კურტ ალდერი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
კურტ ალდერი
გერმ. Kurt Alder
Kurt Alder Nobel.jpg
დაბ. თარიღი 10 ივლისი 1902(1902-07-10)[1] [2] [3] [4] [5]
დაბ. ადგილი Chorzów
გარდ. თარიღი 20 ივნისი 1958(1958-06-20)[6] [1] [2] [3] [4] [5] (55 წლის)
გარდ. ადგილი კელნი, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა[7]
დასაფლავებულია Deutzer Friedhof
მოქალაქეობა Flag of Germany.svg გერმანია
სამეცნიერო სფერო ქიმია
მუშაობის ადგილი კელნის უნივერსიტეტი და კიელის უნივერსიტეტი
ალმა-მატერი კიელის უნივერსიტეტი და ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი
ჯილდოები ნობელის პრემია ქიმიაში[8] [9], ემილ ფიშერის მედალი და ფრეზენიუსის პრემია

კურტ ალდერი (გერმ. Kurt Alder; დ. 10 ივლისი, 1902 — გ. 20 ივნისი, 1958) — გერმანელი ქიმიკოსი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიაში.

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კურტ ალდერი 1902 წლის 10 ივლისს დაიბადა დღევანდელ ქორზაუში, სადაც მან მიიღო დაწყებითი სკოლის განათლება. ალდერმა მაშინ დატოვა თავისი მშობლიური მხარე, როდესაც 1922 წელს ქორზაუ პოლონეთის ნაწილი გახდა. ბერლინის უნივერსიტეტში შეისწავლა ქიმია. მოგვიანებით კიელის უნივერსიტეტში სწავლისას დაწერა სადისერტაციო ნაშრომი, რომლისთვისაც 1926 წელს დაჯილდოვდა. 1930 წელს დაიწყო „კიელის უნივერსიტეტში“ ლექციების კითხვა, ხოლო 1934 წელს გახდა ქიმიის ლექტორი. 1936 წელს დატოვა კიელის უნივერსიტეტი და მუშაობა დაიწყო IG Farben-ში. 1940 წელს გახდა კელნის უნივერსიტეტის პროფესორი, შემდეგ ქიმიის უნივერსიტეტის დირექტორი.

ალდერმა სიცოცხლის განმავლობაში რამდენიმე ჯილდო დაიმსახურა, მათგან ყველაზე გამორჩეული ნობელის პრემიაა, რომელიც ალდერმა და მისმა მასწავლებელმა ოტო დილსმა, „დილს-ალდერის რეაქციის“ აღმოჩენისთვის გადაეცათ.

კურტ ალდერი გარდაიცვალა 1958 წლის 20 ივნისს, გარდაცვალების მიზეზი უცნობია,[10] იგი გარდაცვალებიდან ორი კვირის შემდეგ თავის საცხოვრებელ ბინაში, კელნიში, გერმანიაში იპოვეს.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica
  3. 3.0 3.1 Munzinger-Archiv — 1913.
  4. 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  5. 5.0 5.1 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  6. Альдер Курт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  7. გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118644505 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  8. The Nobel Prize in Chemistry 1950Nobel Foundation.
  9. Table showing prize amountsNobel Foundation, 2019.
  10. NNDB.