ფრანკოფონია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ფრანკოფონია
Flag of La Francophonie.svg
ფრანკოფონია

Map-Francophonie organisation en.svg

დევიზი

«თანასწორობა, ურთიერთშევსება, სოლიდარობა»

დაარსების თარიღი

1970

იურიდიული სტატუსი

მოქმედი

წევრები

54 წევრი სახელმწიფო
3 ასოცირებული წევრი
23 დამკვირვებელი (სულ: 80)

ოფიციალური ენები

ფრანგული

გენერალური მდივანი

კანადის დროშა მიკაელ ჟანი

ფრანკოფონია (ფრანგ. La Francophonie) — მსოფლიოს ფრანგულენოვანი ქვეყნების თანამშრომლობის საერთაშორისო ორგანიზაცია. აერთიანებს 57 ქვეყანას, რომლებიც წარმოადგენენ მსოფლიოს სხვადასხვა სახელმწიფოებს ან სახელმწიფოს გარკვეულ ნაწილებს, ასევე 23 დამკვირვებელს[1]. ორგანიზაციაში შესვლის მთავარ კრიტერიუმად ითვლება არა მხოლოდ ამა თუ იმ სახელმწიფოს მოსახლეობის ფრანგული ენის ფლობის დონე (თუმცა ეს მისასალმებელი ფაქტორია), არამედ, კულტურული კავშირები საფრანგეთთან, რომელიც ჩამოყალიბდა რამდენიმე ათეული წლების, ასევე საუკუნეების განმავლობაში. მაგალითად, უკრაინა და ბალტიისპირეთის ქვეყნები ამ ორგანიზაციაში დამკვირვებლები არიან. ფრანკოფონია თანამედროვე სახით არსებობს 1970 წლიდან. ორგანიზაციის დევიზია «თანასწორობა, ურთიერთშევსება, სოლიდარობა» (ფრანგ. «égalité, complémentarité, solidarité»).

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ყოფილი ფრანგული კოლონიები, ზღვისიქითა ტერიტორიები და დომინიონები
ფრანგული ენა მსოფლიოში
მუქი-ლურჯი: მშობლიური ენა;
ლურჯი: ადმინისტრაციის ენა;
ცისფერი: კულტურის ენა;
მწვანე: ფრანგულენოვანი უმცირესობა

ორგანიზაცია დაარსდა 1970 წელს. თავიდან ის დაარსდა, როგორც ჩრდილოეთი ფრანგულენოვანი ქვეყნების პატარა კლუბი, ხოლო შემდეგ გახდა საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელსაც აქვს მრავალრიცხოვანი ფილიალები თავიანთ ქვეყნებში. ეს ფილიალები წარმოადგენენ კულტურის, სამეცნიერო, ეკონომიკურ, იუსტიციის და მშვიდობის საკითხების სფეროს.

ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის მოღვაწეობის მთავარი მიმართულებებია მონაწილე ქვეყნების უნივერსალური პროგრამების რეალიზაციის სფეროში მხარდაჭერის და თანამშრომლობის პოლიტიკა.

ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის პერსპექტიული პრიორიტეტები და ძირითადი მიმართულებებია დემოკრატია, ადამიანის უფლებები და იმ ფასეულობების წინ წამოწევა, რომლებიც მიმართულია მშვიდობის მიღწევისკენ და კონფლიქტების გადაჭრისკენ, ფრანგული ენის, კულტურული მრავალფეროვნების განვითარებისკენ, კულტურული და ცივილიზირებული დიალოგებისკენ, საერთოსაგანმანათლებლო და უმაღლესი განათლებისკენ, მეცნიერების განვითარების მხარდაჭერისკენ, ასევე ორგანიზაციის წევრ სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობის განვითარებისკენ, ეკოლოგიური პრობლემების წინააღმდეგ ბრძოლის გაუმჯობესებისკენ და ქვეყნებს და ხალხებს შორის სოლიდარებისკენ.

სამიტები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ფრანკოფონიის ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების სახელმწიფოს მეთაურებისა და მთავრობების სამიტი იმართება 1986 წლიდან თითქმის ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ ფრანკოფონიის პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების განსაზღვრის მიზნით.

