გლენ თეოდორ სიბორგი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
გლენ თეოდორ სიბორგი
ინგლ. Glenn Theodore Seaborg
შვედ. Glenn Teodor Sjöberg
Seaborg.jpg
დაბ. თარიღი 19 აპრილი, 1912(1912-04-19)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8]
დაბ. ადგილი იშპემინგი
გარდ. თარიღი 25 თებერვალი, 1999(1999-02-25)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [8] [9] (86 წლის)
გარდ. ადგილი ლაფაიეტი
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ
ეროვნება შვედური წარმოშობის ამერიკელი
საქმიანობა ბირთვული ქიმია
მუშაობის ადგილი მანჰეტენის პროექტი, ამერიკის ატომური ენერგიის კომისიის და კალიფორნიის უნივერსიტეტი
ალმა-მატერი კალიფორნიის უნივერსიტეტი[10] , კალიფორნიის უნივერსიტეტი[10] და ჯორდანის საშუალო სკოლა[10]
განთქმული მოსწავლეები ჯოზეფ უ. კენედი, ელისაბედ რაუშერი და ართურ ვალი
მეუღლე ელენ ლ. სიბორგი
შვილ(ებ)ი დევიდ სიბორგი
ჯილდოები ნობელის პრემია ქიმიაში[11] [12], პრისტლის მედალი[13] , პერკინის მედალი, ჯონ სკოტის მედალი[14] , ფრანკლინის მედალი, ამერიკის ქიმიის საზოგადოების პრემია სუფთა ქიმიაში, ენრიკო ფერმის პრემია, წლის შვედი-ამერიკელი[15] , საპატიო ლეგიონის ორდენი, ეროვნულ გამომგონებელთა დიდების დარბაზი, კლარკ კელის მედალი, ვენივარ ბუშის პრემია, მეცნიერების ეროვნული მედალი, პოლარული ვარსკვლავის ორდენი, ამერიკის ქიმიკოსთა ინსტიტუტის ოქროს მედალი, ასწლეულის პრემია, Silliman Memorial Lectures, ვაშინგტონის პრემია[16] , ამერიკის ფიზიკის საზოგადოების წევრი, უილარდ გიბსის ჯილდო, სკეპტიკური კვლევის კომიტეტის წევრი, AAAS-ის წევრი, სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი[17], George C. Pimentel Award in Chemical Education, Charles Lathrop Parsons Award და honorary doctor of the University of Miami[18]
ხელმოწერა Glenn T Seaborg signature.svg

გლენ თეოდორ სიბორგი (ინგლ. Glenn Theodore Seaborg; დ. 19 აპრილი, 1912 — გ. 25 თებერვალი, 1999) — ამერიკელი ქიმიკოსი და 1951 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიის დარგში.[19]

სიბორგმა კარიერის უმეტესი ნაწილი კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი) მასწავლებლად და სამეცნიერო მკვლევარად გაატარა, ასევე იყო პროფესორი, ხოლო 1958-1961 წლებში უნივერსიტეტის მეორე კანცლერი.[20] იყო ამერიკის ათი პრეზიდენტის მრჩეველი, 1961-1971 წლებში ამერიკის ატომური ენერგიის კომისიის თავმჯდომარე.

სიბორგი არის ათი ელემენტის თანა-აღმომჩენი, ეს ელემენტებია: პლუტონიუმი, ამერიციუმი, კიურიუმი, ბერკელიუმი, კალიფორნიუმი, აინშტაინიუმი, ფერმიუმი, მენდელევიუმი, ნობელიუმი და ელემენტი 106. აღმოჩენილი აქვს 100-ზე მეტი იზოტოპი. 1951 წელს ედუინ მაკ-მილანთან ერთად ნობელის პრემიის მიღების შემდეგ, 50-მდე საპატიო დოქტორის წოდება მიენიჭა, და დაჯილდოვდა რამდენიმე ნომინაციით. ავტორია რამდენიმე წიგნისა და 500-მდე ჟურნალის სტატიის.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Coffey, Patrick (2008). Cathedrals of Science: The Personalities and Rivalries That Made Modern Chemistry. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-532134-0. 

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 SNAC — 2010.
  3. 3.0 3.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  5. 5.0 5.1 Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480
  6. 6.0 6.1 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  7. Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedijaLZMK, 1999. — 9272 გვრ. — ISBN 978-953-6036-31-8
  8. 8.0 8.1 Munzinger Personen
  9. Encyclopædia Britannica
  10. 10.0 10.1 10.2 Glenn T. SeaborgNobel Foundation.
  11. The Nobel Prize in Chemistry 1951Nobel Foundation.
  12. Table showing prize amountsNobel Foundation, 2019.
  13. Priestley MedalAmerican Chemical Society.
  14. http://www.garfield.library.upenn.edu/johnscottaward/js1951-1960.html
  15. Swedish-American of the Year 1960-1979
  16. Recipientsვაშინგტონის პრემია.
  17. List of Royal Society Fellows 1660-2007ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 319.
  18. https://commencement.miami.edu/about-us/archives/honorary-degree-recipients/index.html
  19. The Nobel Prize in Chemistry 1951. Nobel Foundation. ციტირების თარიღი: August 26, 2012
  20. Office of the Chancellor. Past Chancellors. University of California, Berkeley. ციტირების თარიღი: December 24, 2015