ტირანა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
დედაქალაქი
ტირანა
Tirana / Tiranë
Tirana from South.jpg
ხედი ტირანაზე
დროშა გერბი
Flag of Tirana.png Wappen Tirana.gif

ქვეყანა ალბანეთის დროშა ალბანეთი
შიდა დაყოფა 11 რაიონი
კოორდინატები 41°19′48″ ჩ. გ. 19°49′12″ ა. გ. / 41.33000° ჩ. გ. 19.82000° ა. გ. / 41.33000; 19.82000
ქალაქის მერი Erion Veliaj
დაარსდა 1614
ამჟამინდელი სტატუსი 1920
ფართობი 41.8 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 110
მოსახლეობა 862,361 კაცი (2017)
სასაათო სარტყელი UTC+1, ზაფხულში UTC+2
სატელეფონო კოდი (+355) 040
საფოსტო ინდექსი 1001–1028
საავტომობილო კოდი TR
ოფიციალური საიტი tirana.gov.al
ტირანა — ალბანეთი
ტირანა

ტირანა (ალბ. Tiranë) — ალბანეთის დედაქალაქი და ამ ქვეყნის მთავარი პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი.

როგორც არქეოლოგები ამტკიცებენ თანამედროვე ტირანას ტერიტორია ჯერ კიდევ 10,000 წლის წინ იყო დასახლებული. თუმცა მისი, როგორც ქალაქად ჩამოყალიბება 1614 წელს მოხდა და იგი ოსმალეთის იმპერიის გენერალ სულეიმან ბარჯინის (იგივე სულეიმან ფაშას) სახელს უკავშირდება.

დღეს მისი ძეგლი ტირანას მთავარ მოედანზე დგას, მის სახელს ატარებს ერთ-ერთი ცენტრალური ქუჩაც. ტირანა დედაქალაქის სტატუსს 1920 წლის 8 თებერვლიდან ატარებს.

მეორე მსოფლიო ომი და კომუნიზმი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1939 წლიდან ტირანა ფაშისტების მიერ დანიშნული ალბანეთის მარიონეტული მთავრობის ადგილსამყოფელს წარმოადგენდა. 1941 წლის ნოემბერში ენვერ ხოჯამ ჩამოაყალიბა ალბანეთის შრომის პარტია რომელიც აქტიურად ეწეოდა კომუნისტურ პროპაგანდას. ზუსტად სამი წლის შემდეგ, 1944 წლის 17 ნოემბერს ტირანაში საბჭოთა არმიამ დაამთავრა ნაცისტური რეჟიმი და დაიწყო თავისი, რომელიც 1992 წლამდე გრძელდებოდა.

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტირანა არის ალბანეთის ყველაზე დიდი ქალაქი და მე-6 ბალკანეთში.

ეთნიკური ჯგუფები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ალბანელები წარმოადგენენ მოსახლეობის 84,1%-ს, ბერძნები - 0.35%-ს, არომუნები - 0.11%-ს, მაკედონელები - 0.07%-ს, 0.03% იტალიელია.

რელიგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ისლამი არის მთავარი რელიგია ქალაქში (65%). ქრისტიანობა არის მეორე ყველაზე დიდი რელიგია და არის გაყოფილი კათოლიკეებისა და მართლმადიდებლებს შორის.

რელიგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტირანას მოსახლეობის 52.9 % ისლამის მიმდევარია. დანარჩენი ათეისტი და ქრისტიანული უმცირესობები ერთად, 47.1 % შეადგენენ.

კულტურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტირანაშია განთავსებული ალბანეთის ეროვნული თეატრი, ალბანეთის ოპერისა და ბალეტის ეროვნული ცენტრი, ალბანეთის ეროვნული სამხატვრო გალერეა. ყოველწლიურად აქ იმართება ტირანას ჯაზ ფესტივალი რომელიც ადრიატიკის და ბალკანეთის ქვეყნებიდან მოწვეულ ჯაზ შემსრულებლებს მასპინძლობს.

სპორტი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტირანა არის მთავარი სპორტული ცენტრი ალბანეთში. აქ სამი საფეხბურთო გუნდია, ესენია ფ.კ. ტირანა, პარტიზანი და დინამო

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: