აბაშის მუნიციპალიტეტი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
აბაშის მუნიციპალიტეტი
SZSM-abasha-ka.svg

აბაშის მუნიციპალიტეტი  დროშა აბაშის მუნიციპალიტეტი გერბი

ადმინისტრაციული ცენტრი

აბაშა

რეგიონი

სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე

სიმჭიდროვე

89 [1] კაცი/კმ²

ფართობი

322.5 კმ²

მოსახლეობის რაოდენობა

Decrease2.svg 22 341 კაცი (2014 წელი)

ეროვნება

ქართველები 99.2%
რუსები 0.4%
აფხაზები 0.1%
მოლდაველები 0.1%
უკრაინელები 0.1%[2]

აბაშის მუნიციპალიტეტი საქართველოს რუკაზე.

აბაშის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მუნიციპალიტეტი სამეგრელოს და ზემო სვანეთის მხარეში. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია 1917 წლამდე ქუთაისის გუბერნიის სენაკის მაზრაში შედიოდა, 1917-1930 წლებში — სენაკის მაზრაში, 1930 წლიდან ცალკე მუნიციპალიტეტია, 1963-1966 წლებში შედიოდა ყოფილ გეგეჭკორის (ამჟამად მარტვილის) მუნიციპალიტეტში.

ბუნება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 20-50 მ-ის სიმაღლეზე. ტერიტორია — 322 კვ.კმ., მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს უკავია 210 კვ.კმ. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარეები რიონი, ცხენისწყალი, აბაშა, ნოღელა. მთავარი წიაღისეული სიმდიდრეა საშენი ქვიშა და სააგურე თიხა.

გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აბაშის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს დასავლეთ საქართველოში, კოლხეთის დაბლობზე, 1930 წლის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემდეგ არის ცალკე მუნიციპალიტეტი და მდებარეობს ამჟამინდელ საზღვრებში:ჩრდილოეთით ესაზღვრება მარტვილის, აღმოსავლეთით — სამტრედიის, სამხრეთით — სამტრედიისა და ლანჩხუთის, დასავლეთით — სენაკის მუნიციპალიტეტი. ფართობი — 320,8 კმ2, ადმინისტრაციული ცენტრი ქ. აბაშა.

მუნიციპალიტეტის ტერიტორია ზღვის დონიდან 20-50 მ სიმაღლის ვაკე-დაბლობია, აგებულია მეოთხეული ნალექებით (რიყნარით, ქვიშებით, თიხებით), უმაღლესი ადგილია სოფ. სეფიეთის მიდამოები, მოიპოვება მაღალი ხარისხის საშენი ქვიშა, ხრეში და სააგურე თიხა.

მუნიციპალიტეტში გაბატონებულია ნოტიო სუბტროპიკული ჰავა, საშუალო წლიური ტემპერატურაა 14 ცელსიუსი, იანვრის ტემპერატურა — 4,9 ცელსიუსი, ივლისის — 22,9 ცელსიუსი. ნალექების წლიური რაოდენობაა 1620 მმ, გაზაფხულზე იცის მოულოდნელი ყინვები. ზაფხული ზოგჯერ გვალვიანია. ქარები მუსონურია, ხშირია ფიონები და ბრიზები.

ჰიდროგრაფიული ქსელით მუნიციპალიტეტი მდიდარია. აქ უმეტესად მოცემულია მდინარეთა ქვემო დინებები. საზრდოობა შერეული ხასიათისაა. წყალდიდობა ახასიათებთ გაზაფხულზე, წყალმცირობა ზამთარში. მდინარეებიდან აღსანიშნავია: რიონი, ცხენისწყალი, აბაშა. მცირე მდინარეებია: ნოღელა, კოვზა, ზანა. აბაშის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში „სირიაჩქონის“ ჭაობია.

ნიადაგები ძირითადად ალუვიურ-კარბონატულია. რიონის მარცხენა სანაპიროზე კი ჭაობიანი ნიადაგებია. მცენარეული საფარი კოლხური ტიპისაა.

