ჩ. გ. 79°32′ დ. გ. / 8.967° ჩ. გ. 79.533° დ. გ. / 8.967; -79.533
ოფიციალური ენა(ები) ესპანური ენა
მთავრობა საპრეზიდენტო რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი ოტო პერეს მოლინა
ფართობი
 -  სულ 108 890 კმ2 (107-ე)
 -  წყალი (%) 0,4
მოსახლეობა
 -  2011 შეფასებით 13 824 463 (69-ე)
 -   აღწერა 12 728 111 
 -  სიმჭიდროვე 129 კაცი/კმ2 (85-ე)
მშპ (მუპ) 2011 შეფასებით
 -  სულ $74 709 მილიარდი[3] (1)
 -  ერთ მოსახლეზე 5,069[3] 
აგი (2011) 0,574 (131–ე)
ვალუტა კეტცალი (GTQ)
დროის სარტყელი (UTC-6)
Internet TLD .gt
სატელეფონო კოდი +502

გვატემალა, ოფიციალურად გვატემალის რესპუბლიკა (ესპ. República de Guatemala) — სახელმწიფო ცენტრალურ ამერიკაში. ჩრდილოეთით და დასავლეთით ესაზღვრება მექსიკა, სამხრეთ-დასავლეთით — წყნარი ოკეანე, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ბელიზი, აღმოსავლეთით — კარიბის აუზი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ჰონდურასი და სალვადორი . ქვეყნის ფართობი შეადგენს 108 890 კმ–², მოსახლეობა — 13 276 517 ადამიანს.

გვატემალა წარმომადგენლობითი დემოკრატიის ქვეყანაა. დედაქალაქია გვატემალა-დელ-ვალე-დე-ლა-ასუნსიონი ან უბრალოდ გვატემალა. ქვეყანა ბიოლოგიურად საკმაოდ მრავალფეროვანია, გამოირჩევა უნიკალური ეკოსისტემებით.[4] ესპანელთა მოსვლამდე, გვატემალის ტერიტორიაზე ყვაოდა მაიას ცივილიზაცია. მაიას შთამომავლები დღესაც ცხოვრობენ გვატამელაში, ჰონდურასში, ბელიზში, მექსიკის სამხრეთ ნაწილსა და სალვადორის აღმოსავლეთ ნაწილში.

Guatemala-CIA WFB Map KA.png

გვატემალამ ესპანეთისგან დამოუკიდებლობა 1821 წელს მოიპოვა. ამის შემდეგ მას მართავდა მთელი რიგი დიქტატორებისა, რომლებსაც ეხმარებოდა აშშ–ის კომპანია United Fruit Company. XX საუკუნის ბოლოს გვატემალაში მიმდინარეობდა 36 წლიანი სამოქალაქო ომი. მისი დასრულების შემდეგ, ქვეყანაში დაიწყო ეკონომიკური წინსვლა და ჩატარდა წარმატებული დემოკრატიული არჩევნები. ბოლო, 2011 წლის არჩევნებში, პრეზიდენტად აირჩიეს პატრიოტული პარტიის კანდიდატი ოტო პერეს მოლინა.

ეტიმოლოგია[რედაქტირება]

სახელი გვატემალა მომდინარეობს ნაჰუატლის სიტყვა გუაუჰტემალანიდან, რაც „ბევრი ხეების ადგილს“ ნიშნავს.[5][6] ეს სახელი მას ტლასკალელმა ჯარისკაცებმა შეარქვეს, რომლებიც ესპანელ კონკისტადორ პედრო დე ალვარადოს მოკავშირეები იყვნენ ამ ტერიტორიის დაკავებისას.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. http://www.banguat.gob.gt/inc/ver.asp?id=/en/currency%20and%20bills/Monedas%20y%20Billetes%20Translation.htm&e=18108
  2. Aguirre, Lily (1949). The land of eternal spring: Guatemala, my beautiful country. Patio Press, გვ. 253. 
  3. 3.0 3.1 Guatemala. International Monetary Fund. წაკითხვის თარიღი: April 18, 2012.
  4. Biodiversity Hotspots-Mesoamerica-Overview. Conservation International. წაკითხვის თარიღი: February 1, 2007.
  5. Campbell, Lyle. (1997). American Indian languages: The historical linguistics of Native America. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509427-1.
  6. www.ccidinc.org. Retrieved June 26, 2012.