ზემო ყური

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
სოფელი
ზემო ყური
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
სპეციალური ერთეული სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული
მუნიციპალიტეტი ახალგორის მუნიციპალიტეტი
თემი წინაგარი
კოორდინატები 42°03′46″ ჩ. გ. 44°20′26″ ა. გ. / 42.06278° ჩ. გ. 44.34056° ა. გ. / 42.06278; 44.34056
ცენტრის სიმაღლე 880–900
მოსახლეობა 97 კაცი (1989)
ეროვნული შემადგენლობა ოსები
სასაათო სარტყელი UTC+4
სატელეფონო კოდი +995
ზემო ყური — საქართველო
ზემო ყური
ზემო ყური — სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული
ზემო ყური
ზემო ყური — ახალგორის მუნიციპალიტეტი
ზემო ყური

ზემო ყური[1][2][3]სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტის წინაგრის თემში.[4][5]

გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მდებარეობს ტირიფონის ვაკეზე (შიდა ქართლის ვაკის ჩრდილოეთ ნაწილი). ზღვის დონიდან 880–900 , ახალგორიდან 100 კმ, კასპიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 28 კმ.[4][6]

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ყოფნის დროს შედიოდა თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის[7] მეჯვრისხევის მონაკვეთში.[8] საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ლენინგორის რაიონის წინაგრის სოფსაბჭოში. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1992 წლიდან, სოფელს ვერ აკონტროლებდა საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება.[9] 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ[10] და დე ფაქტოდ შედის არაღიარებული ე. წ. „სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის“ ლენინგორის რაიონის შემადგენლობაში.

დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1908 წელს სოფელში ცხოვრობდა 125 კაცი (უმრავლესობა ოსი),[8] 1911 წელს — 133 კაცი (ოსები).[7] 1926 წლის აღწერით (ამ დროს შედიოდა „წინა-კარის“ (დღ. წინაგარი) სოფსაბჭოში) ზემო ყურში დასახლებული იყო 25 კომლი და 165 კაცი (ოსი — 100 %).[11] 1959 წელს (ამ დროს შედიოდა წინაგრის სოფსაბჭოში) სოფელში ცხოვრობდა 116 კაცი, რომელთაგან უმრავლესობა იყო ოსი.[12] 1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით ზემო ყურში 97 მცხოვრები იყო.[4] დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის მიერ 2015 წელს ჩატარებულ აღწერაში ცალკე სოფლად შესული არ არის.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 45, თბ., 1987.
  2. საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 74, თბ., 2009.
  3. ელერდაშვილი ა., ზემო ყური // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი: [3 ტომად], 1-ლი გამოც., თბ.: ფანტაზია, 2006.
  4. 4.0 4.1 4.2 ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 352.
  5. ახალგორის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილება №28. matsne.gov.ge (26 დეკემბერი, 2014). ციტირების თარიღი: 29 სექტემბერი, 2019.
  6. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 511.
  7. 7.0 7.1 Кавказский календарь на 1912 годъ
  8. 8.0 8.1 Кавказский календарь на 1910 годъ
  9. სეპარატისტული რეჟიმების მიერ მიტაცებული და რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებული საქართველოს ტერიტორიები. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-09-29. ციტირების თარიღი: 2019-09-30.
  10. რუსეთის ფედერაციის მიერ საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციის შესახებ. matsne.gov.ge (28 აგვისტო, 2008). ციტირების თარიღი: 20 აგვისტო, 2019.
  11. მოსახლეობის 1926 წლის აღწერა, გვ. 186
  12. ლენინგორის რაიონის სოფლები, 1959 წ. (რუსული)