ჰაინრიხ ვილანდი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ჰაინრიხ ვილანდი
გერმ. Heinrich Otto Wieland
Heinrich Wieland.jpg
დაბ. თარიღი 4 ივნისი 1877(1877-06-04)[1] [2] [3] [4] [5]
დაბ. ადგილი პფორცჰაიმი
გარდ. თარიღი 5 აგვისტო 1957(1957-08-05)[1] [2] [3] [4] [5] (80 წლის)
გარდ. ადგილი შტარნბერგი[6]
მოქალაქეობა Flag of Germany (1867–1919).svg გერმანიის იმპერია
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg ვაიმარის რესპუბლიკა
Flag of Germany (1935–1945).svg მესამე რაიხი
Flag of Germany.svg გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა
სამეცნიერო სფერო ბიოქიმია და ორგანული ქიმია
მუშაობის ადგილი ლუდვიგ მაქსიმილიანის მიუნხენის უნივერსიტეტი, ფრაიბურგის უნივერსიტეტი და მიუნხენის ტექნიკური უნივერსიტეტი
ალმა-მატერი ლუდვიგ მაქსიმილიანის მიუნხენის უნივერსიტეტი
სამეცნიერო ხარისხი ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი
ჯილდოები კომანდორის ჯვრის ორდენი „გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის წინაშე დამსახურებისთვის“, ორდენი ხელოვნებისა და მეცნიერების სფეროებში შეტანილი წვლილისათვის, ნობელის პრემია ქიმიაში[7] [8], ოტო ჰანის პრემია ქიმიასა და ფიზიკაში, თეოდორ ფრერიხსის პრემია და სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი

ჰაინრიხ ოტო ვილანდი (ინგლ. Heinrich Otto Wieland; დ. 4 ივნისი, 1877 — გ. 5 აგვისტო, 1957) — გერმანელი ქიმიკოსი. ნაღვლის მჟავაზე ჩატარებული სამეცნიერო კვლევებით, 1927 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში.[9]

კარიერა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1901 წელს მიუნხენის უნივერსიტეტმა მიანიჭა დოქტორანტის წოდება. 1907 წლის დასაწყისში იყო გერმანული კომპანიის, „ბოერინჯერ ინგელჰეიმის“ კონსულტატი. 1914 წელს გახდა ასოცირებული პროფესორი და მიუნხენის სახელმწიფო ლაბორატორიის ორგანული განყოფილების დირექტორი. 1917 წლიდან 1918 წლამდე ვილანდი მუშაობდა კაიზერ ვილჰელმის ფიზიკური ქიმიისა და ელექტროქიმიის ინსტიტუტში.

1913 წლიდან 1921 წლამდე იყო მიუნხენის ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორი. მოგვიანებით გადავიდა ფრეიბურგის უნივერსიტეტში, სადაც მუშაობა დაიწყო ნაღვლის მჟავაზე.

ოჯახი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მამამისი თეოდორ ვილანდი (1846-1928) იყო ფარმაცევტი და ქიმიის დოქტორანტი. ჰაინრიხი კომპანია „ბოერინჯერ ინგელჰეიმის“ დამფუძნებლის, ალბერტ ბოუერინჯერის მეუღლის, ელენას ბიძა იყო. 1915 წლიდან 1920 წლამდე იყო ამ კომპანიის მრჩეველი, ამ პერიოდში მან დაარსა კომპანიის პირველი სამეცნიერო დეპარტამენტი.

ევა ვილანდი, ჰეინრიხ ვილანდის ქალიშვილი, 1937 წლის 14 მაისს დაქორწინდა ფიოდორ ლინენზე.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გარე ბმულები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]