ანდორეთი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
Under construction icon-red.svg ამ სტატიას ამჟამად აქტიურად არედაქტირებს გიო ოქრო.

გთხოვთ, ნუ შეიტანთ მასში ცვლილებებს, სანამ ეს განცხადება არ გაქრება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, მოხდეს რედაქტირების კონფლიქტი.
ამ შეტყობინების განთავსების თარიღია 2020 წლის 3 იანვარი და იგი მხოლოდ ერთი კვირა შეიძლება დარჩეს სტატიაში.


მომხმარებლის სახელის და თარიღის ავტომატურად მისათითებლად, გამოიყენეთ თარგი {{subst:L}}

სოფელი
ანდორეთი
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მუნიციპალიტეტი ერედვის მუნიციპალიტეტი
თემი ღრომის თემი
კოორდინატები 42°10′35″ ჩ. გ. 44°14′17″ ა. გ. / 42.17639° ჩ. გ. 44.23806° ა. გ. / 42.17639; 44.23806
ცენტრის სიმაღლე 920
მოსახლეობა 16 კაცი (2015[1])
ეროვნული შემადგენლობა ოსები
ეთნოქორონიმი ანდორეთელი
სასაათო სარტყელი UTC+04:00
სატელეფონო კოდი +995
ანდორეთი — საქართველო
ანდორეთი
ანდორეთი — ერედვის მუნიციპალიტეტი
ანდორეთი

ანდორეთი[2][3]სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში.

გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მდებარეობს მდინარე მეჯუდის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ცხინვალიდან 40 კილომეტრი,[4] გორიდან — 26 კილომეტრი.[5] გამოიყოფა ზემო ანდორეთი და ქვემო ანდორეთი.[6]

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ანდორეთი XIV საუკუნიდან ქსნის საერისთავოში შედიოდა. ძველი მოსახლეობა ქართულია; XIX საუკუნიდან ცხოვრობდნენ ოსებიც. 1865 წლის მონაცემებით ანდორეთი ქსნის უბნის ანდორეთის სასოფლო თემის (სოფლები: ანდორეთი, ბიეთი, თელაგინა, კიტრიული, თხინვალი) ცენტრი იყო. რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ყოფნის დროს შედიოდა თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის[7] მეჯვრისხევის მონაკვეთში.[8] საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონის ღრომის სასოფლო საბჭოში (სოფსაბჭოში).[4] ცხინვალის რაიონის შემადგენლობაში 1991 წლამდე დარჩა, მისი გაუქმების შემდე კი გორის რაიონს მიეკუთვნა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1992 წლიდან, სოფელს ვერ აკონტროლებდა საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება. 2006 წელს ერედვის მუნიციპალიტეტს შეუერთდა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ[9] და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ოსურად ეწოდება Андорет (ანდორეთ).

დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1908 წელს სოფელში ცხოვრობდა 151 კაცი (უმრავლესობა ოსი),[8] 1911 წელს — 152 კაცი (ოსები).[7] 1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 68 მცხოვრები.[5] დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის მიერ 2015 წელს ჩატარებული აღწერის მიხედვით მსხლების მოსახლეობას 16 კაცი (9 მამაკაცი და 7 ქალი) შეადგენდა (აღწერაში შესულია „ანდორათის“ სახელით).[1]

ღირსშესანიშნაობები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ღვთისმშობლის სახელობის დარბაზული ეკლესია.[10]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის 2015 წლის მოსახლეობის აღწერა, გვ. 19
  2. საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 16, თბ., 1987.
  3. საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 19, თბ., 2009.
  4. 4.0 4.1 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, გვ. 446, თბ., 1975 წელი.
  5. 5.0 5.1 გვასალია ჯ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 148, თბ., 1997 წელი.
  6. Цховребова 3. Д. Ойконимия Осетии, Цхинвали, 2003. — стр. 4
  7. 7.0 7.1 Кавказский календарь на 1912 годъ
  8. 8.0 8.1 Кавказский календарь на 1910 годъ
  9. რუსეთის ფედერაციის მიერ საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციის შესახებ. matsne.gov.ge (28 აგვისტო, 2008). წაკითხვის თარიღი: 14 იანვარი, 2020.
  10. შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 6