სამიტი ადგილი თარიღი
I საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი, ვერსალი 1986 წლის 17-19 თებერვალი
II კანადის დროშა კანადა, კვებეკი (კვებეკის პროვინცია) 1987 წლის 2-4 სექტემბერი
III სენეგალის დროშა სენეგალი, დაკარი 1989 წლის 24-26 მაისი
IV საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი, პარიზი 1991 წლის19-21 ნოემბერი
V მავრიკის დროშა მავრიკი, გრანდ-ბეი 1993 წლის 16-18 ოქტომბერი
VI ბენინის დროშა ბენინი, კოტონუ 1995 წლის 2-4 დეკემბერი
VII ვიეტნამის დროშა ვიეტნამი, ჰანოი 1997 წლის 14-16 ნოემბერი
VIII კანადის დროშა კანადა, მონკტონი (ნიუ-ბრანსუიკის პროვინცია) 1999 წლის 3-5 სექტემბერი
IX ლიბანის დროშა ლიბანი, ბეირუთი 2002 წლის 18-20 ოქტომბერი
X ბურკინა-ფასოს დროშა ბურკინა-ფასო, უაგადუგუ 2004 წლის 26-27 ნოემბერი
XI რუმინეთის დროშა რუმინეთი, ბუქარესტი 2006 წლის 28-29 სწქტემბერი
XII კანადის დროშა კანადა, კვებეკი (კვებეკის პროვინცია) 2008 წლის 17-19 ოქტომბერი
XIII შვეიცარიის დროშა შვეიცარია, მონტრე 2010 წლის 22-24 ოქტომბერი
XIV კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, კინშასა 2012 წლის 12-14 ოქტომბერი
XV სენეგალის დროშა სენეგალი, დაკარი 2014 წლის 28-30 ნოემბერი[2]
XVI მადაგასკარის დროშა მადაგასკარი, ანტანანარივუ 2016 წელი[3]

გენერალური მდივანი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გენერალურ მდივანს ოთხი წლის ვადით ირჩევენ ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების სახელმწიფოს და მთავრობების მეთაურები. მისი მანდატი შეიძლება გაგრძელდეს შეზღუდვის გარეშე.

სახელი და გვარი ფოტო დაბადების ადგილი დაბადების თარიღი მანდატი შენიშვნა
ბუტროს ბუტროს-გალი
Naelachohanboutrosghali-2.jpg
ეგვიპტის დროშა ეგვიპტე 1922 წლის 14 ნოემბერი 1997 წლის 16 ნოემბერი - 2002 წლის 31 დეკემბერი
აბდუ დიუფი
Abdou Diouf.jpg
სენეგალის დროშა სენეგალი 1935 წლის 7 სექტემბერი 2003 წლის 1 იანვრიდან - 2014 წლის 31 დეკემბრამდე
  • ხელმეორედ აირჩიეს მეორე ვადით 2006 წლის 29 სექტემბერს, ფრანგულენოვანი ქვეყნების XI სამიტზე (რუმინეთი, ბუქარესტი),
  • ხელმეორედ აირჩიეს მესამე ვადით ფრანგულენოვანი ქვეყნების XIII სამიტზე (შვეიცარია, მონტრე).
მიკაელ ჟანი
Michaëlle Jean 1 11072007.jpg
კანადის დროშა კანადა 1957 წლის 6 სექტემბერი 2015 წლის 1 იანვრიდან აირჩიეს 2014 წლის 30 ნოემბერს ფრანგულენოვანი ქვეყნების XV სამიტზე (სენეგალი, დაკარი). ის პირველი ქალია ამ პოსტზე. მისი უფლებამოსილება დაიწყება 2015 წლის 1 იანვრიდან[4].

წევრი სახელმწიფოები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ევროპა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ევროპის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები

ამერიკა და კარიბის აუზი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ამერიკის და კარიბის აუზის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები

აზია და წყნარი ოკეანე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აზიის და წყნარი ოკეანის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები

ჩრდილოეთ აფრიკა და შუა აღმოსავლეთი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჩრდილოეთ აფრიკის და შუა აღმოსავლეთის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები

აფრიკა (ჩრდილოეთ აფრიკის გარდა)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აფრიკის ფრანკოფონიის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები და დამკვირვებლები

დასავლეთი აფრიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ცენტრალური აფრიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აღმოსავლეთი აფრიკა და ინდოეთის ოკეანე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]