გლენ თეოდორ სიბორგი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
გლენ თეოდორ სიბორგი
ინგლ. Glenn Theodore Seaborg
შვედ. Glenn Teodor Sjöberg
Seaborg.jpg
დაბ. თარიღი 19 აპრილი 1912(1912-04-19)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7]
დაბ. ადგილი იშპემინგი
გარდ. თარიღი 25 თებერვალი 1999(1999-02-25)[8] [9] [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] (86 წლის)
გარდ. ადგილი ლაფაიეტი
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ
ეროვნება შვედური წარმოშობის ამერიკელი
სამეცნიერო სფერო ბირთვული ქიმია
მუშაობის ადგილი კალიფორნიის უნივერსიტეტი, მანჰეტენის პროექტი და ამერიკის ატომური ენერგიის კომისიის
ალმა-მატერი კალიფორნიის უნივერსიტეტი, კალიფორნიის უნივერსიტეტი[10] და ჯორდანის საშუალო სკოლა
განთქმული მოსწავლეები ჯოზეფ უ. კენედი, ელისაბედ რაუშერი და ართურ ვალი
მეუღლე ელენ ლ. სიბორგი
შვილ(ებ)ი დევიდ სიბორგი
ჯილდოები ნობელის პრემია ქიმიაში[11] [12], პრისტლის მედალი[13] , პერკინის მედალი, ჯონ სკოტის მედალი[14] , ფრანკლინის მედალი, ამერიკის ქიმიის საზოგადოების პრემია სუფთა ქიმიაში, ენრიკო ფერმის პრემია, წლის შვედი-ამერიკელი[15] , საპატიო ლეგიონის ორდენი, ეროვნულ გამომგონებელთა დიდების დარბაზი, კლარკ კელის მედალი, ვენივარ ბუშის პრემია, მეცნიერების ეროვნული მედალი, პოლარული ვარსკვლავის ორდენი, ამერიკის ქიმიკოსთა ინსტიტუტის ოქროს მედალი, ასწლეულის პრემია, Silliman Memorial Lectures, ვაშინგტონის პრემია[16] , ამერიკის ფიზიკის საზოგადოების წევრი, უილარდ გიბსის ჯილდო, სკეპტიკური კვლევის კომიტეტის წევრი, AAAS-ის წევრი და სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი
ხელმოწერა Glenn T Seaborg signature.svg

გლენ თეოდორ სიბორგი (ინგლ. Glenn Theodore Seaborg; დ. 19 აპრილი, 1912 — გ. 25 თებერვალი, 1999) — ამერიკელი ქიმიკოსი და 1951 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიის დარგში.[17]

სიბორგმა კარიერის უმეტესი ნაწილი კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი) მასწავლებლად და სამეცნიერო მკვლევარად გაატარა, ასევე იყო პროფესორი, ხოლო 1958-1961 წლებში უნივერსიტეტის მეორე კანცლერი.[18] იყო ამერიკის ათი პრეზიდენტის მრჩეველი, 1961-1971 წლებში ამერიკის ატომური ენერგიის კომისიის თავმჯდომარე.

სიბორგი არის ათი ელემენტის თანა-აღმომჩენი, ეს ელემენტებია: პლუტონიუმი, ამერიციუმი, კიურიუმი, ბერკელიუმი, კალიფორნიუმი, აინშტაინიუმი, ფერმიუმი, მენდელევიუმი, ნობელიუმი და ელემენტი 106. აღმოჩენილი აქვს 100-ზე მეტი იზოტოპი. 1951 წელს ედუინ მაკ-მილანთან ერთად ნობელის პრემიის მიღების შემდეგ, 50-მდე საპატიო დოქტორის წოდება მიენიჭა, და დაჯილდოვდა რამდენიმე ნომინაციით. ავტორია რამდენიმე წიგნისა და 500-მდე ჟურნალის სტატიის.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Coffey, Patrick (2008). Cathedrals of Science: The Personalities and Rivalries That Made Modern Chemistry. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-532134-0. 

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 SNAC — 2010.
  3. 3.0 3.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. 4.0 4.1 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 5.0 5.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  6. 6.0 6.1 Store norske leksikon — 1978.
  7. 7.0 7.1 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  8. გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #119206927 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  9. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/530808/Glenn-T-Seaborg
  10. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1951/seaborg-bio.html
  11. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1951/
  12. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  13. Priestley MedalAmerican Chemical Society.
  14. http://www.garfield.library.upenn.edu/johnscottaward/js1951-1960.html
  15. Swedish-American of the Year 1960-1979
  16. Recipientsვაშინგტონის პრემია.
  17. The Nobel Prize in Chemistry 1951. Nobel Foundation. ციტირების თარიღი: August 26, 2012
  18. Office of the Chancellor. Past Chancellors. University of California, Berkeley. ციტირების თარიღი: December 24, 2015