ხის სახეობებიდან გვხვდება:

  • მურყანი
  • ჭალის მუხა
  • თელა
  • წიფელი
  • ლეშამბო.

ცხოველთა სამყარო მრავალფეროვანია, გვხვდება ტურა, მელა, მაჩვი, კვერნა. მცირე რაოდენობითაა გარეული ღორი, შველი, ხოხობი, რომელთა დასაცავად რიონის პირას შექმნილია კაცობურის აღკვეთილი.

ძირითადი ლანდშაფტებია:

  • ვაკე-დაბლობი, კოლხური მცენარეულობით, ალუვიური და სუბტროპიკული ეწერი ნიადაგებით.
  • ჭალები მდელო-ტყის მცენარეულობით და ალუვიური ნიადაგებით.

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოსახლეობის რიცხოვნობა — 28 ათასი კაცი; სიმჭიდროვე — 89 კაცი კვ.კმ-ზე. მუნიციპალიტეტში 41 დასახლებული პუნქტია: 1 ქალაქი, 40 სოფელი.

აღწერის მონაცემები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აღწერის წელი მოსახლეობა
1989 28 219
2002 28 552 Increase2.svg
2014 22 341 Decrease2.svg

ადგილობრივი თვითმმართველობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აბაშის მუნიციპალიტეტის ადგილობრივი თვითმმართველობის უმაღლესი ორგანოა მუნიციპალიტეტის საკრებულო, აღმასრულებელი ორგანო — მუნიციპალიტეტის გამგეობა. მმართველობის ადმინისტრაციული ერთეულებია:

ეკონომიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

წამყვანი დარგია სოფლის მეურნეობა, მათ შორის მიწათმოქმედება და მეცხოველეობა. მისდევენ ასევე მემცენარეობას, მებოსტნეობა-მებაღჩეობას. მრავალწლიანი კულტურებიდან მთავარია ჩაი. მუნიციპალიტეტში არის მცირე სამშენებლო და სასურსათო საწარმოები, ჩაის ფაბრიკა. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის სამხრეთ კავკასიის რკინიგზის მაგისტრალი.

რელიგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მუნიციპალიტეტში არსებული ეკლესია–მონასტრები:

  • სუჯუნის წმ. გიორგის საკათედრო ტაძარი — სოფ. სუჯუნა
  • ჯვართამაღლების სახელობის ეკლესია — სოფ. მარანი
  • წმ. გიორგის სახელობის ტაძარი — პირველი მაისი
  • მაცხოვრის სახელობის ეკლესია — სოფ. ტყვირი
  • წმ. გიორგის სახელობის ტაძარი — სოფ. გულეიკარი
  • წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია — სოფ. გეზათი
  • წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია — სოფ. სამიქაო
  • ელია თეზბიტელის სახელობის ეკლესია — სოფ. მაიდანი
  • მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესია — ქ. აბაშა, კვათანის უბანი
  • სეფიეთის მთავარანგელოზთა ეკლესია — სოფ. სეფიეთი
  • მაცხოვრისკარის ეკლესია — სოფ. განათლებისკარი

კულტურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მუნიციპალიტეტში არის:

  • სახელმწიფო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა — 32
  • კერძო ზოგადსაგანმანათებლო სკოლა — 1
  • ბიბლიოთეკა — 19
  • თეატრი — 1
  • მუზეუმი — 1

აბაშის მუნიციპალიტეტიდან იყვნენ მეცნიერებისა და კულტურის თვალსაჩინო მოღვაწენი:

ცნობილი მედიკოსები:

ქართული კულტურის მეცენატები:

ღირსშესანიშნაობანი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ისტორიული ძეგლები:

  • სეფიეთის მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესია
  • ტყვირის მაცხოვრის სახელობის ეკლესია
  • სუჯუნის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია
  • კადარის ეკლესია
  • გულეიკარის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია

მუზეუმები

  • მწერალ-აკადემიკოს კონსტანტინე გამსახურდიას სახლ-მუზეუმი

ფოტოგალერეა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]